Қазақша рефераттар

Ұқсастығы сөйлемдер

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Тақырыбы

Жай және құрмалас сөйлем (31–36-жаттығулар), 4-сынып

Оқу мақсаты

  • Жай сөйлем мен құрмалас сөйлем туралы түсінік қалыптастыру.
  • Айырмашылығы мен ерекшеліктерін тапсырмалар арқылы меңгерту.

Мектеп / Мұғалім

30 бастауыш мектеп

Ә. Е. Ералиева

Сабақтың басы

I. Психологиялық дайындық

Кәне, достар, тұрайық. Шеңберімізді құрайық. Жақсы тілектерді бір-бірімізге сыйлайық!

Оқушылар қол ұстасып, бір-біріне жақсы тілек айтады: «Бүгін саған сәттілік тілеймін», «Бестік алуыңа тілектеспін», «Сабақта жақсы жауап бер», т.б.

Топқа бөлу

Оқушыларды күзгі жапырақтар арқылы 3 топқа бөлу: сары, қызыл, қызғылт.

Әр топ өз ішінен топ басшысын сайлайды.

II. Үй тапсырмасын тексеру

«Ыстық орындық» әдісі арқылы өткен тақырыпты еске түсіру: әр топтан екі оқушы шығып, берілген сұрақтарға жауап береді.

  1. Сөз тіркесі дегеніміз не? Мысал келтір.
  2. Бірінші сыңары сын есім, екінші сыңары зат есім болған екі сөз тіркесін ата.
  3. Бірінші сыңары зат есім, екінші сыңары етістік болған сөз тіркесін ата.
  4. Суретке қарап, сөз тіркесін құрап айт.
  5. Екінші сыңары негізгі мағынаны білдіретін және сол арқылы бірінші сыңарына сұрақ қоюға болатын сөз тіркесін құра.
  6. «Қазақша сөйлеу» сөз тіркесінің мағынасын сұрақ қою арқылы анықта.

Сабақтың ортасы

«Мен мұғалім рөлінде» әдісі

Алдын ала бір оқушыға тапсырма беріледі. Оқушы 31-жаттығудағы бағандардың екі жағындағы сөйлемдерді оқып, салыстырады.

Жай сөйлемдер

  • Қоңырау соғылды.
  • Ауылдан атам келді.
  • Әжем жіп иірді.

Құрмалас сөйлемдер

  • Қоңырау соғылды да, сабақ басталды.
  • Ауылдан атам келді де, мені циркке апарды.
  • Әжем жіп иіріп, одан кеудеше тоқыды.

Ұқсастығы

  • Сөйлемдер аяқталған ойды білдіреді.
  • Хабарлы сөйлем түріне жатады.

Айырмашылығы

  • Сол жақ бағандағы сөйлемдер бір ғана тиянақты ойды білдіреді (жай сөйлем).
  • Оң жақ бағандағы сөйлемдер екі ойды білдіреді (құрмалас сөйлем).
  • Құрмалас сөйлемде бөліктері көбіне үтір арқылы ажыратылады.

Қорытынды идея

Жай сөйлем бір ойды білдіреді, ал құрмалас сөйлем екі немесе одан да көп ойды байланыстырып береді.