Қазақша рефераттар

Табиғат жағдайы мен ресурстары тақырыбына жоспар жасау

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Негізгі деректер

Сыныбы
11-сынып
Сабақтың тақырыбы
Канада: мемлекеттің қалыптасуы мен құрылымы, халқы, табиғат жағдайы және ресурстары
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Ұйымдастыру формасы
Б. Блум таксономиясы
Оқыту формалары
Ұжымдық, жеке (даралап) жұмыс

Ресурстар мен байланыстар

Пәнаралық байланыс
Әдебиет, тарих, информатика
Көрнекіліктер
Интерактивті тақта, проектор, интернет материалдары, карталардың түрлері
Бағалау құралы
Бағалау парағы (оқушының өзіндік бағалауы ескеріледі)

Мақсат пен міндеттер

Сабақтың негізгі мақсаты — Канада мемлекеті туралы білімді ғылыми тұрғыда меңгертуге қолайлы, ынталандыратын оқу ортасын қалыптастыру.

Білімділік

Канаданың қалыптасу тарихы, мемлекеттік құрылымы, халқы, табиғаты және ресурстары туралы жүйелі мәлімет беру, түсіндіру.

Дамытушылық

Картамен және интерактивті материалдармен жұмыс арқылы оқушының дүниетанымын кеңейту, ойлауын дамыту, қорытынды жасай білуін қалыптастыру.

Тәрбиелік

Географиялық білімді тереңдете отырып, отансүйгіштікке, адамгершілік құндылықтарға баулу, табиғатты түсінуге және аялауға тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушыларды қауіпсіздік ережелерін сақтай отырып, интерактивті кабинетке орналастыру, сәлемдесу.
  • Оқу құралдарын әзірлетіп, назарын сабаққа шоғырландыру.
  • Қатысымды тексеру және сабақ бойы бағалау парағы жүргізілетінін (өзіндік бағалау да ескерілетінін) түсіндіру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

«Интернет және біз» айдары

«Туристік объектілері. Сыртқы экономикалық байланыстары» тақырыбы бойынша оқушылардың ізденіс жұмыстарын талқылау (АҚШ-тың туристік нысандары мысалында):

  • Колорадо каньоны
  • Ниагара сарқырамасы
  • Диснейленд — «ертегі патшалығы»
  • Майами — әлемге әйгілі курорт

Сөздік жұмысы

Сабақта кездесетін географиялық терминдерді интерактивті тақта арқылы нақтылау:

  • Йеллоустон
  • Гейзер
  • Каньон
  • Архипелаг
  • Прерий
  • Эскимостар

Қалған оқушылармен «географиялық шағын әңгіме» құрастыру арқылы АҚШ пен Қазақстан арасындағы сыртқы экономикалық және мәдени байланыстарды талқылау.

Үй тапсырмасын толық меңгеріп, сабаққа белсенді қатысқан оқушылардың нәтижелері бағалау парағына белгіленеді.

III. Жаңа тақырыпты түсіндіру: Канада

Жоспар

  1. 1Канада туралы жалпы түсінік
  2. 2Мемлекеттің қалыптасу тарихы
  3. 3Табиғат жағдайлары мен ресурстары
  4. 4Халқы

Негізгі деректер (жазып алу үшін)

Аумағы

9 970 000 км²

Халқы (2004 ж.)

32,2 млн адам

Астанасы

Оттава

Мемлекеттік тілдері

Ағылшын және француз

Мемлекеттік құрылымы

Британ Бірлестігі құрамындағы парламенттік конфедерация

Валюта

Канада доллары

Заң шығарушы орган

Екі палаталы парламент

Әкімшілік-аумақтық бірліктер

Провинциялар мен аумақтар

Канада — жер көлемі бойынша Ресейден кейінгі екінші орын алатын, жоғары дамыған ел. Солтүстігі Канаданың Арктикалық архипелагындағы аралдарды қамтиды, ал оңтүстігі мен солтүстік-батысында АҚШ-пен шектеседі.

1) Мемлекеттің қалыптасу тарихы

X ғасырда қазіргі Канаданың аумағына алғаш аяқ басқан еуропалықтар — исландиялық викингтер. Алайда жергілікті үндістердің қарсылығына төтеп бере алмай, кері қайтуға мәжбүр болған.

Еуропалықтардың Канада жеріне тұрақты қоныстануы XV–XVI ғасырларда басталды. Ньюфаундленд аралына және Әулие Лаврентий өзенінің төменгі ағысына алғаш ағылшындар мен шотландықтар қоныстанды.

XVIII ғасырда күшейген Англия Канаданың басым бөлігін өз бақылауына алды. 1763 жылғы Париж келісімінен кейін Канада Ұлыбританияның иелігіне өтті, ал француз жерлері Квебек провинциясы деп атала бастады.

Канаданың қазіргі шекарасы XIX ғасырдың 1870-жылдары қалыптасты. Ньюфаундленд аралы ел құрамына 1949 жылы енгізілді. Мемлекеттік құрылымы бойынша Канада — 10 провинция мен 2 аумақтан тұратын парламенттік конфедерация.

2) Табиғат жағдайлары мен ресурстары

Канаданың аумағы өте кең болғандықтан табиғат жағдайлары да алуан түрлі. Климаттың аса қаталдығымен ерекшеленетін солтүстікте Канаданың Арктикалық аралдары мен жағалық жазықтар орналасқан, бұл өңірдің көп бөлігінде халық мүлде қоныстанбаған.

