Қазақша рефераттар

Экранға шығатын нәтиже

Сабақ тақырыбы: Символдық операторлар

Бұл сабақта Паскаль тіліндегі жолдық (мәтіндік) деректермен жұмыс істеудің негізгі тәсілдері қарастырылады: Length, Concat, Copy функциялары және Delete, Insert процедуралары.

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Мәтіндік ақпаратты өңдеу амалдарын түсіндіру; Length, Concat, Copy функциялары және Delete, Insert процедуралары туралы мағлұмат беру.

Тәрбиелілік

Өз бетімен ізденуге, ұжымдық қарым-қатынасқа, еңбекқорлыққа және ынталылыққа тәрбиелеу.

Дамытушылық

Паскаль тілінде бағдарлама құру дағдыларын дамыту.

Сабақ форматы және ресурстар

Сабақтың түрі

Жаңа тақырыпты түсіндіру.

Қолданылатын құралдар

  • Компьютер
  • Презентациялар
  • Үлестірме қағаздар
  • Жұмыс дәптері
  • Электрондық оқулық
  • Интерактивті тақта
  • Merits бағдарламасы

Сабақтың өту барысы (тайминг)

  1. 1) Ұйымдастыру: оқушыларды белгіленген орындарға отырғызу 1 мин
  2. 2) Үй тапсырмасын тексеру 3 мин
  3. 3) Қайталау сұрақтары 2 мин
  4. 4) Жаңа ұғымдарды түсіндіру 15 мин
  5. 5) Үлестірме тапсырмалар 3 мин
  6. 6) Компьютерде практикалық жұмыс 16 мин
  7. 7) Үй тапсырмасын беру 2 мин
  8. 8) Рефлексия 2 мин
  9. 9) Қорытындылау 1 мин

Ұйымдастыру және үй тапсырмасын тексеру

1) Ұйымдастыру кезеңі

Мұғалім оқушылармен амандасып, сыныпты сабаққа дайындайды.

2) Үй тапсырмасы

Тапсырма: берілген процедура параметрлерін координаталар жүйесінде белгілеңіз. Оқушылар карточкадағы тапсырмаларды орындап, нәтижесін тақтаға іледі. Соның нәтижесінде фигуралар құрастырылады.

Қайталау: деректер типтері және жол ұғымы

Негізгі типтер

Integer

Бүтін сан типі

1024

String

Жолдық шама

'25'

Real

Нақты сан типі

39.5

Жолдық шама — мәні мәтін болып табылатын шама.

Жол қалай жазылады?

Жол — апострофпен қоршалған символдар тізбегі. Мысалы:

'Сынып' 'ABC 1A'

Жолды сипаттау (Pascal)

Тұрақтылар бөлімінде

Const
  Str = 'МЕКТЕП';

Айнымалылар бөлімінде

Var
  s1, s2: String[N];
  • String — қызметші сөз
  • s1, s2 — жолдық тип айнымалылары
  • N — жолдың максимал ұзындығы (0-ден 255-ке дейін)

Жолдық функциялар мен процедуралар

Length(Str)

Str жолындағы символдар санын есептейді. Нәтиже — бүтін сан. 

S := 'Сканер';
D := Length(S);
Writeln(D);

Нәтиже

6

Delete(Str, Poz, N)

Str жолының Poz позициясынан бастап N символды жояды. Poz мәні 255-тен асып кетсе, бағдарлама тоқтауы мүмкін. 

S := 'Етістік';
Delete(S, 2, 3);
Writeln(S);

Нәтиже

Етік

Insert(Str1, Str2, Poz)

Str1 жолын Str2 жолына Poz позициясынан бастап кірістіреді. 

S1 := 'ма';
S2 := 'Форт';
Insert(S1, S2, 4);
Writeln(S2);

Нәтиже

Формат

Copy(St, Poz, N)

St жолынан Poz позициясынан бастап N символды қиып алады. Егер Poz жол ұзындығынан үлкен болса, нәтиже бос жол болады. 

S := 'Программа';
S := Copy(S, 4, 5);
Writeln(S);

Нәтиже

грамм

Concat(St1, St2, …, StN)

Көрсетілген рет бойынша жолдарды біріктіреді. Барлық тіркелген символдардың жалпы саны 255-тен аспауы керек. 

S1 := 'дар';
S2 := 'бағ';
S3 := 'шам';
S := Concat(S2, S1, S3);
Writeln(S);

Нәтиже

бағдаршам

Үлестірме тапсырмалар

Тапсырма 1

Бағдарлама фрагменті орындалғаннан кейін экранға қандай нәтиже шығады?

а)

a := 'қазақшаңыз';
b := 'қалай? ';
c := Concat(a, b);

ә)

a := 'Дудар-ай';
b := Copy(a, 7, 2) + Copy(a, 3, 3);
Writeln(b);

Тапсырма 2

Бағдарлама фрагменті орындалғаннан кейін экранға қандай нәтиже шығады? 

S := 'Монитор';
Delete(S, 3, 2);
Writeln(S);

Ескерту: «Толық нұсқасын жүктеу» мәтіні бастапқы материалда берілген, бірақ бұл бетте жүктеу сілтемесі көрсетілмеген.