Қазақша рефераттар

Жақсылық пен жамандық ажырата білуге үйрету

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Бұл жоспар 4-сыныптағы «Әдебиеттік оқу» пәніне арналған. Тақырып: М. Әуезов – «Жетім». Сабақтың өзегі — мәтінді түсініп оқу, мазмұнын терең ұғыну, жанрлық сипатын аңғару және шығарма арқылы адамгершілік құндылықтарды бойға сіңіру.

Жалпы мақсат

  • Мәтінді түсініп оқыту, мазмұнын ұғындыру және жанрлық сипатын анықтауға машықтандыру.
  • Жақсылық пен жамандықты ажырата білуге үйрету.
  • Адамгершілік сезімін ояту.

Оқу нәтижелері

  • Мәтінді түсініп оқиды, мазмұнын ұғынады, жанрлық сипатын анықтауға дағдыланады.
  • Жақсылық пен жамандықты ажыратуды тәжірибеде қолданады.
  • Адамгершілік сезімі мен жанашырлық қабілеті күшейеді.

Негізгі идея

Мәтін арқылы оқушының мінез-құлқын тәрбиелеу: мейірім, әділдік, жанашырлық, жауапкершілік сияқты қасиеттерді талқылап, өмірмен байланыстыру.

Қолданылатын материалдар

Флипчарттар, тапсырма парақтары.

Оқыту әдісі

Топтық жұмыс, жұптық тексеру, «Жигсо» әдісі.

Сабақ барысы: кезең-кезеңімен

Сабақ құрылымы оқушыны біртіндеп белсенді оқуға, талдауға және ой қорытуға жетелейді: алдымен психологиялық ахуал, кейін білімді тексеру, жаңа мазмұнды меңгеру, соңында рефлексия.

Кезең Мұғалім әрекеті Оқушы әрекеті
Психологиялық ахуал Оқушыларға қолайлы көңіл күй қалыптастырады, топқа бөледі. Топқа бөлініп, өз орнын табады.
Үй тапсырмасын тексеру Үй жұмысын тест арқылы тексереді. Әр дұрыс жауап — 1 балл. Тест орындайды, жұппен тексереді.
Ой қозғау М. Әуезов туралы ассоциациялық карта толтыруды ұсынады. Ассоциациялық картаны толтырады, ой бөліседі.
Мағынаны тану «Жигсо» әдісімен мәтінді бөліктерге бөліп, талдатуды ұйымдастырады. Өз бөлігімен танысып, сарапшы топта талдап, үй тобына түсіндіреді.
Ой толғаныс Пікірталас сұрақтарын береді (15 минут). Өз көзқарасын дәлелдеп, қазіргі өмірмен байланыстырады.
Үй тапсырмасы Келесі сабаққа мәтінді оқып келуді тапсырады. Мәтінді оқып келуге жоспар құрады.
Рефлексия «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісімен кері байланыс алады (3 минут). Екі ұнаған нәрсені және бір ұсынысты жазады/айтады.

Үй тапсырмасын тексеруге арналған тест (үлгі)

Тақырып: «Арыстан мен тышқан»

Әр дұрыс жауап — 1 балл. Жауаптарды кейін жұппен тексеру ұсынылады.

Бағалау: балл

  1. Мәтіндегі оқиғалардың ретін көрсет:

    • Тышқан арыстанды құтқарады.
    • Арыстан тышқанды босатады.
    • Арыстан далада ұйықтайды, тышқан үстіне шығады.
    • Тышқан «өлтірме» деп жалынады.
    • «Сорлы тышқан, сенен не жақсылық қайтады?» деп арыстан күмәнданады.
    • Арыстан торға түседі.
    • Тышқан басына шыққаны үшін арыстан оны өлтіргісі келеді.

  2. Неліктен арыстан тышқаннан жақсылық күтпейді деп ойлайсың?

    Жауабыңды 2–3 сөйлеммен дәлелде.

  3. «Сорлы тышқан! Не жақсылық қайтады сен байғұстан?» деген сөздерден арыстанның қандай мінезін байқайсың?

    Мінезді сипаттайтын 2–3 қасиет жаз.

  4. Тордағы арыстанның күші көп болса да өз бетімен шыға алмауының себебі:

    Себебі,

  5. Осы мысалға сәйкес келетін қандай мақал-мәтел білесің?

    1–2 мақал келтір.

  6. Арыстан мен тышқанның әрекетінен адамның қандай қасиеттері көрінеді?

    Мысалы: менмендік, мейірім, кішіпейілділік, алғыс, көмектесу.

Жаңа тақырыпты меңгеру: «Жетім» мәтіні (Жигсо)

1-қадам: мәтінмен жеке танысу

Әр оқушы өзіне берілген бөлімді оқып, негізгі ойды, кейіпкер көңіл күйін және маңызды оқиғаларды белгілейді.

  • №1 Қасымның әжесінен айырылуы.
  • №2 Иса мен Қадишаның көрсеткен қорлығы.
  • №3 Тау ішіндегі қорқыныш.
  • №4 Ағашқа сүйеніп қатып қалған бала.

2–4-қадам: сарапшы топ → үй тобы

  • 2-қадам: Сарапшы топқа жиналып, ортақ сызба/жоспар дайындайды.
  • 3-қадам: Үй тобына қайта оралады.
  • 4-қадам: Әр оқушы өз бөлімін ретімен түсіндіреді, сұрақтарға жауап береді.

Талқылау сұрақтары

  1. Әңгіме қалай басталады?
  2. Жападан жалғыз келе жатқан бала кім?
  3. Қараңғы түндегі қорқыныш елесі қалай суреттеледі?
  4. Қасым жетімдіктің қорлығын қалай көреді?

Ой толғаныс: өмірмен байланыстыру

Пікір жазу және талқылау (15 минут)

Оқушылар кейіпкер тағдырына жанашырлықпен қарап, өз ұстанымын дәлелдеп айтуға үйренеді.

Уақыты: 15 минут
  • Егер сен Қасымның заманында өмір сүрсең, қандай әрекет жасар едің?
  • Қазіргі заманда Қасым сияқты балалар болуы мүмкін бе? Неге?

Үй тапсырмасы

«Жетім» мәтінін толық оқып келу, түсініксіз сөздерді белгілеп, мағынасын анықтау.

Рефлексия және бағалау

«Екі жұлдыз, бір тілек» (3 минут)

Әр оқушы сабақтағы екі ұнаған тұсты және бір ұсынысын айтады немесе жазады.

Топ басшыларының бағалауы

Топ жетекшілері белсенділік, түсіндіру сапасы және ынтымақтастық бойынша қысқаша қорытынды баға береді.