Соңғы жылдары мұнда алтын, темір, уран және мұнай кен орындары анықталды. Табиғат жағдайының қиындығына және қоныстанудың сиректігіне байланысты кен орындары кезең-кезеңімен игерілуде.

Ұлы көлдерден Сеңгір тауларға дейін созылған солтүстік-батыс бөлігін прерийлер алып жатыр. Құнарлы қара топырақта астық дақылдары өсіріледі, ал шөбі шүйгін жайылымдар мал шаруашылығын дамытуға қолайлы.

XX ғасырдың 1920-жылдары Альберта провинциясында мұнайдың мол қоры табылды. Қазіргі кезде бұл ауданда никель, мыс және калий тұздары да өндіріледі.

3) Халқы және қоныстану ерекшелігі

Канаданың халқы — 32,2 млн адам (2004 ж.). Орташа тығыздық 1 км²-ге 3 адам болғанымен, халық аумақ бойынша біркелкі қоныстанбаған.

Табиғат жағдайы қолайлы оңтүстік-шығыста халық тығыздығы 1 км²-ге 100 адамнан асады. Жалпы алғанда, халықтың шамамен үштен екісі АҚШ-пен шекаралас оңтүстіктегі ені 150 км белдеуде тұрады.

Елдің солтүстігінде 20–25 км² аумаққа небәрі 1 тұрғыннан келеді, ал Канаданың Арктикалық архипелагына кіретін аралдардың көпшілігі қоныстанбаған.

Байырғы халықтары — эскимостар мен үндістер. Сонымен қатар Канадада немістер, италиялықтар, голландықтар, поляктар, еврейлер, норвегтер, шведтер және орыстар тұрады. Азия халықтарынан қытайлар, жапондар, үнділер және арабтар кездеседі.

IV. Блум таксономиясы бойынша тапсырмалар

Білу және түсіну

  • Тақырып бойынша жоспар құрастыру және интерактивті тақтамен жұмыс ережесін меңгеру.
  • «Есте сақтау» стратегиясымен негізгі мәліметтерді дәптерге түртіп алу.
Интернет және біз
Сөздік жұмысы
Географиялық шағын әңгіме

Қолдану

Жеке оқушымен жұмыс: нақты жауап жазуға және ой қорытуға бағытталған тапсырмалар.

1) «Сәйкестендір» тапсырмасы

Берілген сөздерден Канадаға және АҚШ-қа тән сөз тіркестерін бөліп жазыңдар:

Монтана Квебек Йеллоустон Құндыздар корольдігі Үйеңкі Тас джунглилер Прерий Голливуд Кока-кола Қауымдастық Ниагара

Канада

Квебек, Құндыздар корольдігі, Үйеңкі, Прерий, Қауымдастық, Ниагара

АҚШ

Монтана, Йеллоустон, Тас джунглилер, Голливуд, Кока-кола

2) «Т-кестесі»

АҚШ пен Канаданың басты ерекшеліктері мен ұқсастықтарын жазыңдар.

Канада

  • Арктикалық аралдары бар
  • Көлдерге бай
  • Табиғи ресурстарға бай

Ортақ белгілері

  • Дамыған елдер
  • Аумағы үлкен
  • Халықтың әлеуметтік жағдайы жоғары

АҚШ

  • Алғашқы ұлттық саябақ ашылған
  • Туризм өте жақсы дамыған
  • Ниагара сияқты әйгілі нысандармен ортақ кеңістікте байланысады

3) «Сен білесің бе?»

Канаданың байырғы халқы — эскимостар туралы білетін мәліметтеріңді айтып бер.

Талдау: «Кім жылдам?» тест

Интерактивті тақта арқылы барлық оқушы бірлесе орындайды.

  1. 1) Канаданың астанасы:

    A) Дели B) Анкара C) Вашингтон D) Оттава E) Сеул

  2. 2) Ұлттық валютасы:

    A) Юань B) Үнді рупиясы C) Түрік лирасы D) Вона E) Канада доллары

  3. 3) Жер көлемі жөнінен нешінші орында?

    A) Бірінші B) Жетінші C) Екінші D) Бесінші E) Үшінші

  4. 4) Канаданың ұлттық символдарының бірі:

    A) Қоян B) Құндыз C) Көлдер D) Бидай E) Кеме

  5. 5) Халық ең тығыз орналасқан бөлігі:

    A) Солтүстігі B) Оңтүстігі C) Батысы D) Шығысы E) Орталығы

  6. 6) Ұлттық байрағында не бейнеленген?

    A) Құндыз B) Шырша C) Үйеңкі D) Жұлдыз E) Кеме

  7. 7) Мемлекеттік тілі:

    A) Неміс және орыс B) Қытай және моңғол C) Ағылшын және неміс D) Француз және орыс E) Ағылшын және француз

Топтау және бекіту

Жаңа сабақты бекіту үшін «Ең, ең, ең…» деп бастап, Канаданың өзіне тән ерекшеліктерін атап шығыңдар. Мақсат — негізгі түсініктерді нақтылау және жинақтау.

Үлгі тірек сөздер

Ең ірі аумақ Ең сирек қоныстанған аймақтар Екі мемлекеттік тіл Ресурстарға бай өңірлер

Бағалау

Оқушылардың сабаққа қатысуы, белсенділігі, үлгерімі және тапсырмаларды орындау сапасы бағалау кестесі бойынша сараланып, қорытындыланады.

V. Үй тапсырмасы

  • Тақырыпты талапқа сай оқып келу.
  • Кескін картамен жұмыс орындау.
  • Интернеттен және электронды оқулықтардан қосымша мәліметтер іздеу.