Квадраттық теңдеуді өмірде қолдану PISA есептерін шығару
Мақсаты мен міндеттері
Бұл сабақта оқушылар квадрат теңдеулерді шешу формулаларын есеп шығаруда тиімді қолдануға үйренеді.
Негізгі фокус
Формуланы таңдау, түрлендіру, дәлелді жауап
1) Тиімді қолдану дағдысы
Есеп шығаруда ең қысқа және дұрыс жолды таңдауға бейімдеу.
2) Білім–білік дағдыларын дамыту
Қиындығы әртүрлі есептерде түрлендіруді сауатты орындау, талдау жасау.
3) Тәрбиелік бағыт
Сапалы білімге ұмтылдыру, сыйластыққа және өзін-өзі ұйымдастыруға тәрбиелеу.
Оқыту нәтижесі
Оқушылар квадрат теңдеуді шешу формулаларын тиімді пайдаланып, есептерді дұрыс шығара алады.
Сабақ құрылымы
-
1
Ұйымдастыру
Сергіту, топқа бөлу, топ басшыларын анықтау.
-
2
Қызығушылықты ояту
Үй жұмысын тексеру, «миға шабуыл» арқылы бастапқы білімді белсендіру.
-
3
Мағынаны ажырату
Топтық жұмыс: «Аквариум» ойыны, деңгейлік есептер.
-
4
PISA есептері және өмірмен байланыс
ЖИГСО стратегиясы арқылы талдау, түсіндіру, дәлелдеу.
-
5
Бекіту және ой толғау
Мақал-мәтелдер арқылы теңдеу құрастыру, кері теореманы қолдану.
-
6
Қорытындылау, үй жұмысы, бағалау
Рефлексия, тапсырма беру, топ басшыларының бағасын ескере отырып қорытынды шығару.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру
- Амандасу, оқушыларды түгендеу.
- Ұнаған суреттерді таңдау арқылы, түстеріне сәйкес 4 топқа бөлу.
- Орындықтарға стикер жапсыру арқылы топ басшыларын анықтау.
2) Қызығушылықты ояту
Бүгінгі тақырып: квадрат теңдеулерді шешу. Оқушылардан сабақтан не күтетінін және нені білгісі келетінін жаздыру: алдымен дәптерге, кейін топта талқылап, ең құнды ойды түсті қағазға түсіріп, тақтаға ілу («кіру парағы»).
Үй жұмысын тексеру
Интерактивті тақтада сәйкестендіру арқылы жауаптарды тексеру.
Миға шабуыл
«Тауға бірлесіп шығу» стратегиясы: жеке, жұппен, топпен талдау. Әр топ тақтаға жауап жазады, мұғалім дұрыстығын белгілейді.
3) Мағынаны ажырату
Топтық жұмыс («Аквариум» ойыны) форматында ұйымдастырылады: 4 топ, әр топта 6 оқушы. Топтарға 3 деңгейге бөлінген бірдей алты есеп беріледі.
4) Сергіту сәті
Қысқа белсенді сергіту арқылы назарды жинақтау және жұмыс ырғағын сақтау.
Квадрат теңдеудің өмірдегі қолданылуы: PISA есептері
Есептер ЖИГСО стратегиясымен орындалады: екі топқа бір есептен беріліп, әр топ өз шешімін әзірлейді, кейін басқа топпен талдап, қалған топтарға түсіндіреді.
Нәтиже
Талдау + дәлел + түсіндіру
Есеп 1: «Саяхат»
8-сынып оқушылары демалыста теплоходпен саяхатқа шықты. Олар Ертіс өзенінің ағысымен 56 км, ал ағысқа қарсы 9 км жүрді. Ағыс бойымен 56 км жүруге кеткен уақыт — ағысқа қарсы 9 км және тынық суда 25 км жүруге кеткен уақыттардың қосындысына тең. Өзен ағысының жылдамдығы 2 км/сағ.
Сұрақ 1
Теплоходтың меншікті жылдамдығы қандай?
Жауабы
Толтыру үшін орын
Сұрақ 2
Егер оқушылар саяхаттауға 8 сағат уақыт жұмсаса, олар қандай қашықтыққа барып-қайтты?
Жауабы
Толтыру үшін орын
Сұрақ 3
Егер саяхат барысында 2 сағат аялдама жасап, жағалауда табиғат аясында демалса, онда 75 км жүруге қанша сағат жұмсайды?
Жауабы
Толтыру үшін орын
Ой толғау: «Ойлан, тап!»
Мақал-мәтелдердегі сандарды пайдаланып, Виет теоремасына кері теорема арқылы келтірілген квадрат теңдеулер құрастырыңыздар.
Тапсырмаға арналған мақал-мәтелдер
- Білімді мыңды жығады, білекті бірді жығады.
- Жеті рет өлшеп, бір рет кес.
- Бір тал кессең, он тал ек.
- Алтау ала болса, ауыздағы кетеді, төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
- Жігіт бір сырлы, сегіз қырлы.
- Ұлға отыз үйден, қызға қырық үйден тыю.
- Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі білім ал.
- Жақсы жігіт он бесінде де жас емес, жүзге келсе де пәс емес.
Жұмыс форматы
- Сандарды түбірлер ретінде таңдаңыз.
- Кері теорема бойынша келтірілген теңдеу құрастырыңыз.
- Теңдеуді жазып, түбірлерін тексеріңіз.
- Жауапты топ ішінде дәлелдеңіз.
Ескерту
Мақсат — тек теңдеу құрастыру емес, түбірлер мен коэффициенттер арасындағы байланысты саналы түсіндіру.
Қорытындылау, үй жұмысы және бағалау
Қорытындылау
«Сабақта қойған мақсаттарыңа жеттің бе? Не алдың, не үйрендің?» сұрақтары бойынша рефлексия жасалады: оқушылар дәптерге жазады, топта ақылдасып, құнды пікірді «шығу парағына» түсіреді.
Үй тапсырмасы
Сабақта қарастырылған әдістерді бекітуге арналған квадрат теңдеулер бойынша жаттығулар (мұғалім нақтылап береді).
Бағалау
Топ басшылары ұсынған бағаларды ескере отырып, мұғалім талдайды және қорытынды баға қояды.