Мұғалімнің түсіндіруі
Сабақ тақырыбы: Ауа және ауа райы
Қостанай облысы, Қостанай ауданы, Глазунов орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі Арыстанбек Тазагүл Базарқызы ұсынған сабақ жоспары. Сабақта оқушылар тәжірибе арқылы ауаның бар екенін дәлелдеп, оның қасиеттері мен құрамын түсінеді, ал атмосфераның Жердегі тіршілік үшін маңызын талқылайды.
Сабақтың мақсаттары
- Білімділік: ауа қасиеттері туралы білімді тереңдету, ауаның жер үстіндегі қозғалысы жөнінде түсінік қалыптастыру.
- Дамытушылық: байқампаздық пен қызығушылық дағдыларын дамыту; салыстыру және қорытындылау біліктілігін арттыру.
- Тәрбиелік: табиғатты аялауға, ұқыпты қарауға және құрметтеуге тәрбиелеу.
Пәнаралық байланыс
- Әдебиеттік оқу
- Қазақ тілі
Қажетті құрал-жабдықтар
- «Ауаның құрамы» тірек-сызбасы
- Орман бейнеленген сурет
- Тәжірибе үшін шар
- 1 стақан су
- Майшам
Сабақтың барысы
Төмендегі кезеңдер сабақтың құрылымын сақтауға, оқушының белсенділігін арттыруға және тәжірибе арқылы ұғымды нақтылауға бағытталған.
-
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, кезекшімен қысқаша сұхбат.
- Құрал-жабдықтарды тексеру.
- Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.
-
II. Психологиялық дайындық
Жылы қарым-қатынас орнатып, сабаққа ынтаны арттыруға бағытталған қысқа жұмыс.
-
III. Өткенді қайталау
Үй тапсырмасын тексеру, қысқа сұрақ-жауап арқылы алдыңғы білімді белсендіру.
-
IV. Жаңа тақырып пен мақсатпен таныстыру
Қызығушылықты ояту: мұғалімнің әңгімесі — «Көрінбейтін сиқыршы». Оқушылар көрінбейтін, бірақ әрдайым жанымызда болатын ауаның қасиеттерін зерттеуге дайындалады.
-
V. Оқулық бойынша жұмыс және зерттеу
Жаңа материалды түсіндірмес бұрын оқулықтағы жетекші сұрақтар қойылады. Оқушылар өз бетінше жауап беруге талпынады, кейін тәжірибемен дәлелдейді.
1-тәжірибе: Шармен жұмыс
Шарды үрлеп, кейін ішіндегі ауаны шығару.
Сұрақ
Үрлегенде және ауасын шығарғанда шар қандай күйге түсті?
2-тәжірибе: Ұрттағы ауа
Екі ұртты ауамен толтырып, екі саусақпен ұртты басу.
Сұрақ
Не байқадыңдар? Ауа қысым жасай ма?
Негізгі түсінік: атмосфера
Ауа қабаты бізді және Жер ғаламшарын қоршап тұрады. Бұл қабат атмосфера деп аталады. Атмосфера Жерді Күннің зиянды радиациясынан қорғайды. Егер ауа қабаты жойылып кетсе, тіршілік те жойылар еді: Күннің ыстық сәулесі жер бетін күйдіріп жібереді.
Ойлану сұрағы
Ауа судың ішінде және топырақта да бар екенін қандай мысалдармен дәлелдеуге болады?
Ауаның қасиеттері
Оқушылар ауаның қасиеттерін кестеге толтырады.
- мөлдір
- түссіз
- иіссіз
- пішіні жоқ
- жылы/суық
- сығылады
Ескерту: «салмағы жоқ» деген тұжырым күнделікті тілде айтылады; шын мәнінде ауа салмаққа ие, бірақ ол әрдайым байқала бермейді.
Ауаның құрамы
Тақтаға «Ауаның құрамы» тірек-сызбасы ілінеді, пайыздық үлестері талданады.
Азот 78%Оттегі 21%Көмірқышқыл газы 1%Қорытынды
Ауа — газдардың қоспасы.
Мәтінмен жұмыс және білімді бекіту
- Оқушылар «Ауа. Ауаның қасиеттері» мәтінін оқиды.
- Сабақта алған білімін оқулық мәтінімен салыстырады.
- Түйінді ұғымдарды қайталап, қорытынды жасайды.
Қауіпсіздік: майшаммен тәжірибе
Майшам қолданылатын тәжірибеде қауіпсіздік ережелері қатаң сақталады. Мұғалімнің басшылығымен орындалады, нәтижелер кестеге жазылады.
-
VI. Сабақты қорытындылау
Қорытынды сұрақ
Ауа туралы қандай жаңа мәлімет алдыңдар? Атмосфераның маңызы неде?
Дәптермен жұмыс: негізгі ұғымдар мен тәжірибе қорытындыларын жазу.
-
VII. Үй тапсырмасы және бағалау
- Үй тапсырмасын беру және орындау жолын түсіндіру.
- Оқушылардың жұмысын бағалау, белсенділігін атап өту.
- Еңбегін мадақтау және кері байланыс беру.