Қазақша рефераттар

Қиял - ғажайып ертегі

Сабақ тақырыбы

«Керқұла атты Кендебай» ертегісі

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

  • Ертегіні қаншалықты меңгергенін анықтау.
  • Кендебай бейнесін ашу арқылы кейіпкерлер туралы түсінік қалыптастыру.
  • Өткен тақырыптармен байланыстыра отырып, әдеби білімді жетілдіру.

Тәрбиелік

  • Кендебай бейнесі арқылы адамгершілікке, қайырымдылыққа тәрбиелеу.
  • Оқушы бойына ерлік пен батылдық қасиеттерін дарыту.

Дамытушылық

  • Мәтінмен жұмыс істеуге және өз пікірін қорғауға дағдыландыру.
  • Әдебиетке қызығушылықты ояту.

Сабақтың сипаттамасы

Сабақ түрі

Жаңа тақырыпты меңгерту.

Сабақ әдісі

Түсіндіру, ой салу, көркем оқу.

Көрнекілігі

Слайдтар, мақал-мәтелдер, сызбалар.

Пәнаралық байланыс

Бейнелеу өнері, қазақ тілі.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу.
  • Оқушыларды түгелдеу.
  • Оқу құралдарын сабаққа әзірлеу.

II. Үй тапсырмасын сұрау

1) «Аяз би» ертегісінен теріп жазып келген мақал-мәтелдерді оқыту:

  1. Адам тілі тас жарады, тас жармаса бас жарады.
  2. Аға өлсе, іні — мұра.
  3. Біреуге ор қазба, өзің түсерсің.

2) Тақтадағы сұрақтарға жауап беру:

«Аяз би» ертегісі ертегінің қай түріне жатады?
Шыншыл ертегі.
Ертегінің негізгі идеясы қандай?
Ел билеу, ел басқару туралы ой.
Ертегінің басты кейіпкерлері кімдер?
Жаман, Мадан хан, Меңді сұлу.

III. Жаңа сабақ

Тақтадағы суреттерге сүйене отырып, «Керқұла атты Кендебай» ертегісінің мазмұнын төмендегі жоспар бойынша әңгімелеу ұсынылады:

  1. 1.Кендебайдың дүниеге келуі.
  2. 2.Мергенбай батырдың баласымен кездесуі.
  3. 3.Кендебайдың малшы болуы.
  4. 4.Алтын құйрықты құлын.
  5. 5.Ханның шарты.

Талқылау сұрақтары

  • Ертегі ұнады ма? Неліктен?
  • Бұл ертегі ертегінің қай түріне жатады?
  • Кендебайға ұқсағыларың келе ме? Қай қасиеті көбірек ұнады?
  • Қазіргі жастардың бойында осындай қасиеттер бар деп ойлайсыңдар ма?

IV. «Топтастыру» стратегиясы

Кендебайдың жақсы қасиеттері:

адал жанашыр қайырымды мейірімді айлалы

Ой қозғау

Адамның жақсы қасиеттері туралы қандай мақал-мәтелдер білесіңдер?

V. Мәтінмен жұмыс

  1. Ертегіден Кендебайдың адамгершілігі туралы айтылатын абзацты тауып оқыңдар.
  2. Кендебай мен қойшы бала арасындағы диалогті рөлге бөліп оқыңдар.

Қиял-ғажайып ертегілерде батыр, ер жүрек кейіпкерлердің қасында көбіне серігі — тұлпары болады. Кендебайдың Керқұла аты да ерекше сипатталады: халық «Алып анадан туады, тұлпар биеден туады» дейді. Сондай-ақ «Ер қанаты — ат» деген тәмсіл Керқұланың батыр мақсатына жетудегі рөлін айқындай түседі.

Салыстыру сұрағы

Бұл ертегі біз оқыған қай ертегіге ұқсайды? («Ер Төстік» ертегісі)

VI. Сергіту сәті

Төмендегі сөздер мен тіркестердің «Керқұла атты Кендебай» ертегісіне қатысы болса, қол көтеріңдер:

Жеті басты дәу Гауһар тас Шыншыл ертегі Қойшы бала Қиял-ғажайып ертегі Жер асты Айрылғырдың суы Ақылды жар Алып арыстан Қырық уәзір Алтын құйрық

VII. Қорытынды

Қиял-ғажайып ертегілерде халықтың арманы мен қиялы көркем түрде суреттеледі. «Керқұла атты Кендебай» ертегісінде бұл арман — қатыгез, мейірімсіз жау күштерін жеңетін, елін сүйетін батырлардың көп болуы; адамдардың Кендебай сияқты жанашыр, мейірімді болуы.

Негізгі ой

Халық ел тыныштығын, жұрт бірлігін қалайды. Ертегі осы мұратты батыр мен тұлпардың ынтымағы, адалдық пен қайырымдылық арқылы жеткізеді.

VIII. Бағалау

Оқушылардың жауаптары, мәтінмен жұмысы және талқылауға қатысу белсенділігі негізінде бағалау жүргізіледі.

IX. Үй тапсырмасы

  • Ертегіні толық оқу.
  • Адамгершілік туралы 10 мақал-мәтел жаттау.