Қазақша рефераттар

Сап түзеу Теңгенің шығу тарихы

Теңге — ұлттық табыстың кепілі

Бұл материал екі бөлімнен тұрады: I. Сап түзеу және II. Сайыс. Негізгі назар — теңгенің шығу тарихына, оның айналымға енуіне және ұлттық бірегейліктегі орнына аударылады.

Тақырыбы

Теңге — ұлттық табыстың кепілі

Мақсаты

  • Оқушыларды тәуелсіз Қазақстанның алғашқы айрықша белгілерінің бірі — теңгемен таныстыру.
  • Төл теңгенің шығу тарихы мен айналымға енгізілу кезеңі туралы нақты мәлімет беру.
  • Елге деген сүйіспеншілік пен мақтаныш сезімін қалыптастыру, елжандылыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі

Белсенді тақта, теңгелер, әртүрлі валюталар, тапсырмалар жазылған карточкалар.

I бөлім. Сап түзеу — теңгенің шығу тарихы

Сап түзеудің басталуы

1-оқушы: «Мектеп, түзел, тік тұр! ҚР Мемлекеттік Әнұраны орындалсын!»

2-оқушы: «Қайырлы күн, құрметті ұстаздар мен оқушылар! 6–7 сыныптар дайындаған “Теңгенің шығу тарихы” атты сап түзеуді ашық деп жариялаймыз.»

Тәуелсіздік және ұлттық рәміздер

3-оқушы: Әрбір елдің тарихында терең шежіре бар. Біздің еліміз үшін ХХ ғасырдың маңызы зор: Қазақстан тәуелсіздік алып, сол тәуелсіздіктің айқын белгілеріне ие болды.

4-оқушы: Ұлттық бейнемізді, болмысымызды, тарихымызды танытатын рәміздеріміз бар. Елтаңба, Әнұран және Тумен қатар тағы бір маңызды белгі — ұлттық валютамыз теңге. Теңге 1993 жылғы 15 қараша күні өмірге келді.

Теңгені жасаған авторлар және алғашқы басылым

5-оқушы: Теңгенің авторлары қатарында дизайнер Тимур Сүлейменов, қылқалам шеберлері Қайролла Ғабжалилов, Мендібай Әлин және Ағымсалы Дүзелханов бар. Олардың еңбегінің нәтижесі елге жеткізіліп, ұлттық валюта ретінде қалыптасты.

6-оқушы: Алғашқы теңге Harrison and Sons фирмасында бір жыл ішінде әзірленіп, басылып шықты. Яғни, теңгенің алғашқы нұсқасы Англияда шығарылды.

Банкнот дизайнының ерекшелігі

7-оқушы: Ұлттық теңгеміздің жиектері қазақтың ою-өрнектерімен көмкерілген. Алдыңғы бетінде қазақ халқының әйгілі тұлғалары бейнеленсе, екінші бетінде ою-өрнектер, табиғат көріністері және елтаңба көрініс табады.

1 / 3 / 5 теңге тұлғалары

  • Әбу Насыр әл-Фараби

    Отырарда дүниеге келген (араб деректерінде Фараб). Түркі, парсы, араб тілдерін еркін меңгеріп, грек және латын тілдерін де білген. Әлемге Аристотельден кейінгі «екінші ұстаз» ретінде танылған. Шамамен 150-ге жуық еңбек жазған.

  • Сүйінбай

    Алматы облысы, Жамбыл ауданында туған. Жастайынан тұрмыстың тауқыметін көрсе де, 14–15 жасынан ақындыққа ден қойған. Айтыстың хас шебері атанып, халық мұңын жырлап, әділетсіздікті батыл әшкерелеген.

  • Құрманғазы

    Қазақтың күйші-композиторы, домбырашысы, күй өнерінің классигі. Жастайынан өнерге бейім болған. Өмірінде қуғын-сүргінді көп көріп, 1880 жылдардың басында Астрахань маңына қоныс аударған.

10 / 20 / 50 / 100 теңге тұлғалары

  • Шоқан Уәлиханов

    Көреген, білімді тұлға. Орыс тілімен қатар бірнеше шығыс тілін меңгерген. Алғаш қазақ мектебінде оқып, арабша сауатын ашып, сурет салуды үйренген. 1853 жылы Кадет корпусын тәмамдаған. Ғалым, саясаттанушы, географ, суретші, әдебиетші, тарихшы ретінде танылған.

  • Абай Құнанбайұлы

    Ұлы ақын, сазгер, ойшыл, қазақ жазба әдебиетінің негізін салушы. Ауыл молдасынан хат танып, 10 жасында Семейдегі медреседе оқыған. Араб, парсы, шағатай тілдерін игеріп, шығыс классиктерін оқыған; орыс тілін өз бетінше жетілдірген. Өлеңдері татулық пен достықты дәріптейді. Мағынасы терең қара сөздері бар.

  • Әбілқайыр хан

    Кіші жүздің ханы. Қолбасшылық қабілетімен, батылдығымен және шабуылды ұйымдастыра білуімен танылған.

  • Абылай хан

    Азан шақырып қойған аты — Әбілмансұр. 1711 жылы Түркістан өңірінде дүниеге келген. Қиын кезеңдерде Төле би оған «Сабалақ» деген ат бергені айтылады. Ер жетіп, шайқастарға қатысып, жеңістерден кейін «Абылай» атымен кеңінен танылған.

Айналымға енгізілуі және мерекелік күн

8-оқушы: ҚР Президентінің 1993 жылғы 12 қарашадағы Жарлығына сәйкес ұлттық валюта теңге 1993 жылғы 15 қараша күні таңғы сағат сегізден бастап айналымға енгізілді. Бұл күн тарихи датаға айналып, кейіннен Ұлттық валюта күні ретінде аталып өтеді.

Банкнота мен монета қайда шығарылады?

9-оқушы: Ұлттық валюта теңге банкнота және монета түрінде айналысқа енгізілді. Банкноталар Ұлттық Банктің Алматы қаласындағы банкнот фабрикасында, ал монеталар Өскемендегі монета сарайында дайындалады.

Нақты дерек

15 қараша 1993 — теңге айналымға енгізілген күн.

Маңызы

Теңге — экономикалық тәуелсіздіктің ғана емес, ұлттық бірегейліктің де маңызды нышаны.

II бөлім. Сайыс

Бұл бөлімде оқушылардың материалды қаншалықты меңгергені сұрақ-жауап, тапсырмалар және карточкалар арқылы пысықталады.