Сын есімнің күшейтпелі шырайын меңгеру

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сынып

6-сынып

Сабақ түрі

Жаңа сабақ

Сабақ тақырыбы

Қызық құс (кекілік). Күшейтпелі шырай

Мақсат, міндет және күтілетін нәтиже

Сабақтың мақсаты

  • Оқушыларға қызық құс — кекілік туралы білім беру.
  • Күшейтпелі шырай туралы түсінік қалыптастыру.

Сабақтың міндеттері

  • Тақырыпқа қатысты жаңа сөздермен таныстыру.
  • Қазақша тілдік қатынасты еркін меңгерту, ауызекі тілде жүйелі сөйлеуге үйрету.
  • Өзге ұлт өкілдері оқушыларының дұрыс айту және сауатты жазу дағдыларын жетілдіру, ой-өрісін дамытуға ықпал ету.
  • Ұжымда жұмыс істеуге баулу.
  • Құстарға және табиғатқа сүйіспеншілікті ояту, аялауға тәрбиелеу.
  • Сын есімнің күшейтпелі шырайын бекіту.

Күтілетін нәтиже

  • Кекілік туралы қысқаша әңгімелей алады.
  • Жаңа сөздерді күнделікті өмірде қолданады.
  • Құстар мен табиғатты қорғаудың маңызын түсінеді.
  • Ойын ашық әрі дәл жеткізеді.
  • Сын есімнің күшейтпелі шырайын меңгереді.

Көрнекілік және әдіс-тәсілдер

Көрнекілік

  • Топтастыру стратегиясы.
  • Деңгейлік тапсырмалар жазылған кестелер.
  • Күшейтпелі шырайдың жасалу жолдары туралы кесте.

Қолданылатын әдіс-тәсілдер

  • Сұрақ-жауап.
  • Әңгімелесу.
  • Миға шабуыл.
  • Ой шақыру.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларға түрлі түсті белгілер ұсынылады: әрқайсысы өз көңіл күйіне сәйкес келетін белгіні таңдайды.

Көңіл күйім

Өте жақсы

Көңіл күйім

Жақсы

Көңіл күйім

Жоқ

Сабақтың мақсатымен және жұмыс тәртібімен таныстыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Алдыңғы тақырып бойынша орындалған тапсырмалар тексеріледі, қысқаша кері байланыс беріледі.

III. Жаңа сабақ

Жаңа тақырыпқа даярлау (айтылым)

Ой шақыру сұрақтары:

  1. Сендер қандай құстарды білесіңдер?
  2. Біздің өңірде қандай құстар кездеседі?
  3. Кекілік (куропатка) құсын білесіңдер ме?

Оқушыларға кекіліктің суреттері көрсетіліп, байқалған ерекшеліктері талқыланады.

Тақырыпты жазу және миға шабуыл

Дәптерге күнді және тақырыпты жазу: «Қызық құс (кекілік). Күшейтпелі шырай».

Суретке сүйене отырып, оқушылар кекілік туралы ойларын айтады: сыртқы бейнесі, тіршілік ету ортасы, мінез-қылығы, пайдасы.

Сөздікпен жұмыс

Төмендегі сөздерді қолданып, сөз тіркестері мен сөйлемдер құрастыру:

Қазақша

Кекілік

куропатка

Қазақша

Өсімтал

быстро размножающиеся

Қазақша

Жұмбақ сыр

загадочный секрет

Қазақша

Осы күнге дейін

до сегодняшнего дня

Қазақша

Алғашқы күндері

первые дни

Қазақша

Зерттеуші

исследователь

Қазақша

Балапан

птенец

Қазақша

Жеке-жеке

отдельно

Қазақша

Шеше алмай келеді

не могут отгадать

Қазақша

Бірігеді

объединяются

Мәтінмен жұмыс (оқылым, тыңдалым, жазылым)

1-тапсырма

  • Мәтінді оқып, аудару.
  • Мәтіннен сын есімдерді теріп жазу: өсімтал, жұмбақ, алғашқы.

2-тапсырма

Сөйлемдегі сын есімдерден салыстырмалы шырай жасау:

  • 1) Біздің ауылдың жері өте үлкен.

    Үлгі: үлкендеу

  • 2) Қорғалжын ауданында үлкен, кіші — жүз отыз бір көл бар.

    Үлгі: үлкендеу, кішілеу

  • 3) Ол көлдер — жер жүзіндегі құстардың ең жақсы, ең жайлы жайлауы.

    Үлгі: жақсылау, жайлылау

3-тапсырма

Мәтіндегі қалың қаріппен берілген сөздерді үлгі бойынша сөз құрамына талдау:

  • Құстардың

    құс + -тар (көптік жалғау) + -дың (ілік септік)

  • Шаруашылыққа

    шаруа + -шылық (жұрнақ) + -қа (барыс септік)

  • Құрт-құмырсқаларды

    құрт-құмырсқа + -лар (көптік жалғау) + -ды (табыс септік)

Бекіту сұрақтары

  1. Мәтін не туралы?
  2. Кекілік қай жерлерде көп кездеседі?
  3. Аналық кекілік көктемде неше ұяға жұмыртқа салады?

Үй тапсырмасы

  • 123-бет, 4-тапсырма — жазбаша.
  • 1-тапсырма — ауызша.

Бағалау

Оқушының белсенділігі, дұрыс сөйлеуі, тапсырмаларды орындау сапасы және топпен жұмыс дағдылары ескеріледі.