Жазғытұры мезгіліне қатысты қазақ халқының ырымдарын ата
Сабақтың тақырыбы: І. Жансүгіров — «Жазғытұрым»
Бұл сабақ Ілияс Жансүгіровтің «Жазғытұрым» өлеңін талдауға, көктем көріністері арқылы табиғатқа сүйіспеншілікті қалыптастыруға бағытталады.
Білімділік
Өлеңнің негізгі ойын ашу, мазмұнын толық меңгерту, Ілияс Жансүгіров туралы білімін кеңейту.
Дамытушылық
Танымдық белсенділікті арттыру, ойлау қабілетін дамыту, өздігінен жұмыс арқылы қорытынды шығаруға үйрету.
Тәрбиелік
Табиғатты қорғауға, күтуге тәрбиелеу; қоршаған ортаның тылсым сырларына қызықтыру арқылы табиғатты сүйе білуге баулу.
Сабақтың ресурстары мен әдістері
Көрнекілік
- Ақындардың суреттері
- Көктем мезгілінің суреттері
- Сөзжұмбақ
- Тірек сызбалар
- Елбасының жолдауы (мәтін үзінділері)
Әдіс-тәсілдер
- Сұрақ-жауап
- Түсіндіру
- Оқу мен жазуда сын тұрғысынан ойлау стратегиялары
Тіл туралы өлең үзіндісі
Сабақта ана тіліне құрметті күшейтетін поэзиялық шумақтарды мәнерлеп оқуға болады.
Мейлі шарлап теңіз өттім, тау бастым,
Мейлі көктің ақ бұлтына жармастым.
Сонда-дағы сен қалмассың көкейден,
Сонда-дағы сені ұмыта алмаспын.Ана тілім — күшім менің, қуатым,
Жырым сендік жүрегімнен туатын.
Таусылар ма ырысыңды, қорыңды,
Тізелесіп қатар жазса мың ақын!
Үй тапсырмасын тексеру: Абай Құнанбаев — «Жазғытұры»
Тапсырмалар
- Өлеңді жатқа айту.
- Сұрақ-жауап арқылы мазмұнын талдау.
Талқылау сұрақтары
- Жазғытұры мезгілінде қандай өзгерістер болады? Ақын бұл туралы не дейді?
- Жазғытұры мезгіліне қатысты қазақ халқының ырымдарын ата.
Сөзжұмбақ (жауаптарымен)
Оқушылардың сөздік қорын, табиғатқа қатысты ұғымдарды еске түсіру үшін.
| № | Сұрақ | Жауап |
|---|---|---|
| 1 | Қоянның төлі | Көжек |
| 2 | Көктемде не бүршік жарады? | Ағаш |
| 3 | Көктемнен кейін келетін жыл мезгілі | Жаз |
| 4 | Құйрығы айыр құсты ата | Қарлығаш |
| 5 | Орман емшісі қай құс? | Тоқылдақ |
| 6 | Дәм сезу мүшесі | Тіл |
| 7 | Жылқының төлі | Құлын |
| 8 | Көктем айының аты | Наурыз |
| 9 | Еңбекқор жәндік | Құмырсқа |
| 10 | Иіс сезу мүшесі | Мұрын |
Жаңа сабақ: «Жазғытұрым» (І. Жансүгіров)
Төмендегі тапсырмалар көктем көріністерін жүйелеуге, логикалық ойлауды күшейтуге және сөздік жұмысты дамытуға бағытталған.
1-қатар: Сызба арқылы көрсету
- Табиғаттың сипаты
- Жануарлар әрекеті
- Ауыл адамдарының тіршілігі
- Өсімдіктердің күйі
2-қатар: Қатесін тап
Берілген тұжырым
- Қыста — жапырақтар түседі.
- Күзде — өсімдіктер көктеп шығады.
- Көктемде — өсімдіктер пісіп-жетіледі.
- Жазда — өсімдіктің өсу мерзімі тоқтайды.
Түзетілген нұсқа (үлгі)
- Күзде — жапырақтар түседі.
- Көктемде — өсімдіктер көктеп шығады.
- Жазда — өсімдіктер пісіп-жетіледі.
- Қыста — өсімдіктердің өсуі баяулайды немесе тоқтайды.
3-қатар: Сөздік жұмыс
«Жазғытұрым» сөзінен жаңа сөздер құрастыру. (Үлгі: жаз, жазғы, тұрым, тұр.)
Қорытынды ой
Табиғатқа жауапкершілік
«Жазғытұрым» тақырыбы табиғаттың жаңаруын ғана емес, оны қорғау мәдениетін де алға шығарады. Көктем көріністерін байқап, өзгерістерді сипаттау арқылы оқушының табиғатқа жанашыр көзқарасы қалыптасады.
Ойлау және тіл мәдениеті
Сұрақ-жауап, сызба, сөзжұмбақ және сөздік жұмыс оқушылардың ойлау дәлдігін арттырып, мәтінмен жұмыс істеу дағдыларын бекітеді.