Биология 6 сыныпСабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты мен күтілетін нәтижелері
Сабақтың мақсаты
Бунақденелілердің көбеюі мен дамуының негізгі ерекшеліктерін меңгеру, олардың дамуының түрлерін ажырата білу.
Күтілетін нәтижелер
- Оқушы білімнің маңызын түсініп, тапсырмаларды өз бетінше орындауға дағдыланады.
- Өз пікірін ашық айтып, сұхбат жүргізуге үйренеді.
- Табиғатты сүюге, қорғауға және жан-жануарларға қамқор болуға тәрбиеленеді.
Бағыттары
Білімділік
Ақпаратты жай қабылдамай, оны қолдануға, тапсырманы таңдауға, ізденуге және дәлелдеуге бағыттау.
Дамытушылық
Дүниетанымды кеңейтіп, жеке тұлға ретінде өз ұстанымын қалыптастыруға мүмкіндік беру.
Тәрбиелілік
Еңбекке, ұқыптылыққа, адамгершілікке және туған жерді қадірлеуге баулу.
Сабақтың құрылымы: жарыс форматы
Сабақ ерекше форматта өтеді: сынып екі топқа бөлінеді — «Инелік» және «Көбелек». Әр кезең бойынша сұрақтардың күрделілігіне сай ұпай беріледі. Сабақ соңында әр топ өз эмблемасын (инелік немесе көбелек суретін) таныстырып, тақырыпқа байланысты бір шумақ өлең айтады.
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу.
- Қажетті құралдарын реттеу.
- Үй тапсырмасын сұрау және жарыс ережесін түсіндіру.
Әділқазылар алқасы ретінде биология пәні мұғалімі Аманбаева Нағима ұпайларды белгілеп отырады.
1-бөлім: Үй тапсырмасы
2 және 3-тапсырмаға шыққан оқушыларға қосымша бір сұрақ қойылады: білсе — 5 ұпай, білмесе — 4 ұпай. Үй тапсырмасы бөлімдерге бөлініп сұралады.
Тақырыптар
- 1 Көбеюдің биологиялық мәні және көбеюдің түрлері (5 ұпай)
- 2 Жыныссыз көбею (4 ұпай)
- 3 Жынысты көбею (4 ұпай)
- 4 Көпжасушалы жануарлардың көбеюі (5 ұпай)
2-бөлім: Қайталау сұрақтары
«Менен сұрақ — сізден жылдам жауап» форматы.
- Көбею дегеніміз не?(5)
- Көбеюдің қандай түрлері бар?(4)
- Зигота дегеніміз не?(5)
- Дара жыныстылық қалай белгіленеді?(4)
- Гамета дегеніміз не?(4)
- Қос жыныстылық қалай белгіленеді?(4)
Жаңа тақырыпқа көпір: бунақденелілер әлемі
Оқушылар көпжасушалы жануарлардың көбеюі туралы білімін еске түсіріп, өсімдіктердің тозаңдануы тақырыбында кездескен жәндіктерге қайта оралады. Тақтадағы суреттер арқылы көбелек, инелік, дәуіт, қоңыз сияқты жәндіктер анықталып, олардың ортақ атауы — бунақденелілер екені қорытындыланады.
Жаңа сабақ
Бүгінгі тақырып: «Бунақденелілердің дамуы».
Бунақденелілердің дамуы: 3 негізгі жол
Тура даму
Ұрықтанған жұмыртқадан ересек жәндікке ұқсас жас дарақ шығады. Ол негізінен өсіп, жыныстық жағынан жетіледі.
Мысал: қанатсыз бунақденелілер.
Шала түрленіп даму
Даму 3 сатыдан тұрады, ал дернәсіл ересек жәндікке ұқсас болады.
Мысал: инелік, дәуіт, шегіртке, бұзаубас, бит, қандала.
Толық түрленіп даму
Даму 4 сатыдан тұрады; дернәсіл ересек жәндікке мүлде ұқсамайды.
Мысал: қоңыз, көбелек, бүрге, шыбын, маса, құмырсқа, балара.
Дамудың сызбанұсқасы
Имаго — бунақденелінің ересек күйі. Термин латынның imago — «ересек жәндік» сөзінен шыққан.