Сабақ - оқытуды ұйымдастырудың негізгі формасы
Әдебиеттік оқу сабағында оқушыларды шығармашылыққа баулу әдістемесі
Бүгінгі ұрпақ – тарихи кезеңде өмір сүріп, ұлттың, елдің, жердің болашағы үшін үлкен жауапкершілік арқалаған буын. Ғасырлар бойы бабаларымыз армандаған Тәуелсіздікке қол жеткізіп, егемендікті еншілеген осы ұрпақтың ұлттық дәстүр мен салт-сананы берік сақтап, саналы да парасатты болып өсуінің бір кілті – ұстаздың қолында.
Ұстаздың миссиясы және бүгінгі талап
Нағыз ұстаз қай ғасырда да – ұстаз болып қала береді. Ұстазға қойылатын талап пен тілек әрдайым ортақ: білімділік, имандылық, парасаттылық. Жас ұрпақтың жаңаша ойлауына, біртұтас дүниетанымының қалыптасуына, әлемдік сапа деңгейіндегі білім мен білік негіздерін меңгеруіне ықпал ететін жаңаша білім мазмұнын құру – жалпы білім беру жүйесіндегі өзекті мәселелердің бірі.
Жаңа типті қазақ мектептеріне өз халқының әдет-ғұрпын, тарихын терең білетін, өмір ағымын жете түсінетін, ойшыл, білімді, жаңалыққа құмар ұстаздар қажет. Қазіргі таңда жас мұғалімдер қазақ тілін меңгергенімен, кейде тіл байлығының жұтаңдығы сезіледі. Ал сөзді сауатты қолдану, ойды анық жеткізу, шешендік қабілет – ұстаз тұлғасының негізгі қасиеттерінің бірі.
Ана тілінің құдіреті: тәрбиенің өзегі
Бірінші сыныптан бастап оқушыға тіл ерекшеліктерін, оның қыры мен сырын түсіндірумен қатар, ана тілінің адамгершілікке баулитын мүмкіндіктерін де таныту маңызды. Үлкенді сыйлау, кішіге қамқорлық, бауырмалдық сияқты асыл қасиеттерді баланың бойына сіңіру – күнделікті оқу үдерісінің табиғи бөлігі болуы тиіс.
Халық даналығы: «Ана сүті – бой өсіреді, ана тілі – ой өсіреді».
Махмұт Қашқари: «Тәрбие басы – тіл».
О. Сүлейменов: «Адам тағдырын тәрбие шешеді, тәрбие құралы – сөз».
Жастарды тәрбиелеуде сөздің құдіретті күшін орынды қолданудың маңызы зор. Ана тіліміздің байлығын толық пайдаланып, тілге ерекше мән берсек, тәрбие міндетін де абыроймен атқаруға болады.
Тәуелсіздік және білім берудегі басты мақсат
Тәуелсіздік елімізге көзқарасты түбегейлі өзгертті, үлкен бетбұрыс жасады. Жастарды оқыту, тәрбиелеу және қазіргі өмір ағысына бейімдеу – ұстаздар алдында тұрған ең жауапты міндет. Білім беру – оқыту мен тәрбиелеудің үздіксіз үдерісі.
Бүгінгі мақсат – жан-жақты білімді, өмір сүруге бейім, өзіндік ой-талғамы бар, адамгершілігі жоғары жеке тұлғаны қалыптастыру. Қазақстан Республикасы «Білім туралы» Заңында қоғамды ізгілендіру, яғни адамдар арасында бірін-бірі сыйлау, көмектесу, қамқорлық жасау сияқты адамгершілік құндылықтарды оқушы дүниетанымының басты тіректеріне айналдыру қажеттілігі атап көрсетілген.
Сабақ сапасы және шығармашылыққа бастайтын ахуал
Өз тәжірибемде сабақтың сапасын, мазмұнын және әдістерін жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік шегінде ұдайы ұмтыламын. Сабақ – оқытуды ұйымдастырудың негізгі формасы, ал оқушы алатын білім сапасы оқыту дәрежесіне тікелей тәуелді.
Еліміздің ертеңі – өсіп келе жатқан ұрпақты өз ұлтын сүюге, ата-баба рухын, салт-дәстүрін құрметтеуге үйрету – ұстаздың парызы. Ұстаздық шеберлік сынға түсетін тұс та – осы. Оқушы жанын дүр сілкіндіретін тың деректер, оқиғалар, естеліктер мұғалімнің ұтымды ой-пікірімен табиғи астасқанда ғана шығармашылық үдеріске бастайтын ерекше көңіл күй қалыптасады.
Сабақта «ауыр болады» деген себеппен кейбір теориялық-практикалық міндеттерден бас тартуға болмайды. Оқушыны адамзат жинаған мәдени құндылықтардан шет қалдырмай, сабақты таным, білім, білік, дағды дамуына барынша бағыттау қажет.
Әдебиеттік оқу – тек мәтін талдау емес, тұлға тәрбиесінің кеңістігі. Тілді қадірлеу, сөз құдіретін сезіну, мәдени құндылықтарды тану және шығармашылыққа ұмтылу сабақ мазмұнына жүйелі енгенде ғана оқушының ойы да, талғамы да, рухани әлемі де кемелденеді.