Ағаштың бетіне күйдіріп сурет салу

5-сынып Технология Пирография

Сабақтың тақырыбы

Ағаштың бетіне күйдіріп сурет салу. Күйдіргіш станокпен жұмыс. Қауіпсіздік ережелерін сақтау.

Сабақтың мақсаты

  • 1

    Күйдіріп сурет салу технологиясымен таныстыру.

  • 2

    Күйдіргіш станоктың құрылысымен таныстыру.

  • 3

    Қауіпсіздік ережелерін түсіндіру және сақтауға дағдыландыру.

Көрнекіліктер мен материалдар

Құрал-жабдық

  • Күйдіргіш станок
  • Тұтқа және ауыстырмалы штифттер

Материал

  • Терек тақтай (жұмсақ жапырақты ағаш)
  • