Информатика 5 сыныпСабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
Оқушыларды Windows операциялық жүйесінің негізгі нысаны — тереземен таныстыру: терезенің құрылымдық элементтерін, қызметін және жұмыс аймағындағы басқару элементтерін қолдануды үйрету.
Оқушылар білуі тиіс
- Windows ОЖ-нің құрылымын.
- Басқару элементтерін.
- Құрылымдық элементтердің қызметін.
- Қапшықтардағы басқару элементтерін.
Оқушылар үйренуі тиіс
- Windows ОЖ құрылымын тәжірибеде қолдануды.
- Диалогтық терезе элементтерін және олардың тағайындалуын.
- Терезені пернетақта батырмалары арқылы басқаруды.
- Қалып-күй жолағындағы ақпаратты оқуды және терезені қалыпқа келтіруді.
Үй жұмысын тексеру: тест
Төмендегі сұрақтар Windows жұмыс үстелі мен бас мәзірі туралы білімді тексеруге арналған.
1) Жұмыс үстелі нысандарының артығын көрсетіңдер
- A) Саймандар тақтасы
- B) Нысан белгішелері
- C) Есептер тақтасы
- D) Бастау батырмасы
2) Экранда сағатты көруге болатын аймақ
- A) Жұмыс аймағы
- B) Есептер тақтасы
- C) Бас мәзір
- D) Нысан белгішелері
3) Компьютерді өшіру үшін не жеткілікті?
- A) Бас мәзірден тиісті бұйрықты таңдау
- B) Жүйелік блоктағы өшіру батырмасын басу
- C) «Менің компьютерім» белгішесін пайдалану
- D) Тілдер тақтасын қолдану
4) Бас мәзірді шақыру үшін не керек?
- A) «Менің компьютерім»-ді ашу
- B) «Бастау» батырмасын басу
- C) Есептер тақтасын ашу
- D) Қоржынды ашу
5) Бас мәзірдегі «Құжаттар» бұйрығы
- A) Музыкалар топтамасын ашады
- B) Файлдарды іздейді
- C) Бейнелер топтамасын ашады
- D) Құжаттар топтамасын ашады
6) Бас мәзірдегі «Бейнелер» бұйрығы
- A) Музыкалар топтамасын ашады
- B) Құжаттар топтамасын ашады
- C) Бейнелер топтамасын ашады
- D) Файлдарды іздейді
7) Бас мәзірдегі «Басқару тақтасы» бұйрығы
- A) Компьютер параметрлерін баптайды
- B) Файлдарды іздейді
- C) Бейнелер топтамасын ашады
- D) Принтерді баптау терезесін шығарады
Бүгінгі сабақта терезенің құрылымын, терезелердің түрлерін және олармен қалай жұмыс істеуді үйренеміз.
Жаңа тақырып: терезе деген не?
Терезе — жақтаулармен шектелген экранның тік төртбұрышты бөлігі. Онда объектілер орналасатын жұмыс ортасы және әртүрлі басқару элементтері болады.
Терезенің негізгі түрлері
-
Бума (қапшық) терезесі
Мысалы: «Менің құжаттарым».
-
Қолданбалы терезе
Мысалы: Word мәтіндік редакторы.
-
Сұхбаттық (диалогтық) терезе
Мысалы: «Мерзім және уақыт».
-
Анықтама терезесі
Мысалы: бағдарламалардың анықтама бөлімі.
Терезені басқару батырмалары
Тақырып жолағының оң жағында терезені басқару батырмалары орналасады. Олардың көмегімен терезені жиюға, жаюға, қалпына келтіруге және жабуға болады.
Жию
Терезе экраннан уақытша жоғалады, бірақ бағдарлама жұмысын тоқтатпайды. Ашық терезенің белгішесі Есептер тақтасында сақталады.
Қайта ашу үшін есептер тақтасындағы белгішені шерту жеткілікті.
Жаю / Қалпына келтіру
Терезенің өлшемін өзгертеді: толық экранға жаяды немесе бастапқы (әдеттегі) өлшеміне қайтарады.
Жабу
Бағдарламаның жұмысын аяқтайды. Терезені жабар алдында өз жұмысыңды міндетті түрде сақтап қою керек.
Көп жағдайда бағдарлама мазмұнды сақтау қажеттігін алдын ала ескертеді.
Терезелермен жұмыс істеу
Өлшемін еркін өзгерту
Терезенің өлшемін тек басқару батырмаларымен ғана емес, еркін түрде де өзгертуге болады: тышқан көрсеткішін терезенің шекарасына немесе бұрышына апарыңдар. Көрсеткіш екі бағытты жебеге айналғанда, шекараны тартып, терезенің бір немесе екі бүйірін жылжытыңдар.
Ашық терезелер арасында ауысу
Ашық терезелер арасында ауысудың екі негізгі жолы бар:
- Есептер тақтасындағы тиісті батырманы шерту.
- Alt + Tab пернелер тіркесімін қолдану.
Практикалық бөлім
Тәжірибелік жұмыс
Оқушылар компьютерде деңгейлік тапсырмаларды орындайды: терезені жию, жаю, жабу, өлшемін өзгерту және терезелер арасында ауысу әрекеттерін орындайды.
Бағалау
Оқушылардың тәжірибелік жұмыс нәтижесі бойынша орындалу дәлдігі, жылдамдығы және қауіпсіз жұмыс дағдылары бағаланады.
Қорытынды және үй тапсырмасы
Қорытындылау
Терезенің анықтамасын, негізгі түрлерін және басқару батырмаларының қызметін қайталаймыз. Терезе өлшемін өзгерту мен терезелер арасында ауысу тәсілдерін бекітеміз.
Үй тапсырмасы
Терезе түрлерін және басқару батырмаларының қызметін жаттау. Компьютерде терезені жию, жаю, жабу, өлшемін өзгерту және Alt + Tab арқылы ауысуды тәжірибе жүзінде қайталау.