Қазақша рефераттар

Білімнің өзектілігі және білімдерін тексеру

Сабақ туралы мәлімет

Сынып

9

Сабақтың тақырыбы

Тармақталу алгоритмдерін программалау

Сабақтың типі

Аралас сабақ

Сабақтың мақсаты

  • Оқушыларға Pascal программалау тіліндегі тармақталу операторлары туралы түсінік беру және теорияда алған білімдерін практикада қолдануға үйрету.
  • Компьютерлік сауаттылыққа, бірлесе жұмыс істеуге, ұқыптылыққа, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
  • Тармақталу операторларын пайдаланып есеп шығару дағдыларын қалыптастыру және логикалық ойлау қабілетін дамыту.

Сабақтың көрнекілігі

  • 1 Интерактивті тақта
  • 2 VR бағдарламасы орнатылған компьютерлер
  • 3 Тапсырмалар жазылған карточкалар
  • 4 Слайд материалдары

Сабақтың барысы

I кезең

Ұйымдастыру

Сабаққа дайындық, құрал-жабдықтарды тексеру, жұмыс ережелерін еске түсіру.

II кезең

Білімді өзектендіру және тексеру

Тест сұрақтары арқылы өткен тақырыптарды қайталау.

III–IV кезең

Жаңа тақырып + Практика

If және Case операторлары, есептер шығару және код жазу.

Тест сұрақтары

Сұрақтарға дұрыс жауапты таңдаңыз.

  1. 1) Pascal-да бағдарламаны орындау командасы:

    • a) compile
    • ә) run
    • б) user screen
    • в) file

  2. 2) Меншіктеу операторы дұрыс жазылған нұсқа:

    • a) a := z + 5
    • ә) a*x3 + b := 0
    • б) z := z + 1,4
    • в) a : b - sqr(4)

  3. 3) Integer типінің диапазоны:

    • a) -2147483648 ... +2147483647
    • ә) -32768 ... +32767
    • б) -127 ... +127
    • в) -1,7·10308 ... +1,7·10308

  4. 4) Қабырғалары a, b, c болатын үшбұрыштың бар-жоғын тексеретін дұрыс шарт:

    • a) (a < b + c) және (b < a + c) және (c < a + b)
    • ә) a < b + c
    • б) дұрыс жауабы жоқ

  5. 5) Логикалық тип:

    • a) integer
    • ә) string
    • б) boolean
    • в) byte

  6. 6) [F9] пернесі Borland Pascal-да қандай қызмет атқарады?

    • a) бағдарламаны жабу
    • ә) сақтау
    • б) орындау
    • в) компиляциялау

  7. 7) sqr(x) функциясы нені есептейді?

    • a) x-тің квадратын
    • ә) x-тің абсолюттік мәнін
    • б) x-ті кубтайды
    • в) x-ке s-ті көбейтеді

  8. 8) Pascal тілінде X санының бүтін бөлігін алу үшін қандай функция қолданылады?

    • a) INT(X)
    • ә) ABS(X)
    • б) ABC(X)
    • в) TRUNC(X)

  9. 9) Pascal-да нәтиже шығару операторы:

    • a) PRINT
    • ә) WRITE
    • б) OUTPUT
    • в) READ

  10. 10) a айнымалысын енгізу операторы:

    • a) read(a)
    • ә) write(a)
    • б) input(a)
    • в) print(a)

Жаңа тақырып: тармақталу операторлары

Тармақталу процестері бар алгоритмдерді ұйымдастыру үшін шартты операторлар қолданылады. Тармақталу белгілі бір шарттың орындалуына немесе орындалмауына тәуелді орындалады.

Кейде тармақтардың бірінде ешбір амал орындалмай қалуы да мүмкін. Шарт ретінде логикалық өрнектің мәні пайдаланылады.

Ескерту

Pascal тілінде екі негізгі шартты оператор бар: if және case.

IF операторының жазылу түрлері

  • IF <шарт> THEN <оператор> ELSE <оператор>;
  • IF <шарт> THEN <оператор>; (қысқартылған түрі)

Негізгі идея

Шарт ақиқат болса — бір әрекет, жалған болса — басқа әрекет орындалады. Осылайша алгоритм нақты жағдайға бейімделеді.

Практикалық жұмыс

№1 тапсырма

Берілген нақты сан x үшін: егер x = 0 болса, x мәнін 2-ге арттырыңыз, әйтпесе x мәнін 2 есе көбейтіңіз. 

Program esep_1;
Var
  x, y: real;
Begin
  Readln(x);
  If x = 0 then
    y := x + 2
  else
    y := 2 * x;
  Writeln('y=', y);
End.

№2 тапсырма

Пернетақтадан трамвай билетінің нөмірі (6 цифр) енгізіледі. Билет бақытты екенін анықтайтын программа құрыңыз: алғашқы 3 цифрдың қосындысы соңғы 3 цифрдың қосындысына тең болса, билет бақытты болып саналады. 

Program esep_2;
Uses crt;
Var
  x, y, z, a, b, c, S, S1: real;
Begin
  Clrscr;
  Writeln('Bilet nomerin engiz...');
  Readln(x, y, z, a, b, c);
  S  := x + y + z;
  S1 := a + b + c;
  If S = S1 then
    Writeln('Bakitty nomer')
  else
    Writeln('Bakitty nomer emes');
End.

Назар аударыңыз

Бұл тапсырмада цифрларды жеке-жеке енгізу үлгісі көрсетілген. Қаласаңыз, бір жолдық 6 таңбалы санды енгізіп, цифрларды бөлу арқылы да шығаруға болады.

№3 тапсырма

Функцияның мәнін есептеңіз. Берілген материалда функцияның анықтамасы толық көрсетілмеген: y = { -x^2, егер x ≤ -12; x^4, егер -12 ... } (келесі аралығы мен шарттары жоқ).

Толықтыру қажет

№3 тапсырманың шартын толық (барлық аралықтары мен өрнектерімен) жіберсеңіз, соған сәйкес Pascal коды мен түсіндірмесін дайындап беремін.