Оқушы қарындаштың суретін көрсету
Бейнелеу өнері (4-сынып): танымдық және шығармашылық белсенділікті дамыту
Оқушылардың танымдық-шығармашылық белсенділігі бейнелеу өнері сабағында айқын көрінеді. Бұл пән бір жағынан белсенділікті, өзбеттілікті, қиялды, оймен жұмыс істеуді талап ететін шығармашылық әрекетке жетелесе, екінші жағынан көркемдік дүниетанымын кеңейтеді.
Сабақтың тақырыбы
Өткенді қайталау
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Әдіс-тәсілдер
- Топпен жұмыс
- Өздік жұмыс
- РАФТ
- Сұрақ-жауап
Сабақтың мақсаты
- 1 Балаларды бейнелеу өнерінің түрлерімен таныстыру, туған жердің көркемдігін шығармашылықпен бейнелеу, ұлағатты суретшілер туралы білімдерін ортаға салу.
- 2 Өнерге қызығушылығын арттыру, ойлау белсенділігін дамыту, іскерлік қабілеттерін қалыптастыру.
- 3 Табиғатты сүюге, ұйымшылдыққа және шығармашылыққа тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- Түрлі түсті қарындаштар
- Акварель бояуы
- Ақ қағаз
- Қарындаш суреті (көрнекі материал)
- Қазақ халқының атақты суретшілері туралы материалдар
- Интерактивті тақта, слайдтар
- Магнитофон (музыкалық сүйемелдеу)
Негізгі идея
Сабақта «қарындаш» образын пайдалану арқылы балалардың қиялы оянып, мамандықтар әлеміне қызығушылығы артады. Оқушы өз ойын суретпен және сөзбен жеткізуді үйренеді, ал топтық жұмыс бірлесіп әрекет ету мәдениетін қалыптастырады.
Кілт ұғымдар
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Сабақ басында оқушылардың психологиялық көңіл күйі реттеледі. Мұғалім оқушылармен бірге төмендегі шумақтарды айтады:
Мен күнді көремін — күн мені көреді.
Мен аспанды көремін — аспан мені көреді.
Мен жұлдызды көремін — жұлдыз мені көреді.
Мен сіздерді көремін — сіздер мені көресіздер.
Мен сені көремін — сен мені көресің.
Бір оқушы ортаға шығып: «Ал, мен сендерді көремін» деп жалғастырады. Одан кейін үнтаспа арқылы ән орындалады.
Ән мәтінінен үзінді
Ақ ниетпен қарсы алып,
О, жүрегім лүпілдеп.
Атқан таңдай қуандым,
Қыран құсымдай билеп.
Тамылжып жасыл даланың үні.
Түрлі-түсті қарындаш әр суретті салады.
Ғажайып қарындаш жетелейді арманға.
Ертеңгі күн ертегідей құлпырып шыға келер,
Ертеңгі күн өмірге сәуле, жылу, нұр берер.
2) Мағынаны тану: топқа бөлу және сұрақ-жауап
Сұрақтар
-
Бейнелеу өнері сабағында көбінесе қандай құралды пайдаланамыз?
Жауап: қарындаш.
-
Қарындаш кімге керек және не үшін?
Жауап: оқушыға, суретшіге, архитекторға, дизайнерге және т.б. — сурет салу, жоба сызу, ойды қағазға түсіру үшін.
Көрнекілікпен жұмыс
Оқушы қарындаштың суретін көрсетеді (1-слайд). Мұғалім: «Ал, сендердің қарындаштарың қандай мамандықты таңдайды екен?» деген сұрақ тастайды.
3) Сурет салу: «Қарындаштың мамандығы»
Әр топтағы «қарындаш» өз мамандығына сәйкес сурет салады. Ортаға ұшқыш-қалам, дүкенші-қалам, дизайнер-қалам шақырылады. Әр топтан бір оқушы өз суретін қысқаша сипаттайды.
Талқылау сұрағы: «Дүкенші қарындаш, дизайнер қарындаш, ұшқыш қарындаш — осы балалардың болашағы үшін не істер едің?»
