Мұғалімнің ертегінің мазмұнын әңгімелеуі
Пән: Ана тілі (3-сынып)
Сабақтың тақырыбы: «Еңбекпен тапқан тиын» (грузин ертегісі). Бұл сабақта оқушылар ертегінің мазмұнын түсініп, негізгі ойды анықтайды және еңбекқорлықтың адам өміріндегі маңызын талдайды.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Ертегінің мазмұнын түсіндіру арқылы негізгі ойды ұғындыру.
Тәрбиелік
Жаман әдеттерден аулақ болуға, үлкенді құрметтеуге, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
Дамытушылық
Ой-өрісті дамыту, мәтінді қорытындылауға және пікір айтуға баулу.
Сабақтың сипаттамасы
- Сабақтың типі
- Жаңа білімді меңгерту
- Сабақтың түрі
- Аралас сабақ
- Сабақтың әдістері
- Топтастыру, сұрақ-жауап, түсіндіру
Көрнекіліктер
- Тірек сызбалар
- Сюжетті суреттер
- Мақал-мәтелдер
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың назарын сабаққа аудару, жұмысқа бағыттау.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Өткен сабақ: Жекен Жұмахановтың «Ер еңбекте сыналады» мәтіні.
Тапсырмалар
- Мәтінді мәнерлеп оқыту.
- Жоспар бойынша мазмұнын әңгімелеу:
- Құрылыста
- Мақтаншақ машина
- Батпаққа батқан көлік
- Көмек
Түйін ой: Мақтаншақтық, ұқыпсыздық, жалқаулық жұмысты тежейді. Ал жауапкершілікпен, тиянақты орындалған еңбек жақсы нәтижеге жеткізеді. «Еңбек ер атандырады» деген сөздің мәні осында.
Ой ашар
«Еңбек туралы қандай мақал-мәтел білесіңдер?» — оқушылар өз жауаптарын айтады.
Мақсат қою
Еңбек тақырыбын жалғастыра отырып, бүгінгі сабақта еңбек туралы ертегімен танысамыз.
IV. Жаңа сабақты меңгерту
Сұрақ-жауап
- Ертегі деген не? — Ауызша жеткен халық шығармаларының бір түрі.
- Ертегінің қандай түрлері бар?
Қиял-ғажайып ертегілер
Жан-жануарлар туралы ертегілер
Шыншыл ертегілер
Бүгін біз грузин халқының «Еңбекпен тапқан тиын» ертегісімен танысамыз.
Кіріспе әңгіме: Грузин халқы
Грузиндер — Грузия мемлекетінің негізгі халқы. Олар грузин тілінде сөйлейді. Грузияның астанасы — Тбилиси. Қазақстан мен Грузия арасында дипломатиялық қарым-қатынас орнаған.
Мұғалім ұлттық киімдегі суреттерді көрсету арқылы тақырыпты нақтылайды.
Мұғалімнің әңгімелеуі
Мұғалім ертегінің мазмұнын әңгімелейді, ертегі желісі бойынша суреттерді пайдаланады.
Сөздік жұмысы
- Кәрілік
- Қартайған шақ, қарттық.
- Тірнектеп
- Еңбектеніп, маңдай термен жинап.
- Ымырт жабылған
- Қараңғы түсе бастаған мезгіл.
- Бұлжытпай
- Екі етпей, айтқанын дәл орындап.
Оқулықпен жұмыс
Оқушылар мәтінді тізбектей оқиды.
Мәтінмен жұмыс: түсіну сұрақтары
- Ертегі кім туралы?
- Қарт әйеліне не деді?
- Жаны ашыған анасы қандай әрекет жасады?
- Бұл істің соңы немен аяқталды?
- Анасы баласына қандай кеңес берді?
- Бала анасының тілін алды ма?
- Әкесі баласына не айтты?
Сергіту сәті
Болайықшы осындай,
Жақсы бала еңбекшіл —
Ер азамат болады.
Қиындықты жеңіп кіл,
… (жолдары толықтырылады)
Еңбекшіл осындай,
Болайықшы осындай.
Мұғалім өлең жолдарын оқушылармен бірге қайталап, жетіспейтін жолдарын толықтатуға бағыттайды.
Шығармашылық жұмыс
- Ертегі кейіпкерлерін ата.
- Кейіпкерлерге мінездеме бер (әке, ана, бала).
- Ертегіні рөлге бөліп оқы.
- Ертегіні әрі қарай жалғастырып көр.
VII. Дәптермен жұмыс
Ертегінің басты кейіпкері кім? Ертегіге сүйеніп, кестені толтыр.
| Тиын | Әкесінің әрекеті | Баласының әрекеті |
|---|---|---|
| Еңбексіз тапқан | Отқа лақтырды | Жымиып, шығып кетті |
| Еңбекпен тапқан | Отқа лақтырды | Жалаңаш қолымен суырып алды |
VIII. Жаңа сабақты бекіту
Салыстыру
Өткен мәтін мен бүгінгі ертегіні салыстыр:
- «Ер еңбекте сыналады» (әңгіме, Жекен Жұмаханов) — мақтаншақтықтың зияны.
- «Еңбекпен тапқан тиын» (ертегі, халық) — жалқаулықтан арылу, еңбектің құны.
- Ұқсастығы: екеуінің де өзегі — еңбек.
Ой толғаныс
- «Еңбекпен тапқан тиын» ертегісі ертегінің қай түріне жатады?
- Жауап: шыншыл ертегі, өйткені оқиға баланың ақшаны өз еңбегімен тапқаны арқылы беріледі.
- Еңбек туралы айтылған мақал-мәтелдердің қайсысы ертегі мазмұнына дәл келеді?
«Еңбектің наны тәтті, жалқаудың жаны тәтті.»
IX. Қорытынды
Әңгіме кестесі
- Ертегі немен аяқталды?
- Сен нені үйрендің?
Сабақтың түйіні — адам еңбектің қадірін өз маңдай терімен тапқанда ғана шын түсінеді; еңбекпен келген дүние қымбат әрі бағалы.
X. Үй тапсырмасы
Ертегіні түсініп оқу.
XI. Бағалау
Оқушылардың белсенділігі мен жауаптарына қарай мадақтау, ынталандыру.