Қазақша рефераттар

Көрнекілік əдіс - музыка тыңдау, орындаушыларды көру

Оқытудың әдіс-тәсілдері туралы ұғым

Аспапта ойнауға оқытудың әдісі — оқытушы мен оқушының өзара әрекетін ұйымдастыратын, мақсатқа жеткізетін жүйе. Бұл жүйе тек ақпарат берумен шектелмей, дағды қалыптастыру, музыкалық қабілеттерді дамыту және оқушының өздігінен білім жетілдіруін қолдауға бағытталады.

Оқытудың негізгі мақсаттары

  • Бала бойында баяншы шеберлігі мен дағдысын қалыптастыру.
  • Жалпы және музыкалық қабілеттерін дамыту.
  • Оқытудың мазмұнын жүйелі меңгерту.
  • Өз бетімен білім жетілдіру әдістері мен құралдарын игерту.

Мұғалім қолданатын тәсілдер

Баяншы-мұғалімнің тәжірибесінде тәсілдер нұсқау беру, ережеге бағдарлау, ойнау барысында қысқа ескертпелер айту, жекелеген дағдыларды бөлек жаттықтыру, әуендетіп көрсету сияқты әрекеттер арқылы көрінеді.

Маңызды: тәсіл — әдісті «іске қосатын» нақты қадам. Дұрыс таңдалған тәсіл оқушының түсінуін, естуін және орындауын бір арнаға тоғыстырады.

Оқытудың кең тараған әдістері

Музыкалық аспапта оқытуда әдістер көбіне бір-бірімен байланыса қолданады. Сабақтың мақсатына, оқушының жас ерекшелігіне және дайындық деңгейіне қарай ауызша, көрнекілік, тәжірибелік және бақылау әдістері ұтымды үйлестіріледі.

Әдістер тобы

  • Ауызша Түсіндіру, әңгімелесу, кітаппен жұмыс.
  • Көрнекілік Иллюстрация және демонстрация.
  • Тәжірибелік Көрсету арқылы үйрету, жаттығу, нотаға қарап ойнау.
  • Бақылау Бақылау және өзін-өзі бақылау.

Әдістерді үйлестіру

Мысалы, жаңа шығарманы үйретуде мұғалім алдымен қысқаша ауызша түсіндіреді, кейін орындауды көрнекі түрде көрсетеді, одан соң оқушыға тәжірибелік жаттығу жасатады және соңында нәтижені бақылау арқылы бағалайды.

Ауызша, көрнекілік, тәжірибелік және бақылау әдістері

Ауызша әдіс

Ауызша әдіс — ұғындыру, түсіндіру, әңгімелесу, оқулықпен және арнайы әдебиетпен жұмыс. Түсіндіру кезінде оқытушы тек мәлімет беріп қана қоймай, оқушылардың сұрақтарына жауап береді. Оқушының сұрақ қоюы мен жауап іздеуі ойлау қабілетін дамытады.

Түсіндіру

Материалға талдау жасау, ережелерді нақтылау, қажет кезде аспапта қысқаша көрсетумен толықтыру.

Әңгімелесу

Мұғалім сұрағы мен оқушы жауабы кезектеседі. Көбіне білімді тексеру, қайталау және бекіту үшін қолданылады.

Кітаппен жұмыс

Өздігінен білімді тереңдетудің жолы. Музыка кітаптары, баспасөз, интернет және анықтамалық әдебиеттермен жұмыс істеуге үйретеді.

Жас ерекшелігі: түсіндіру әдісі барлық жас топтарына жарамды, алайда оқу материалы күрделенген сайын ол орта және жоғары сынып жасындағы оқушыларда жиірек қолданылады.

Көрнекілік әдіс

Көрнекілік әдіс ауызша әдіспен және басқа тәсілдермен бірлікте қолданылады. Ол негізінен иллюстрация және демонстрация арқылы іске асады.

Иллюстрация

Мұғалімнің аспапта орындап көрсетуі, плакат, сурет және басқа визуалды материалдарды пайдалану.

Демонстрация

Техникалық оқу құралдары арқылы көрсету: магнитофон, диск, компьютер. Мысалы, шығарманы белгілі орындаушының орындауында тыңдату.

Ескерту: көрнекілікті шамадан тыс қолдану оқушының өз бетімен ойнау процесіне кері әсер етуі мүмкін. Мақсат — көру арқылы бағыт беру, ал нәтижеге оқушының дербес орындауы арқылы жету.

Тәжірибелік әдіс

Тәжірибелік әдіс арқылы оқушының баяндағы практикалық іскерлігі мен орындаушылық дағдысы қалыптасады. Бұл топта көрсету және жаттықтырудың рөлі ерекше.

Көрсету арқылы үйрету

«Қолдан-қолға» ойнап көрсету тәсілі — дәстүрлі үйрету тәжірибесіне жақын, көрнекілікпен де ұштасады.

Жаттығу

Сабақ үстінде және өздігінен дайындықта жүйелі қайталау. Бұл негізгі әрі ең кең тараған әдістердің бірі.

Нотаға қарап ойнау

Практикалық әрекетке сүйенеді, сонымен бірге ауызша түсіндірумен қатар жүреді.

Шарт: жаттығудың тиімділігі оны саналы, мақсатты және жүйелі ұйымдастыруға байланысты. Тәжірибелік әдіс басқа әдістермен байланыста болғанда нәтижелі болады.

Бақылау және өзін-өзі бақылау әдісі

Бақылау әдісі — мұғалім мен оқушының оқу процесінің нәтижесі туралы ақпарат алу тәсілі. Ол оқытудағы ілгерілеуді көруге, қателікті дер кезінде түзетуге және мақсат қоюға көмектеседі.

Мұғалімнің бақылауы

  • Үй тапсырмасын тексеру кезіндегі ауызша жауап.
  • Сабақ үстінде тыңдау және түзету.
  • Сынақ пен емтиханда орындауды бағалау.
  • Оқушының өз бетімен дайындаған шығармасын тыңдау.

Өзін-өзі бақылау

Оқушы өз орындауын тыңдап, кемшілігін байқай алуы тиіс. Бұл дағды тұрақты даму үшін аса маңызды.

Мысал: микрофон арқылы жазып, кейін өз орындауын тыңдау және түзету нүктелерін белгілеу.

Бақылау мен қадағалау тәрбиеленушінің тәрбиелік және дамытушылық мақсаттарға жетуін жүйелі түрде бағалап отыруды қамтиды.

Компьютермен жұмыс: кешенді мүмкіндік

Компьютер оқу процесінде бірнеше әдісті қатар біріктіретін құрал бола алады: тыңдау, оқу, тексеру және өзін-өзі бақылау.

Қолдану бағыттары

  • Көрнекілік: музыка тыңдау, орындаушыларды көру.
  • Ауызша: авторлар туралы оқу, шығарма жайлы мәлімет қарастыру.
  • Бақылау: тест сұрақтарына жауап беру.
  • Өзін-өзі бақылау: жазып алып, өз орындауын тыңдау.

Кешенді (біріккен) формат

Мысалы, шебермен компьютер арқылы ашық сабақ өткізу кезінде ауызша түсіндіру мен көрнекі көрсетілім қатар жүреді. Бұл формат оқушының қызығушылығын арттырып, материалды қабылдауын жеңілдетеді.

Пайдаланылған әдебиеттер

  1. 1 Педагогика. Жалпы редакциясын басқарған Кудлярова А. — Алматы, 2004.
  2. 2 Жұмалиева, Сүлейменова. Музыка пәнін оқыту әдістемесі. — Астана: «Фелмант», 2008.