Қазақша рефераттар

Өлең құрастыру жаттығуы

Педагогтарға арналған психологиялық тренинг: шығармашылық қабілеттерді шыңдау

Шығармашылық мүмкіндік — креативтілік (ағылшын тіліндегі creativity сөзінен): адамның нәрсені жаңа қырынан көре білуі. Бұл тренинг барысында біз шығармашылық ойлау, қиялдау және байқағыштық қабілеттерімізді белсенді түрде іске қосып, қарапайым заттарды қолданудың өзгеше тәсілдерін іздейміз.

Тренинг барысы

Төмендегі жаттығулар қатысушылардың еркін ойлауын, назарын және креативтілігін жүйелі түрде дамытуды көздейді.

1) Танысу және деректеме карточкасы

Әрбір қатысушы өзіне деректеме карточкасын жасайды: тренинг барысында қолданатын есімін жазады (өз аты, досының аты, әдеби кейіпкердің немесе белгілі тұлғаның аты болуы мүмкін) және өзін схема түрінде зат, гүл немесе жануар ретінде бейнелейді.

Сұрақтар:

  • Сіздің есіміңіз кім?
  • Өзіңізді қандай бейнемен байланыстырдыңыз және неге?

2) Сергіту жаттығуы: «Әліпби ойыны»

Мақсаты: шапшаң ойлау қабілетін дамыту, әліпби әріптерінің реттілігін сақтау және біріккен сөз құрау механизмін жетілдіру.

Өткізу тәртібі:

  1. Қатысушылар шеңбер құрып отырады.
  2. Жүргізуші А әрпінен басталатын зат есімді айтады.
  3. Келесі қатысушы Б әрпінен басталатын біріккен сөз айтады.
  4. Осылайша әріптер ретімен жалғасады.
  5. Нәтижесінде «зат есімдерден» тұратын әліпби тізбегі құралады.

3) «Сіз кімсіз?» ойыны

Мақсаты: мінез-құлықтың айқындылығын дамыту, іс-әрекетте зейінді болуға үйрету.

Нұсқау:

  • Жүргізуші қатысушыларға жануардың атауы жазылған қағаз таратады.
  • Әр жануар атауы екі рет қайталанады — демек, әркім өз «жұбын» табуы керек.
  • Қағаздағы жазуды тек өзіңіз оқыңыз, өзгеге көрсетпеңіз.
  • Қағазды алып тастаған соң міндет — жұбыңызды табу.
  • Сөйлеуге және жануардың дыбысын салуға болмайды. Барлығы үнсіз орындалады.
  • Жұбыңызды тапсаңыз, қасына үнсіз барып тұрасыз.
  • Барлығы жұптасқаннан кейін жүргізуші кезекпен: «Сіз кімсіз?» деп сұрайды.

Жаттығу әдетте өте көңілді өтеді: қатысушылардың көңіл-күйі көтеріліп, шаршаңқылық басылады. Ойын соңында әсерлермен бөлісіп, бір-бірін қалай тапқанын талқылауға болады.

4) Өлең құрастыру жаттығуы

Мақсаты: шығармашылықты, икемділікті және ойлау қабілетінің шыңдалуын дамыту. Берілетін уақыт — 5 минут. Тапсырма: өлең жолдарын жалғастырыңыз.

Бастапқы жолдар:

Ертеңгісін көңіл-күй жоқ,
Боянуға да шама жоқ…

Жолдасыммен мен бірге,
Шыққым келді бір жерге…

Көктемде барлық жерде шалшық,
Бұлақта кеме жүзуде…

Арықтағым келіп мен,
Отырдым мен диетаға…

Жұмыстан кейін мен,
Шапшаңдатып қайтқым келді…

Бәрін мен таңқалдырып,
Француз сорпасын пісіргім келді…

Ата-аналар баласына күйіп-пісіп,
Жоғалтады жүрек жылуын…

5) Музыкалық сәт: әуенді тану

Мақсаты: шығармашылық икемділікті және ойлау шапшаңдығын анықтау. Жүргізуші белгілі өлеңдердің әуенін қосады, ал қатысушылар оның қай мультфильмнен немесе кинофильмнен екенін табады және әннің сөзінен үзінді айтады.

Әуендер тізімі:

  1. «Қызыл телпек» ертегісі
  2. «Винни-Пух» (мультфильм)
  3. «Кавказ тұтқыны» (кинофильм)
  4. «Бриллиантты қол» (кинофильм)
  5. «Д’Артаньян және оның үш досы» (кинофильм)
  6. «Чебурашка» (мультфильм)
  7. «Буратино» (мультфильм)

6) «Суперскрепка» жаттығуы

Мақсаты: шығармашылық икемділік пен ойлау шапшаңдығын анықтау.

Нұсқау:

  • Қатысушылар екі топқа бөлінеді.
  • Әр топқа A4 қағазы беріледі.
  • Міндет: кеңсе скрепкасын қолданудың барынша көп тәсілін жазу.
  • Уақыт — 2 минут.
  • Соңында әр топ өз нұсқаларын оқиды.
  • Скрепканы қолданудың ең ерекше идеяларын ұсынған топ жеңімпаз болады.

7) «Креативті адамның портреті»

Топ екі командаға бөлінеді. Ватман қағазына шығармашыл адамның бейнесін салады. Бейнелеуге 10 минут беріледі. Әр команда өз жұмысын таныстырады, кейін ортақ талқылау жүргізіледі.

8) Қорытынды талқылау

Талқылауға арналған сұрақтар:

  • Бүгінгі тренингтен қандай әсер алдыңыз?
  • Не ұнады? Не ұнамады?
  • Шығармашыл адамды бейнелеу қиын болды ма? Неліктен?