Соңында төмендегі нәтижені бағалау бойынша оқушының қиялының ерекшеліктерін анықтау

Павлодар облысы • Шарбақты ауданы • Жылыбұлақ негізгі мектебі

Мектеп психологы Ниязова Дамира Қауашқызы 1-сынып оқушыларының ойлау қабілеті, қиялы және есте сақтау деңгейлерін анықтауға арналған диагностикалық жұмыстар жүргізеді. Төменде қиялды бағалау және ойлау қабілетін анықтау әдістемелері ұсынылған.

«Сурет сал» әдістемесі (қиял деңгейін анықтау)

Бұл әдістеменің мақсаты — оқушының қиялының ерекшеліктерін, идея құрастыру қабілетін және шығармашылық ойлауын қысқа уақыт ішінде байқау.

а) Материал мен тапсырма

Оқушыға қағаз және түрлі-түсті қарындаштар ұсынылады. Тапсырма: қызықты бір суретті ойлап тауып, бейнелеу.

ә) Уақыт шектеуі

Жұмысқа 4 минут уақыт беріледі.

б) Бағалау

Жұмыс соңында төмендегі критерийлер бойынша оқушының қиял ерекшеліктері анықталады.

Бағалау критерийлері (балдық жүйе)

10 балл

Өте түпнұсқа әрі әсерлі жұмыс

Бала берілген уақыт ішінде көп адамның ойына келе бермейтін идеяны бейнелеп, қиялының бай екенін көрсетеді. Суреттің әр бөлігі ұқыпты салынған, көркемдігі көз тартады.

8–9 балл

Жақсы деңгей, бірақ жаңалығы шектеулі

Сурет әсерлі, әдемі боялған, бөліктері нақты берілген. Дегенмен идеясы ерекше жаңалық деңгейіне жетпейді.

5–7 балл

Орташа деңгей, назар аударуға тұрарлық

Сурет тартымды болғанымен, көпшілікке жаңа емес. Бөліктері мен образдары орташа деңгейде бейнеленген.

3–4 балл

Төмен деңгей, қарапайым бейне

Сурет өте қарапайым. Қиялдың жарқын көрінісі байқалмайды.

0–2 балл

Өте төмен деңгей, тапсырма толық орындалмаған

Бала берілген уақыт ішінде ойлап, бейнелеп сала алмады. Парақта тек сызықтар немесе аяқталмаған белгілер қалады.

Қиялдың даму деңгейі (қорытынды)

10 балл
Өте жоғары
8–9 балл
Жоғары
5–7 балл
Орташа
3–4 балл
Төмен
0–2 балл
Өте төмен

Ойлау қабілетін анықтау әдістемесі

Мақсаты: түсінігін анықтау, себеп-салдар байланысын түсінуін бағалау, ұқсастық пен айырмашылықты табу қабілетін және жалпы интеллектуалдық даму деңгейін айқындау. Ойлау ерекшеліктері оқушының сұрақтарға дұрыс әрі негізді жауап беру нәтижелері арқылы анықталады.

Құрамы: барлығы 20 сұрақ. 8-сұрақта балаға сағат көрсетіліп, уақытты айтуы сұралады.

  1. 1. Мына жануарлардың қайсысы үлкен: жылқы ма, әлде ит пе?

  2. 2. Таңертең адамдар таңғы ас ішеді. Ал түсте және кешке тамақ ішуді қалай атайды?

  3. 3. Күндіз дала жарық, ал түнде қандай болады?

  4. 4. Аспанның түсі көк, ал шөптің түсі қандай?

  5. 5. Жидек, алмұрт, өрік және алма — бұлар не?

  6. 6. Поезд жүріп келе жатқанда неге шлагбаум түсіріледі?

  7. 7. Павлодар, Астана, Алматы — бұлар не?

  8. 8. Қазір сағат неше? (Балаға сағат көрсетіліп, уақытты айтқызу.)

  9. 9. Жас сиырды бұзау дейді. Ал жас итті және жас қойды қалай атайды?

  10. 10. Ит неге көбірек ұқсайды: мысыққа ма, әлде тауыққа ма? (Жауабын түсіндір.)

  11. 11. Автомобильдің тежегіші не үшін қажет?

  12. 12. Балға мен балтаның бір-біріне ұқсастығын айт.

  13. 13. Мысық пен тиіннің ұқсастығы неде?

  14. 14. Шеге, винт және шуруптың айырмашылықтары неде?

  15. 15. Футбол, ұзындыққа секіру, теннис — бұлар не?

  16. 16. Көлік түрлерін ата.

  17. 17. Қарт адамның жас жігіттен айырмашылығы неде?

  18. 18. Адамдар не үшін спортпен шұғылданады?

  19. 19. Егер адам жұмыс істегісі келмесе, бұл қандай жаман қылыққа жатады?

  20. 20. Ұялы телефонға бірлікті (балансты) не үшін салу керек?