Оқушылар өз ойларымен бөліседі.
4) Музыкалық сәт: «Қарындаш» кейіпкері
Музыка ойнап тұрғанда «қарындаш» кейпіндегі оқушы ортаға шығып би билейді және сәлемдесіп, қысқа мәтін оқиды.
Сәлеметсіздер ме, ұстаздар, құрбы-достар!
Қарындаш деген оқушымын — әрқашан тапсырманы орындаймын.
Саған берілген қымбат сыйлықты таба алмайсың ешқашан.
Осы сәтте топтарға суреттер (тапсырма материалдары) таратылады.
5) Үй жұмысын тексеру (2-слайд)
I топ
Пейзаждарды жинақтайды
Сұрақ: Пейзаж деген не?
II топ
Натюрморт жинақтайды
Сұрақ: Натюрморт деген не?
III топ
Портрет жинақтайды
Сұрақ: Портрет деген не?
6) Топтастыру жұмысы (3-слайд)
I топ
- Мүсінші немен шұғылданады?
- Мультфильм суретшілерін қалай атайды?
II топ
- «Коллаж» сөзі қандай мағынаны білдіреді?
- Монотипия деген не?
III топ
- Зергер немен шұғылданады?
- Дизайнер қандай суретші?
Қорытынды сұрақ: «Осының бәрін бейнелейтін кім?» — суретші.
Келесі тапсырма: қазақ халқының белгілі суретшілерін атау (интерактивті тақтада көрсетіледі).
7) Сергіту сәті: «Түсін тап» ойыны
Мұғалім допты оқушыға лақтырып, бір сөз айтады (мысалы, «алма»). Оқушы допты қағып алып, сол заттың түсін атайды («қызыл»). Ойын «күн», «шөп», «мысық», «өзен», «ағаш» сияқты сөздермен жалғасады.
8) Ассоциация құру (интерактивті тақта)
III топқа интерактивті тақта арқылы ассоциация құру тапсырмасы беріледі. Мақсат — бейнелер мен ұғымдарды байланыстыра отырып, ойды жүйелеу және сөздік қорды байыту.
9) Шығармашылық тапсырма: «Өлеңді билет»
Оқушылар өлең жолдарын оқып, ондағы бояу түстерін табады және атайды.
I топ
Көк аспанды күн күлсін,
Бірге күлсін, білдірсін...
II топ
Сүйемін алтын күнді де,
Сүйемін аппақ қарды да...
III топ
Айдыны тербеп әні мен...
Ай да аппақ, таң да, қар да аппақ,
Ақ бояу — көкшіл ауадан да артық.
Талқылау: «Осы бояулар нені бейнелейді?»
Жауап: туған жердің табиғатын.
10) Мұғалімнің қорытынды сөзі және бейнелеу жұмысы
Мұғалім сөзі: «Әнге әуез, күйге құмар бала жаны сұлу, өмірге ғашық болып өседі» — деп Мұхтар Әуезов бекер айтпаған.
Оқушылар «Саржайлау» күйін тыңдай отырып, жайқалған көк шөпті, гүлді даланы, сылдырап аққан бұлақ үнін елестетіп, табиғаттың көркемдігін сурет арқылы бейнелейді. Соңында салған жұмысының мазмұнын сөзбен жеткізеді.
11) Ой толғаныс
5 жолды өлең
Әр топ «Қарындаш» тақырыбына 5 жолды өлең (синквейн) құрастырады.
«Ғажайып қарындаш» қоштасуы
Мұғалім сұрайды: «Сендерге ғажайып қарындаш ұнады ма?»
Қарындаш кейіпкері: «Ұнаса, мен басқа сыныптарға қонаққа барайын. Сау болыңдар, достарым!»
Соңында оқушыларға ең қымбат сыйлық ретінде қарындаштар таратылады.
Бағалау
Оқушылардың жұмыстары мазмұнына, шығармашылық шешіміне, түстерді қолдануына және ойды жеткізуіне қарай бағаланады.
Үй жұмысы
«Бояулар туралы ертегі» құрастыру.