Көбейту сөзжұмбағын шешу
Сабақ туралы
Сабақтың тақырыбы
Екі таңбалы санға көбейту және бөлу алгоритмдері: 64 × 48 және 3072 ÷ 64.
Сабақтың түрі және әдістері
- Сабақ түрі: аралас сабақ.
- Сабақ әдістері: сұрақ-жауап, ой қозғау, қызығушылықты ояту.
- Пәнаралық байланыс: ана тілі.
- Көрнекіліктер: «сиқырлы әріптер», сөзжұмбақ.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Екі таңбалы санға бөлу тәсілдерін, ауызша және жазбаша көбейту тәсілдерін пысықтау.
Дамытушылық
Баған түрінде көбейту мен бұрыштап бөлуді негіздеу, логикалық ойлауды дамыту.
Тәрбиелік
Тапқырлыққа, жылдамдыққа және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық
Математика — толған тамаша заңдылық сән,
Математика — толған тәртіп, мағына-мән.
Математика — толып жатқан терең сыр,
Шетсіз, шексіз дариядай бейне бір.
Сабақ ана тілі пәнімен пәнаралық байланыста жүргізіледі.
Үй тапсырмасын тексеру (№8)
75×2×5 = 750
750×2×5 = 7500
7500×2×5 = 75000
720÷(9×4) = 20
3600÷(9×4) = 100
72÷(9×4) = 2
(20×8)×(25×4) = 16000
Бекіту
Жылдам сұрақтар (1–7)
- Қабырғасы 8 дм шаршының ауданы: 64 дм².
- 8 × 9 = 72.
- Ұзындығы 4 см, ені 5 см тік төртбұрыштың ауданы: 20 см².
- 1 дм = 10 см.
- 1 дм² = 100 см².
- Қабырғалары 8 дм және 4 дм тік төртбұрыштың ауданы: 32 дм².
- 8 × 6 = 48.
Жылдам сұрақтар (8–14)
- Ауданды табу: ұзындықты енге көбейтеміз.
- 2 дм² = 200 см².
- 7 × 9 = 63.
- 5 дм = 50 см.
- Периметрді табу: (ұзындық + ені) × 2.
- 5 дм² = 500 см².
- 8 × 6 = 48.
Ескерту: мәтіндегі кейбір бірліктер мен мәндер логикаға сай түзетіліп берілді (мысалы, дм² → см² түрлендірулері).
Жаңа сабақ
Екі таңбалы санды ауызша көбейту алгоритмі
- Екі таңбалы санды разрядтық қосылғыштарға жіктейміз.
- Әр қосылғышты берілген санға жеке-жеке көбейтеміз.
- Шыққан нәтижелерді қосамыз.
Мысал
64×48 = 64×(40+8) = 64×40 + 64×8 = 2560 + 512 = 3072
Екі таңбалы санды жазбаша көбейту
- Алдымен санды бірліктеріне, кейін ондықтарына көбейтеміз.
- Бірліктерге көбейткенде шыққан ондықтарды «ойға сақтаймыз».
- Ондықтарға көбейткенде сақталған мәнді қосамыз.
Жазбаша бөлу (мысал: 3072 ÷ 64)
- Толымсыз бөлінгішті анықтаймыз.
- Бөліндідегі цифрлар санын анықтаймыз.
- Бөлгенде шығатын санды жуықтап (жобалап) табамыз.
- Шыққан санды бөлгішке көбейтіп, тексереміз.
3072 ÷ 64 = 48
Тексеру: 64×48 = 3072
Сабақтың желісі: «Мақта қыз бен мысық»
Бүгінгі сабақ ертегімен өрбиді. «Мақта қыз бен мысық» ертегісін еске түсіріп, мысыққа көмектесу үшін кейіпкерлердің тапсырмаларын орындаймыз.
Тапсырмалар
№2 — Мақта қыздың тапсырмасы
5561 ÷ 67 = 83
2496 ÷ 48 = 52
5561 ÷ 83 = 67
2496 ÷ 52 = 48
№4 — Сиырдың тапсырмасы
430×10 = 4300 ц
4300 + 3500 = 7800 ц
500×7 = 3500 ц
430×7 = 3010
4300 − 3010 = 1290 ц
№5 — Ағаштың тапсырмасы
280 км = 280000 м
138300 + 71700 = 210000 м
280000 − 210000 = 70000 м = 70 км
Ағаштың тапсырмасын орындау — ұзындық бірліктерін түрлендіру мен айырманы табуға жақсы жаттығу.
Сергіту сәті — №6 (Қыздардың тапсырмасы)
x + 3019 = 5240
x = 5240 − 3019 = 2221
x − 1025 = 2220
x = 2220 + 1025 = 3245
x × 84 = 2940
x = 2940 ÷ 84 = 35
x ÷ 27 = 5870
x = 5870 × 27 = 158490
№7 — Дүкеншінің тапсырмасы
9000 ÷ 18 × 9 = 4500
86 × 82 − 1025 = 6027
(3025 + 986) ÷ 7 = 573
(1800 × 30) ÷ 27 = 2000
№8 — Тауықтың тапсырмасы
x + 5 + 3 = 12
x + 8 = 12 → x = 12 − 8 = 4
№9 — Тышқанның тапсырмасы
500×2 ÷ 1000×20 − 20 + 5007 = 5007
32×40 ÷ 10
32 ÷ 4 × 2492 − 2492 = 17572
Ескерту: өрнектердегі амалдардың орындалу реті жақшамен нақтылауды қажет етуі мүмкін; есептер бастапқы нұсқаға сай берілді.
Сабақты қорытындылау
Көбейту сөзжұмбағы
- Екі шеті тұйықталған түзу сызық: кесінді.
- Сан: бес.
- Аптаның алтыншы күні: сенбі.
- «Кіші» ұғымына қарсы сөз: үлкен.
- Амалдың түрі: азайту.
- Ұзындықтың өлшем бірлігі: метр.
- Уақыт өлшем бірлігі: минут.
Бағалау және үй тапсырмасы
Үйге тапсырма: №3, 173-бет.
Өткізген: Балтамұратов Архат Жұмағалиұлы.
Тақырып: екі таңбалы санға көбейту және бөлу алгоритмдері (64×48 және 3072÷64).