Қазақша рефераттар

Жүз жасаңыз аға

Ақын Мұнайдар Балмолдамен сыр-сұхбат кеші

Бұл материал — мектепте өтетін әдеби-танымдық кештің мазмұны мен құрылымын жүйелеп беретін сценарий-нұсқа. Кештің өзегі — ақын, журналист, тележүргізуші Мұнайдар Мұханбетжанұлы Балмолданың шығармашылығы арқылы жас ұрпақтың бойында патриоттық рух, тілге құрмет және адамгершілік құндылықтарды күшейту.

Өтетін орны

Безендірілген мектептің акт залы

Көрнекі құралдар

  • Бейнепроектор
  • Кітап көрмесі

Кештің мақсаты

  • Оқушыларды ақынның өмірі мен шығармашылық жолымен таныстыру.
  • Кіші буын жастарға патриоттық рух беріп, адамгершілік қасиеттерге баулу.
  • Өлең арқылы халыққа, тілге, Отанға деген сүйіспеншілік сезімін ояту.

Жүргізушінің кіріспе сөзі

Қайырлы күн, құрметті ұстаздар мен оқушылар! Қазақта: «Ел ағасыз болмас, тон жағасыз болмас» деген мақал бар. Шүкір, ел ағалары баршылық. Сол ағалардың өнегесін үлгі ету мақсатында ұйымдастырылған сыр-сұхбат кешіне қош келдіңіздер!

Киелі поэзия әлемінде өзіндік үні, өзіндік бояуы бар, сырлы да нәзік өлеңдерімен оқырманын елең еткізіп жүрген Қазақстан Журналистер және Жазушылар одағының мүшесі, ақын, талантты журналист, тележүргізуші Мұнайдар Мұханбетжанұлы Балмолда ағамызға арналған «Парасат пен ізгіліктен жаралған» кешімізге қош келдіңіздер!

Бүгінгі кештің мақсаты — ақын туралы ой-пікір білдіру, шығармаларымен жақынырақ танысу және ұлттық рухты сөз өнері арқылы тереңірек сезіну. Олай болса, Мұнайдар Мұханбетжанұлы Балмолда ағамызды қошеметпен төрге шақырамыз.

Кештің ашылуы

«Ақынын құрметтеген ел озады, ақынын сыйламаған ел тозады», — дейді дана сөз. Кеш шымылдығын қазақтың киелі қара домбырасымен түргіміз келеді. Құрманғазының «Балбырауын» күйін мектебіміздің жас домбырашылары Айбек, Мұстафаерасыл, Әлихан орындайды.

Қонақ туралы қысқаша дерек

Өмірбаян

Мұнайдар Мұханбетжанұлы Балмолда 1969 жылы 16 қаңтарда Батыс Қазақстан облысы, Жаңақала ауданы, Көпжасар ауылында дүниеге келген. Махамбет атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің көркемсурет және графика факультетін тәмамдаған. Қазақстан Журналистер және Жазушылар одағының мүшесі.

1993 жылдан бері «Қазақстан — Орал» телеарнасының тілшісі. Тарихи тұлғалар мен елдік рухты арқау еткен бірқатар деректі фильмдер мен бейнеклиптердің авторы.

Марапаттары

  • «Тіл жанашыры»
  • «Қазақ хандығына 500 жыл»
  • «Ақпарат саласының үздігі» медалі

Шығармашылық әлемі

Деректі жобалар

  • «Жеңісті жақындатқандар» (2000) — Хиуаз Доспанова туралы
  • «Шығыс шолпаны» (2002) — Мәншүк Мәметова жайлы
  • «Махамбет» (2003)
  • «Сырым батыр» (2006)
  • «Қос қыран» — Х. Есенжанов пен Т. Жароковтың 100 жылдығына орай
  • «Махамбеттер тірі екен…» (2011) — тәуелсіздіктің 20 жылдығына орай
  • «Буыршын мұзға тайған күн…»

Өлең, ән, кино

  • Ән әлемі: «Жігіттер» квартеті, «Шамшырақ» дуэті, Тамара Асар, Димаш Құдайберген және өзге де орындаушылар репертуарындағы ән мәтіндерінің авторы.
  • Балаларға арналған отыздан астам әні бар; шығармалары түрлі деңгейдегі байқауларда жүлдегер атанып жүр.
  • Кітаптары: «Көкбөрі» (2006), «Ақ тұлпар» (2011).
  • Кино: «Қағаз ұшақ» (2010) көркем фильмі; «Ақ қоян», «Жаяу әскер» қысқаметражды фильмдерінің сценарийі.

Адамдық болмысы

Демалысы спортпен әрі шығармашылық жұмыспен сабақтасып жатқан Мұнайдар Балмолда — отбасында қамқор әке, қызметінде қарапайым да жауапты маман, шығармашылықта ізденісі мол тұлға.

