Қазақша рефераттар

Наубайға келдің қай жақтан

Кіріктірілген білім беру саласы

Коммуникация, шығармашылық

Ұйымдастырылған оқу қызметі

Көркем әдебиет • Жапсыру

Тақырыбы

Ас атасы – нан. Бауырсақ

Мақсаты

1) Білімділік

Нанды қастерлеуге баулу; «ас атасы – нан» екендігін түсіндіру; нанның адам өміріндегі ең маңызды тағам екенін және оның оңайлықпен келмейтінін ұғындыру. Нан дастарханға жеткенше көптеген адамдар еңбек ететінін нақтылау.

2) Дамытушылық

Қиялды, есте сақтауды, сөйлеу мәдениетін және шығармашылық қабілеттерді дамыту.

3) Тәрбиелік

Нанды қадірлеуге тәрбиелеу; нан әзірлейтін мамандарға, диқан еңбегіне құрметпен қарауға дағдыландыру; еңбекқорлық құндылығын нығайту.

Мотивациялық-қозғаушылық кезең

Шаттық шеңбері

Мейірімді жүрекпен,

Ақ пейілді тілекпен.

Амандасып алайық,

Бір жадырап қалайық.

Күннің көзі ашылып,

Көкке шуақ шашылып,

Құтты қонақ келіпті,

Төріме міне еніпті.

Амандасу үлкенге —

Тәрбиенің басы ғой.

Ал, қанекей, бәріміз

Үлкенге «Сәлеметсіз бе!» дейік.

Сәлеметсіз бе, здравствуйте!

Ізденіске жетелеу: жұмбақтар

1) Беттескен қос табақ, ортасында бас тамақ.

Жауабы: таба нан

2) Ұзын мұртты сарылар, қойынында дәні бар.

Жауабы: бидай

Талқылау сұрақтары

  • Нан мен бидайды не байланыстырады?
  • Неліктен нанды «ас атасы» деп айтамыз?
  • Нан дастарханға қалай келеді?

Нан — қасиетті тағам. Күн сайын дастарханнан орын алатын нан адамға күш береді, сондықтан оны құрметтеу — әрқайсымыздың міндетіміз.

Нанның жолы: егістіктен дастарханға дейін

1) Жер дайындау

Көктемде трактормен жер жыртылып, тырмаланып тегістеледі. Содан кейін бидай дәні себіледі.

2) Егін алқабы

Дән көктеп, жайқалып өседі. Бұл — еңбек пен күтімнің нәтижесі.

3) Ору және жинау

Егінді комбайн орып, бидайды тазалап, көлікке тиеп береді. Кейін өнім элеваторға жеткізіледі.

4) Ұн тарту

Диірменде бидайдан ұн тартылады. Ұн — нан өнімдерінің негізгі шикізаты.

5) Наубайхана

Ұн наубайханаға жеткізіліп, түрлі нан өнімдері пісіріледі. Сосын дүкен сөрелеріне қойылады.

Нан дастарханға оңай жолмен келмейді. Оның әр бөлшегінде — диқандардың, жүргізушілердің, диірменшілердің, наубайшылардың және сатушылардың маңдай тері бар.

Даналық сөздер: мақал-мәтелдер мен тыйым сөздер

Мақал-мәтелдер

  • Нан бар жерде — ән бар.
  • Дәнді шашпа, нанды баспа.
  • Дастарқанда наны жоқтың, тамағының сәні жоқ.
  • Ас атасы — нан, нан атасы — дән.

Нанға қатысты тыйым сөздер

  • Нанды жерге тастама.
  • Нанды баспа, үстінен аттама.
  • Нанды бір қолмен үзбе, қадірін біл.
  • Дастарханға қойылған нанды құрметте.

Ескерту: тыйым сөздер аймақтық дәстүрге байланысты әртүрлі айтылуы мүмкін.

Әдеби бөлім: «Қайдан келдің, бауырсақ?»

Өлең-диалог

Дастарқанда шашылып,

Жатты аппақ бауырсақ.

Бауырсаққа қызығып,

Қарап тұрды қуыршақ.

— Қайдан келдің, бауырсақ?

