Шымкент қаласы, 103 жалпы орта мектебініңфизика пәнінің мұғаліміБекбосынова Бахыт НурмахановнаФизиканы оқытуда инновациялық технологияның озық әдістерінің бірі - ойын элементтерін оқу үрдісінде пайдалану
Физиканы оқытудағы инновациялық технологиялар: ойын элементтерін тиімді қолдану
Шымкент қаласы №103 жалпы орта мектебінің физика пәні мұғалімі Бекбосынова Бахыт Нұрмаханқызы үшін физиканы оқытудағы тиімді инновациялық тәсілдердің бірі — оқу үдерісінде ойын элементтерін жүйелі қолдану. Инновациялық технологиялар білім сапасын арттырудың маңызды тірегі бола отырып, оқушының пәнге қызығушылығын күшейтеді, білімді тереңдетеді және тәжірибелік дағдыларды қалыптастыруға ықпал етеді.
Негізгі мақсат
Оқу үдерісінде ойын элементтерін пайдалану арқылы оқушылардың физикаға қызығушылығын арттыру, білім мен біліктілік деңгейін қалыптастыру және білім сапасын көтеру. Бүгінгі міндет — әрбір оқушыға берік білім мен мәдениеттің негіздерін ұсыну, жан-жақты дамуына жағдай жасау және тұлға ретінде қалыптастыру.
Инновациялық технологиялардың педагогикалық қағидалары
Озық технологияларды нәтижелі қолдану үшін мұғалім оларды терең меңгеріп, оқытудың мазмұны мен әдісін оқушының қажеттілігіне бейімдей білуі қажет. Инновациялық технологиялардың негізгі қағидалары төмендегідей:
- Оқушыны ізгілік тұрғысынан қорғау
- Оқыту мен тәрбиенің бірлігі
- Оқушының танымдық күшін қалыптастыру және дамыту
- Танымдық және шығармашылық икемділігін дамыту
- Әр оқушының қабілеті мен мүмкіндік деңгейіне сай оқыту
- Барлық оқушылардың дамуы үшін жүйелі жұмыс ұйымдастыру
- Оқу үдерісін оқушының сезінуі мен түсінуін қамтамасыз ету
Ойын әдісі: оқытудағы әрекеттік технологияның өзегі
Білім беру технологияларының озық бағыттарының бірі — ойын әдісі. Әсіресе әрекеттік технологиялар аясындағы іскерлік ойын оқушыны белсенді қатысушыға айналдырып, материалды ұғынудың түрлі амалдарын және қабылдаудың барлық түрлерін іске қосады.
Қабылдаудың толық спектрі
Көру, есту, жазбаша қабылдау тәсілдері қатар қолданылғанда түсіну мен есте сақтау сапасы артады.
Мотивация және бәсекелестік
Топтар арасындағы жарыс оқушының ықыласын күшейтіп, нәтижеге ұмтылысын нақтылайды.
Модульдік құрылым және ойын бағдарламасын ұйымдастыру
Модульдік классификацияға сүйене отырып, әр модуль үшін арнайы ойын бағдарламасы әзірленеді. Материалды меңгеру кезеңінде оқушылар бірнеше топқа бөлініп, берілген бөлім бойынша дайындалады және оны ойын форматы арқылы жүзеге асырады. Бұл үдерістегі басты міндет — оқу материалын терең талдауға көмектесетін ақпарат көздерін және түрлі құралдарды барынша тиімді пайдалану.
Ойын дайындаудың нәтижесі
Оқушылар шығармашылық қабілетін дамытып қана қоймай, стандарттан тыс ойлау дағдысын қалыптастырады. Әр модульдің ойыны мазмұны мен құрылымы жағынан ерекше болып, тақырыптың табиғатына сәйкес құрастырылады.
Ойын әдісінің тиімділігіне әсер ететін шарттар
Инновациялық ойын әдісі оқу материалын есте сақтауды күшейтетін және түсінуді жеңілдететін бірнеше маңызды шарттарды қамтиды:
- Оқу материалын есте сақтауға арналған жағдай қалыптастыру
- Маңыздылық, қызықтылық және өзіндік маңыздылықты арттыру
- Материалды бірнеше рет қайталау арқылы бекіту
- Материалды жинақтау және тарату (құрылымдау)
- Ұйымдастыру, жүйелілік және бейнелілікті қамтамасыз ету
- Материалды қайта құрастыру және қайта талдау
- Түсінуге қолайлылық пен есте сақтауға икемдеуді күшейту
- Қабылдау түрлерін қатар қолдану: көру, жазбаша, есту
Топтық жұмыс: өзара үйрету және көшбасшылық
Топта жұмыс жасағанда оқушылар өз бетімен білім алады. Бұл жерде әсіресе алғыр оқушының салыстырмалы түрде қиналатын оқушыға қолдау көрсетуі маңызды: түсіндіру, бірлесіп талдау, қызығушылық пен талпынысты ояту — оқу нәтижесін жақсартады.
Модуль ішіндегі қорытынды
Әр модуль соңында топ ең белсенді әрі білімді оқушыны жеңімпаз ретінде анықтайды.
Жалпы қорытынды
Барлық модуль қорытындысында ойынды ең тиімді әрі қызықты ұйымдастырған үздік топ анықталады.
Ойын әдісінің оқу сапасына әсері
Ойындық әдісті қолдану оқу материалын қабылдау деңгейін бірнеше есе арттырып, бірқатар педагогикалық міндеттерді шешуге мүмкіндік береді:
- Арнайы пәндерді меңгеруге деген қызығушылық пен уәжді күшейту
- Оқу материалын зерттеу сапасын көтеру
- Өзіндік жұмыс аясын кеңейту
- Пәнді танымдық тұрғыдан зерттеу дағдыларын дамыту
- Оқушының өзіндік және кәсіби қасиеттерін қалыптастыру
Әдістемелік ұстаным және тәжірибелік қолданыс
Ойын әдісін қолдануда Ахмет Байтұрсынұлының мына қағидасын үнемі басшылыққа аламын: баланы ойынға үйрету, ойынға қатыстыру арқылы ойын мен үйретудің айырмашылығы балаға сезілместей етіп үйрету керек.
Физика пәніндегі формулаларды жүйелі қайталау үшін арнайы ойын тапсырмаларын орындатамын. Мұндай жұмыс оқушының есте сақтауын күшейтіп, есеп шығару жылдамдығы мен дәлдігін арттырады.
Ақпараттық технология және интербелсенді тақта
Инновациялық ақпараттық технологиялардың басты артықшылығы — мұғалімге физика сабағындағы оқу үдерісін жаңаша құруға мүмкіндік беруі. Пәнаралық байланысты күшейту арқылы оқушылардың дүниетанымы кеңейеді, ал мұғалім олардың қабілетін дер кезінде байқап, мақсатты түрде дамытуға жағдай жасайды.
Интербелсенді тақтаның рөлі
Оқушылардың тәжірибелік жұмыстарды түсініп, ұзақ уақыт есте сақтауын қамтамасыз етуде интербелсенді тақтаның мәні зор. Сынып ішінен шығармашылық топ құрып, үй тапсырмасы ретінде тәжірибелік және практикалық жұмыстарды тақта арқылы түсіндіру — көрнекілік пен түсіндіру сапасын арттырады.