Жаңа ізденіс - жаңа бағытҰстаз - жүректің жылылығын, мейірімнің шуағын, адамгершіліктің ұлылығын біліммен қоса бала бойына дарыта алатын тұлға
Жаңа ізденіс — жаңа бағыт
Ұстаз — жүректің жылуын, мейірімнің шуағын, адамгершіліктің ұлылығын біліммен қоса бала бойына дарыта алатын тұлға. Өз тәжірибеме сүйенсем, «Ұстаз қандай болу керек?» деген сұраққа мынадай жауап беремін: ұстаз — білімді, бала жанын түсіне алатын, әділ, еңбекқор әрі үздіксіз ізденіске дайын адам.
Негізгі ұстаным
- Өзіңді танып, кәсіби бағытыңды айқындау.
- Үздіксіз ізденіп, күн сайын еңбектену.
- Заман талабына сай білімді жаңартып отыру.
Заман ағымына сай білімімді үздіксіз жетілдірген жағдайда ғана ХХІ ғасыр талабына жауап беретін жаңа форматтағы ұстаз бола алатынымды анық түсіндім. Әлемдік білім беру кеңістігіндегі өзгерістерден қалыс қалмай, тәжірибемді жаңғырту үшін ұстаздарға арналған ІІІ базалық біліктілікті арттыру курсынан өттім.
Курс тәжірибесі: 7 модуль және нақты нәтиже
Курс барысында 7 модульге негізделген жаңа әдіс-тәсілдермен танысып, оларды талқыладық. Курстың ІІ кезеңінде осы тәсілдерді өз тәжірибемізге енгізіп, тиімді тұстарын тәжірибе жүзінде байқадық. Нәтижесінде мен өзім үшін көптеген тың идея мен нақты құралдарды меңгердім.
Бағалау
«Білім беру үшін бағалау» және «оқытуды бағалау» тәсілдері бағалауға деген көзқарасымды жаңартты.
Сабақ жоспары
Мақсатты оқушыға бағыттап, күтілетін нәтижені алдын ала айқындау жоспарлауды нақты әрі жүйелі етті.
Блум таксономиясы
Деңгейлік тапсырмаларды Блум сатыларына сәйкестендіру оқу әрекетін бірізді күрделендіруге мүмкіндік берді.
Бағалау мәдениеті: әділдікке бастайтын жол
Еліміздің мектептерінде толық шешімін таппаған мәселелердің бірі — бағалау үдерісі. Ол мұғалім үшін де, оқушы үшін де, ата-ана үшін де «неге?» деген сұрақты жиі тудыратын күрделі тақырып. Алайда курс барысында бұл түйткілдің тиімді шешімі бар екеніне көзім жетті.
Маңызды түсініктер
Оқушының жауабын жоққа шығармай, қателігін өзіне түзеткізе отырып оқыту — ынталандырудың тиімді жолы.
Бағалау критерийлері арқылы әділ бағалау мұғалімге де, оқушыға да түсінікті орта қалыптастырады.
Оқушыны өзін-өзі бағалауға үйрету — жауапкершілікті арттырады, нәтижені айқындайды.
Уақыт өте келе оқушы өз бағасын нақтылап, қателігін түсінуге үйренеді; бұған сыныптастарының бағалауы да ықпал етеді.
Бағалау үдерісі арқылы баланы әділдікке үйретіп, адалдыққа тәрбиелейміз. Қазіргі кезеңде әділдіктің орны ерекше. Сонымен қатар ата-ана мен оқушы тарапынан қойылатын «неге?» деген сұрақтар да азаяды, өйткені талап пен өлшем алдын ала анық болады.
Нәтижеге бағытталған сабақ жоспары
Маған ерекше ұнағанының бірі — сабақ жоспарының құрылымы. Мұнда сабақ мақсаты оқушыға бағытталып құрылады және міндетті түрде күтілетін нәтиже көрсетіледі. Жоспар құруда ең алдымен «қандай нәтижеге қол жеткіземін?» деген сұраққа жауап бересің. Содан кейін тапсырмаларды сол мақсатқа сай реттеп ұсынасың, ал мұғалім бағыттаушы рөлін атқарады.
Тапсырма таңдаудың тиімді қағидалары
- Тапсырманы өмірмен байланыстыру — есте сақтауды және қолдануды жеңілдетеді.
- Логикалық тапсырмалар — сыни ойлауды дамытуға көмектеседі.
- Мұғалімнің қызметі — дайын жауап беру емес, оқушыны мақсатқа бағыттау.
Блум таксономиясы және деңгейлік тапсырмалар
Менің шығармашылық тақырыбым деңгейлеп оқытумен байланысты. Курсты аяқтағаннан кейін деңгейлік тапсырмаларды Блум таксономиясына сәйкестендіріп сабақ өткізіп жүрмін. Блум таксономиясының 6 сатысын 4 деңгейге ықшамдап, мемлекеттік білім стандарты деңгейінен бастап шығармашылық-эвристикалық деңгейге дейін жүйеледім.
1-деңгей: танып білу
Жаңа тақырып бойынша берілген тапсырмалармен жұмыс жүргізіледі. Бұл — білімнің минималдық шегі: мемлекеттік стандарт талабына сай, бағдарлама көлемінен аспайтын, жас ерекшеліктеріне сәйкес тапсырмалар.
2-деңгей: қолдану және талдау
Тапсырмалар түрленіп, күрделене түседі. Оқушы өз бетімен жұмыс жасап, өзін тексереді. Қабылдау, жазба жұмыстарының сапасы міндетті деңгейден жоғарылай бастайды.
3-деңгей: жинақтау және қорыту
Оқушы деректерді біріктіріп, қорытынды жасап, білімін тұтастыра қолданады. Бұл деңгейде өз ойы мен шешімін дәлелдеуге дағдыланады.
4-деңгей: пайымдау
Негізінен дарынды, ізденімпаз, қабілеті жоғары, талапты оқушыларға арналған. Мұнда мен көбіне тақырыпты ғана ұсынамын: оқушы мақсат қояды, нәтижеге жету жолын жоспарлайды, жазба жұмыстарын өз бетінше орындайды.
Сабақтан мысал
Бір сабағымда дарынды оқушыларды жеке топқа біріктіріп, Блум өлшемдері бойынша сұрақтармен жұмыс жүргіздім. Оқушылар мұғалімнің көмегінсіз-ақ өз біліктілігі мен ой ұшқырлығы арқылы нәтижеге қол жеткізді: дайын сұрақтарды Блум пирамидасының сатыларына орналастырып, әр сұраққа сәйкес жауаптарын дәлелмен берді және жоғары деңгейлі тапсырмаларды толықтай өз беттерімен орындады.
Алдағы мақсат
Мұғалімдік тәжірибемдегі келесі мақсат — заман талабына сай құзыретті тұлға қалыптастыру. Ол үшін осы жеті тәсілді жүйелі қолдана отырып, өз тәжірибемді толықтырып, үздіксіз жетілдіруді жалғастырамын.
Түйін
Бойымдағы бар білім мен асыл қасиеттерімді шәкірттеріме арнай білсем, олардың жүрегіне жол тауып, адамзатты сүюге тәрбиелей алсам — мақсатым орындалып, еңбегім ақталғаны деп білемін.