Жаз мезгілін ақын тілімен сипаттату
Сабақтың тақырыбы
«Шыбынсыз жаз» (Сәбит Мұқанов)
Сілтеме: орта мерзімді жоспар, оқулық
Сабақтың мақсаты
Сыни тұрғыдан ойлау арқылы шілде айындағы өзгерістерді байқап, тақырыптың мағынасын ашу. Диалогтік оқыту әдістері арқылы тіл байлығын, сөздік қорын және көркем сөйлеу дағдысын дамыту.
Оқытудың мақсаты
Ана тілі сабағында білім берудің жаңа әдіс-тәсілдерін қолдана отырып, жеті модульді ықпалдастыру. Оқушыларды еркін сөйлеуге, өзіндік бағалау дағдысын қалыптастыруға үйрету.
Міндеттер
- Мәтін мазмұнын меңгерту, оқу дағдысын қалыптастыру және жетілдіру; байланыстырып сөйлеуді дамыту; өзіндік ой-пікірін айтуға баулу.
- Табиғатқа, еліне және жеріне деген сүйіспеншілікті арттыру.
- Көз алдына елестету арқылы есте сақтау мен еске түсіру қабілеттерін дамыту; табиғатты аялауға тәрбиелеу.
Күтілетін нәтижелер
- Оқушылар сыни тұрғыдан ойлай отырып, жаз мезгілі табиғатының ерекшеліктерін жүйелі түрде жеткізе алады.
- Тіркес сөздердің мәнін ашып, мағынасын түсінеді.
Тапсырмалар
Ой қозғау, салыстыру, зерттеушілік әңгіме, жұптық жұмыс, топтастыру, сұрақ-жауап, түсіндіру.
Кейінгі тапсырма
Үйге тапсырма: мәтінді оқу, мазмұнын айту.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық
Мұғалім: «Балалар, сабақты жақсы өткізу үшін өзімізге көтеріңкі көңіл-күй тілейік».
Балалар (хормен):
- «1, 2, 3, 4 — 3, 4, 1, 2»
- «Кім алда? — Біз алда!»
- «Кім биікте? — Біз биікте!»
- «Біз кішкентай ұландар!»
Топқа бөлу және ережелер
Оқушылар бір жылдағы төрт мезгілге байланысты көктем, жаз, күз, қыс топтарына бөлінеді. Көшбасшы тағайындалып, бағалау парақтары таратылады.
Топ ережелері
- Мұғалімді мұқият тыңдау.
- Уақыт тәртібін сақтау.
- Бір-бірімізді тыңдау.
- Толық жауап беру.
- Достарды сыйлау.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Еске түсіру
- Абайдың жыл мезгілдеріне арналған өлеңдерін еске түсіру.
- Ақынның жаз мезгілі туралы өлеңін жатқа айту.
- Жазды ақын тілімен сипаттау.
Ой қозғау (Шілде мәтіні бойынша)
Топтар бір-біріне сұрақ қояды:
- Жазда қандай өзгерістер болады?
- Ел жайлауда қандай қызықтар көреді?
- Балалар жайлауды неге қимай жүр?
- Олар қайда барады?
Жоспарлау және әңгімелеу
- Мәтінді жоспар бойынша бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қою.
- Шілде айы туралы әңгімелеу.
Топтастыру (постер)
Әр топ жаз мезгілін топтастырып, постер жасап, қорғайды.
Шағын шығармашылық тапсырма
«Өздеріңді ақынмын деп елестетіп, жаз туралы сөйлемдерді толықтырыңдар».
Ж — Мен ................................ естідім.
А — Мен ................................ көрдім.
З — Мен ................................ қуандым.
Д — Мен ................................ таңқалдым.
А — Мен ................................ армандадым.
III. Жаңа сабақ
Жұмбақ арқылы ой қозғау
Шидім-шидім, шидім құс, Ши басына қонған құс. Қарқырауық қара құс, Хан басына қонған құс.
Жауабы: шыбын.
Тақырыпқа шығу
Бүгінгі сабақта Сәбит Мұқановтың «Шыбынсыз жаз» мәтінімен танысамыз.
Сұрақ: «Шыбынсыз жаз болуы мүмкін бе?» (Оқушылардың пікірлері тыңдалады.)
Жұмыс қадамдары
- Күні мен тақырыпты жазу.
- Автор туралы қысқаша мәлімет.
- Мәтінді мұғалімнің мәнерлеп оқуы.
- Іштей оқу және жалғастырып оқу.
Салыстыру (Венн диаграммасы)
М. Дулатов пен С. Мұқанов шығармаларын салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.
Сергіту сәті: «Стикерлер» әдісі
- Әр топқа жұмыс парағы беріледі. Тақырыпты оқып, 2 минут ішінде жауап ретінде стикерге фактілер жазып жапсырады.
- Уақыт біткенде парақ сағат тілі бағытымен келесі топқа беріледі. Келесі топ өз стикерлерін қосады.
- Барлық топ парақтармен жұмысын аяқтағанда, тапсырма орындалған болып есептеледі.
IV. Түсінгендерін тексеру
Ребус және мақал-мәтел
Оқушылар топпен бір-біріне тақырыпқа байланысты мақал-мәтелден ребус құрастырып, шешеді.
Сұрақ-жауап
- «Шыбынсыз жаз» тіркесін қалай түсінесіңдер?
- С. Мұқанов «Шыбынсыз жаз» тіркесіне байланысты кімді еске алады? Неліктен?
- Масасыз, шыбынсыз салқын жайлаудың малға қандай пайдасы бар?
Ескерту: сұрақтарды талқылауда мәтіндегі ойды дәлел ретінде келтіру ұсынылады.
V. Бекіту
«Сұрағы бар қорап»
Сабақ соңында оқушылар өз сұрақтарын қорапқа қалдырады. Бұл сұрақтар келесі сабақтың басында талқыланады.
Сұрақ үлгілері:
- Жаңа тақырыпты оқығанда, тағы нені білгің келеді?
- Біліміңді бағалау үшін мұғалімнен немесе сыныптастарыңнан нені нақтылағың келеді?
- Мәтіннен түсінбей қалған жерің бар ма? Қай тұсын қайта қарағың келеді?
Бағалау
Оқушыларды топ көшбасшысы бағалау парағы бойынша бағалайды.
VI. Үйге тапсырма
Мәтінді оқу, мазмұндап әңгімелеу.