Сұхбаттың басталуы

Мұнайдар аға, бүгінгі сыр-сұхбат кешімізге қош келдіңіз! Сұхбатты бастамас бұрын өміріңіз бен шығармашылық жолыңыздан сыр шертетін бейнесюжетке назар аударайық.

Жүргізушінің сұрақтары

  • Бейнесюжетке қосар ойыңыз бар ма? Толығырақ тарқатып айтып өтсеңіз.
  • Оқушылардың сұрақтарына шынайы әрі нақты жауап беруге дайынсыз ба?

Оқушылар қоятын сауалдар

  1. 1. Аға, сіз Жаңақала жерінде туып-өсіпсіз. «Жаңақалам», «Көпжасарым» өлеңдеріңіз бар. Туған жер сізге несімен ыстық?
  2. 2. Балалық шағыңыз қалай өтті? Есте ерекше қалған сәттеріңізді бөліссеңіз.
  3. 3. Бала кезіңізде кітапқұмар болдыңыз ба? Қандай кітаптар әсер етті?
  4. 4. Қалам ұстап, ақындыққа келуіңізге не түрткі болды?
  5. 5. Ең алғашқы өлеңіңіз қашан жазылды және қандай тақырыпта болды?
  6. 6. Мектепте қандай оқушы болдыңыз? Жас кезіңізде тентектік те болды ма?
  7. 7. Бос уақытыңызда жазудан бөлек немен айналысасыз?
  8. 8. Бір сұхбатыңызда: «Шығармашылық жолымның өзегі біреу болғанмен, арнасы сан тарау — Жайық өзені секілді. Әр саласы өзім үшін қымбат, төл перзентімдей» деген едіңіз. Журналистика саласына қалай келдіңіз?
  9. 9. Достарыңыз көп пе? Достық туралы ұстанымыңыз қандай?
  10. 10. Көп өлеңіңіз әнге айналды. Музыкалық аспапта ойнай аласыз ба?
  11. 11. Димаш Құдайберген орындаған «Махаббат бер маған» әні Қытай елінде миллиондаған көрерменнің алдында шырқалды. Сол сәтте қандай күйде болдыңыз?
  12. 12. «Он төрт» тарихи романыңыз сахналанғанда мектебімізбен барып көрдік. Неліктен «он төрт»?

Тереңдетілген сұрақ

«Адамның мықты болып қалыптасуы үш нәрсеге байланысты: ата-ана, ұстаз және кітап» дейді. Әдебиет әлеміне қадам басуыңызға осы үшеуінің қайсысы көбірек әсер етті деп ойлайсыз?

Кері байланыс

  • Бүгінгі сұхбат сізге ұнады ма?
  • Кештен алған әсеріңізді қысқаша айтып өтсеңіз.
  • Оқушылар әсерін «смайлик» арқылы білдіреді (ұйымдастыру бөлімі).

Поэзия минуты

Ендігі кезекте ақын шығармаларын жатқа оқып жүрген оқушыларымызға кезек береміз. Бұл бөлім — өлеңнің жүрекке жетер үнін сезіндіретін ерекше сәт.

Оқылатын шығармалар

  • «Ертегі» — Самарқан Жангүлім (6 «Б»)
  • «Ана» — 7 «В» сынып оқушысы
  • «Тым сенгішпін» — 7 «А» сынып оқушысы
  • «Асылдар елі – Ақ Жайық» — 7 «В» сынып оқушысы
  • «Біздің жақта қыздар бар» — 7 «В» сынып оқушысы

Жалғасы

  • «Асфальтта өскен» — 7 «А» сынып оқушысы
  • «Ұлтсыздықтан сақтасын» — 7 «А» сынып оқушысы
  • «Ақ тұлпар» — 7 «А» сынып оқушысы
  • «Көкбөрі» — 7 «В» сынып оқушысы
  • «Өмір сүр» — 7 «В» сынып оқушысы

Ескерту: Өлең оқитын оқушылардың аты-жөнін кейін толықтырып енгізуге болады.

Ақынға ұсынылатын өтініш

Оқушыларға ақыл-кеңесіңізді айтып, жылы лебіз білдірсеңіз.

Қорытынды және алғыс

Біз үшін уақыт тауып, әңгімелесіп, сұрақтарымызға жауап бергеніңізге мың алғыс! Ұзақ ғұмыр, шығармашылық қуат тілейміз.

Қазақ — қонағын қадірлеген халық: астына ат мінгізіп, үстіне шапан жапқан. Біз бүгін сол дәстүрдің мағынасын сақтай отырып, ақ тұлпардың суретін естелік сыйлық ретінде тарту еткіміз келеді. Арманыңыз алға жетелесін, шабытыңыз тасысын!

Кештің соңғы сәті

Ақынның қолтаңбасын алу және естелік суретке түсу.