Ақпараттық мәдениет негіздері

Ақпараттық мәдениет негіздерін оқытуда интерактивті тақтаны қолдану

Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында негізгі міндеттердің бірі ретінде оқушылардың ақпараттық дайындығын жетілдіру белгіленген. Осы міндетті жүзеге асыру мақсатында 1–4 сыныптар аралығында «Ақпараттық мәдениет негіздері» пәні енгізілді.

Бұл пән арқылы оқушылар ақпараттық мәдениеттің іргетасы саналатын коммуникация, ұғымдар жүйесі және ойлаудың математикалық негіздері бойынша бастапқы түсініктерді меңгереді.

Неге бұл бастауыш сыныпта маңызды?

  • Бастауыш кезең — баланың ақыл-ойының дамуы мен әлеуметтік даярлығы үшін ең қолайлы уақыт.
  • Информатиканы ерте енгізу логикалық ойлауды қалыптастырып, әлемнің жүйелік-ақпараттық бейнесін түсінуге көмектеседі.
  • Оқушының ақпараттық мәдениеті дамып, өзін-өзі жетілдіру арқылы қызмет субъектісі деңгейіне көтерілуіне жағдай жасалады.

Интерактивті тақта арқылы «Жиын және оны топтау» тақырыбын түсіндіру

«Ақпараттық мәдениет негіздері» пәніндегі «Жиын және оны топтау» сабағында қарапайым мысалды Activstudio3 бағдарламасында дайындалған интерактивті тапсырма арқылы түсіндіруге болады. Оқушы интерактивті құралдарды қолдана отырып, жиын элементтерінің ортақ белгілері мен қасиеттерін анықтап, оларды топтастырады.

Практикалық тапсырма: құстарды қасиеттеріне қарай топтау

Мақсат: «Ұшатын» және «Жүзетін» қасиеттері бойынша объектілерді екі топқа бөліп, дұрыс контейнерге орналастыру.

  1. 1-қадам. Activstudio3 Professional Edition бағдарламасын іске қосыңыз.
  2. 2-қадам. Жаңа флипчарт жасаңыз.
  3. 3-қадам. Жаңа түс таңдап, беттің фонын «құю» құралы арқылы өз қалауыңыз бойынша өзгертіңіз.
  4. 4-қадам. «Жазу» құралын пайдаланып, бетке тақырып енгізіңіз.
  5. 5-қадам. Кітапханадан құстардың әр түрін таңдап, бетке тасымалдау арқылы орналастырыңыз.
  6. 6-қадам. Кітапханадан өзіңізге ұнаған фигураны таңдаңыз.
  7. 7-қадам. Фигураны ерекшелеп, «Өзгерту → Дубликат» командасы арқылы көшірмесін жасап орналастырыңыз (екі контейнер қажет).
  8. 8-қадам. Әр фигураның жоғарғы бөлігіне «Ұшатын» және «Жүзетін» сөздерін «Жазу» құралы арқылы енгізіңіз.

Кілттік сөздер арқылы сәйкестендіруді баптау

Құстарды дұрыс контейнерге түсіру үшін әр суретке оның қасиетіне сәйкес кілттік сөз беріледі.

  1. 1. Суретті екі рет шертіп, «Қасиеттер және әрекеттер» терезесін ашыңыз.
  2. 2. Терезедегі «Идентификация» бөлімінен «Кілттік сөз» жолына құстың қасиетіне қарай «ұшатын» немесе «жүзетін» сөзін енгізіңіз.
  3. 3. Бір объектіге бірнеше сөз енгізу қажет болса, соңғы сөздің соңына курсорды қойып Ctrl+Enter пернелерін басып, жаңа жолға келесі сөзді енгізіңіз.
  4. 4. Осы әрекеттерді барлық құс суреттеріне орындап, кілттік сөздерді тағайындаңыз.

Контейнерлерді баптау

  1. 1. Ортадағы контейнер фигурасын белгілеп, екі рет шертіп «Қасиеттер және әрекеттер» терезесін ашыңыз.
  2. 2. «Контейнер» бөлімін қосып, «Болуы мүмкін» тізімінен «Кілттік сөз» параметрін таңдаңыз.
  3. 3. Контейнердің кілттік сөзі ретінде фигурадағы жазуға сәйкес сөзді енгізіңіз (мысалы, «Ұшатын» контейнері үшін — «ұшатын»).
  4. 4. Сәйкес келмеген жағдайда объекті өз орнына қайтып келуі үшін «Орнына қайтып келу» командасын белгілеңіз.
  5. 5. Екінші контейнер үшін де дәл осы баптауларды орындаңыз.
  6. 6. Терезені жауып, флипчартты сақтаңыз.

Нәтиже қалай көрінеді?

  • «Ұшатын» сөзі бар контейнерге тек ұшатын құстар ғана орналастырылады.
  • «Жүзетін» сөзі бар контейнерге тек жүзетін құстар ғана салынады.
  • Егер объект дұрыс контейнерге сәйкес келмесе, ол контейнерге түспей, автоматты түрде бастапқы орнына қайтады.

Тәсілді кеңейту мүмкіндігі

Дәл осы қағиданы сақтай отырып, басқа да оқу жағдаяттарына арналған флипчарттарды құрастыруға болады. Мысалы, Арунаның сорпа дайындауына немесе Әлімнің тосап қайнатуына көмектесу сияқты тапсырмаларды да ұқсас логикамен (кілттік сөз + контейнер) ұйымдастыруға болады.

Осындай интерактивті тапсырмалар оқушылардың сабаққа деген ынтасы мен қызығушылығын арттырып, құрылғылармен жұмыс істеу арқылы практикалық іс-әрекет дағдыларының қалыптасуына ықпал етеді.

Әдебиеттер

  1. 1. «Информатика негіздері» ғылыми-әдістемелік журналы.
  2. 2. «Ақпараттық мәдениет негіздері». Әдістемелік нұсқау.