Саяхат сабақты бастау

Сабақтың тақырыбы

«Қозғалыс» тарауын қайталау (7-сынып).

Сабақтың мақсаты (білімділік)

«Қозғалыс» тарауы бойынша алған білімді тиянақтау, СТО технологиясын қолдана отырып білімді тереңдету.

Сабақтың мақсаты (дамытушылық)

Ойлау мен есте сақтау қабілеттерін дамыту, дүниетанымдық көзқарасты қалыптастыру.

Сабақтың мақсаты (тәрбиелік)

Ұжымдық қарым-қатынас пен ынтымақтастыққа тәрбиелеу. Халықтық педагогиканы пайдаланып, ұлтты сүюге, салт-дәстүрді қастерлеуге жетелеу.

Қажетті құралдар

Интерактивті тақта
Таратпалар, кестелер
Көшіп-қону сызбасы
Түйе макеті

Сабақ форматы

Сабақтың түрі: Саяхат-сабақ
Әдістер: Суретпен жұмыс, топтық жұмыс, сұрақ-жауап
Пәнаралық байланыс: Халықтық педагогика, психология, әдебиет, экология

Сабақтың барысы: көш жолындағы оқу

Сабақ «қыстаудан жайлауға көшу» желісімен өтеді: әр аялдама — бір тапсырма, әр тапсырма — қозғалыс тақырыбына байланысты ұғымдарды нақтылау.

I. Ұйымдастыру

Сыныптың түгелдігі тексеріледі. Сабақ басталар алдындағы көңіл күйді анықтау үшін «Көңіл күй күнделігі» толтырылады.

Оқушыларға көшуге дайындалу ұсынылады: «Жұртта ешкім қалып қоймасын» — әркім өз орнын табады, топқа бірігеді.

II. Саяхат-сабақты бастау: «Жұрт – қыстау»

Жолға шыққан соң, қоршаған ортаға жауапкершілік идеясы енгізіледі: «шыңыраудан су ішіп, айналасын күл-қоқыстан тазартып кетейік». Бұл бөлім әрі тәрбиелік, әрі сабақтың сюжетіне серпін береді.

1) Қызығушылықты ояту: үш сұрақ, үш ұғым

Алғашқы аялдамалар қысқа әрі нақты сұрақтар арқылы негізгі анықтамаларды еске түсіруге бағытталады.

Қауға

Сұрақ

Механикалық қозғалыс дегеніміз қандай қозғалыс?

Шыңырау

Сұрақ

Бірқалыпты қозғалысты қалай түсінесің?

Астау

Мысал

Бірқалыпты емес қозғалысқа мысал келтір.

«Қас-қағымда әудем жерге жеттік» — уақыт пен арақашықтықты салыстыруға жетелейтін қысқа тіркес арқылы сабақ келесі бөлімге өтеді.

2) Мағынаны тану: қысқа эссе және есеп

Оқушылар тарауды жеке тәжірибемен байланыстырып, түсінікті тілмен жеткізуді үйренеді. Әр оқушы қозғалысқа қатысты өз әрекетін, ойын немесе мысалын қосып, 5 минуттық шағын эссе жазады.

«Беласарға» жеткенде: экология және тапсырма

«Табиғат ананың тазалығы — жас ұрпақ, сенің қолыңда!» ұстанымымен көш жолындағы қоқысты жинау идеясы беріледі. Сол арқылы келесі тапсырмалар орындалады.

Құты (есеп)

Есеп

8 м/с жылдамдықпен қозғалып келе жатқан түйе 20 минут ішінде қандай аралық жүреді?

Қалбыр (салыстыру)

Ұқсастық/айырмашылық

A) Жылдамдық ↔ Орын ауыстыру

Ұқсастығы мен айырмашылығын анықта.

B) Бірқалыпты ↔ Бірқалыпты емес қозғалыс

Ұқсастығы мен айырмашылығын анықта.

«Әп дегенше Беласардан асып, Бекетке де жеттік» — сабақтың ырғағын сақтайтын өтпелі байланыс.

3) Сергіту: «Кілтті сөз» тапсырмасы

«Бекеттен Қозыкөшке» жеткенде, сергіту ретінде негізгі терминдердің мағынасын ашу тапсырмасы беріледі.

A) Энергия

Ұғымның анықтамасын және өмірден/физикадан мысалын келтір.

B) Планета

Планетаның негізгі белгілерін атап, қозғалыс түрлерімен байланыстыр.

C) Коперник

Коперниктің ғылымға қосқан үлесін қысқаша түсіндір.

4) Ой толғаныс: «Шығу парағы»

«Қозыкөштен Асуға» жеткенде, оқушылар бүгінгі білімін жинақтап, әсерін бағалайды.

Шығу парағы

Мен үшін жаңа ақпарат: ________________________________
Мені таң қалдырғаны: ________________________________

Қорытынды көңіл күй

Сабақ соңында «Көңіл күй күнделігі» қайта толтырылады. Оқушы өз өзгерісін байқап, оқу үдерісін саналы түрде бағалауға дағдыланады.

III) Қорытынды: ұғымдарды бір жүйеге келтіру

Негізгі анықтамалар

Бірқалыпты емес қозғалыс

Тең уақыт аралығында әртүрлі жол жүріп өтетін қозғалыс.
Орын ауыстыру

«Жұрт» пен «Жаңа қонысты» қосатын түзу кесінді.
Механикалық қозғалыс

Дененің уақыт өтуіне қарай басқа денелермен салыстырғандағы орнының өзгеруі.
Санақ денесі

Жол бойындағы нысандар (шыңырау, қауға, астау, құты, қалбыр, тау, тас, жер және т.б.) санақ денесі ретінде қарастырылады.

Қосымша ұғымдар және байланыс

Материялық нүкте

Қарастырылып отырған жағдайда өлшемін елемеуге болатын дене (мысалы, түйе) материялық нүкте ретінде алынады.
Траектория

Қозғалыс кезінде сызық түрінде қалатын із — қозғалыс траекториясы.
Инерция заңына мысал

Егер домалап келе жатқан құтыға шөп-бұта әсер етпесе, ол жылдамдығын сақтап, әрі қарай қозғала берер еді. Бұл — инерция құбылысына нақты мысал.

Саяхат соңында «Асудан Жаңа қонысқа» келіп қоныстанамыз. Жер атаулары мен уақыт өлшемдері (әудем жер, сүт пісірім уақыт және т.б.) арақашықтықтың әртүрлі болатынын байқатады және қозғалыс түрлерін ажыратуға мүмкіндік береді.

IV) Үй тапсырмасы

«Қозғалыс» тарауын толық қайталау.
Формулалар бойынша есептер құрастырып, шығару.

V) Бағалау

Бағалау сабақ барысында орындалған тапсырмаларға, топтық жұмысқа қатысуына және «Шығу парағындағы» рефлексиясына сүйене отырып жүргізіледі.