— Дүкеннен келдім, нан сатқан,

Деді оған бауырсақ.

— Дүкенге келдің қай жақтан?

— Наубайдан келдім, нан жапқан.

— Наубайға келдің қай жақтан?

— Диірменнен келдім, ұн тартқан.

— Диірменге келдің қай жақтан?

— Даладан келдім, кең жатқан,

Жер анам менің көсілген,

Диқандар мені өсірген.

Негізгі ой

Бауырсақтың да, нанның да артында ұзақ еңбек жолы бар: егістік, жинау, ұн тарту, пісіру және жеткізу. Бұл — еңбекке құрметтің айқын үлгісі.

Сергіту сәті

Көктемде жерді жыртамыз,

Тегістейміз тырмалап.

Дәндерді оған егеміз,

Жайқалып, көктеп шықсын деп.

Күз болғанда орамыз —

Нанға біздер тоямыз.

Қонақпен кездесу: аспазшы апайдың сыйы

Диалог

Аспазшы апай:

Сәлеметсіңдер ме, балалар! Сендердің бүгін нан туралы сабақ өтіп жатқандарыңды естіп келдім. Мына себетке ұннан жасалған тағам түрлерін салып әкелдім.

Тәрбиеші:

Рақмет сізге, аспазшы апай. Енді бауырсақты қалай пісіретініңізді айтып берсеңіз.

Аспазшы апай қамырды дайындау, әртүрлі пішінге келтіру және пісіру жолдарын түсіндіреді.

Маңызды дағды

Балалар тағам дайындаудың негізін емес, ең алдымен қауіпсіздік пен ұқыптылықты, сондай-ақ еңбек нәтижесін бағалауды үйренеді: әр өнімнің артында жауапкершілік пен тазалық мәдениеті тұрады.

Дидактикалық ойын: «Суретті орны-орнына қою»

Реттілік

  1. 1 Жер жыртқан трактор
  2. 2 Егін (егін алқабы)
  3. 3 Егін жинаған комбайн
  4. 4 Тиеп жатқан бидай
  5. 5 Элеватор
  6. 6 Қапшықтағы ұн
  7. 7 Наубайхана
  8. 8 Нан түрлері

Шығармашылық жұмыс: «Бауырсақ» (қиып-жапсыру)

Нұсқаулық

  • Қызғылт-сары түсті шаршы қағазды аламыз.
  • Бұрыштарын қайшымен қиып, дөңгелек пішін жасаймыз.
  • Дайын «бауырсақтарды» ыдыс суретінің үстіне жапсырамыз.
  • Ұқыптылық пен қауіпсіздік ережесін сақтаймыз (қайшыны дұрыс ұстау, артық қимыл жасамау).

Нәтиже

Бұл тапсырма балалардың ұсақ моторикасын, пішінді тануын, кеңістікті бағдарлауын және шығармашылық қиялын дамытады. Ең бастысы — нан өнімдеріне құрмет сезімін күшейтеді.

Рефлексиялық-түзетушілік кезең

Сұрақтар

  • Бүгін біз не туралы әңгімелестік?
  • Нан біздің дастарханымызға оңай келе ме?
  • Нан дайын болғанша қандай мамандар еңбек етеді?

Қорытынды ән

Еңбек еткен жандарға құрмет ретінде «Ақ бидай» әні орындалады. Аспазшы апай балаларға бауырсақ әкеліп, дәм татқызады.

Қоштасу тілегі

Сау-саламат болыңыз,

Шаттаныңыз, күліңіз.

Дастарханында әр үйдің

Болсын қасиетті нанымыз!

Күтілетін нәтиже

Біледі

Трактор, диірмен, комбайн және бидайдың не екенін; нанның оңай жолмен келмейтінін.

Түсінеді

Ұннан қамыр жасалатынын; қамырдан бауырсақты жайып, кесуге болатынын.

Меңгереді

«Жер жырту», «тырмалау», «дән егу», «комбайнмен ору», «диірмен», «наубайхана» ұғымдарын; нанды қастерлеу дағдысын.

Атырау қаласы, МКҚК №29 «Нұрсая» бөбекжай-балабақшасы. Тәрбиеші: Аманиязова Заря Сисенғалиқызы.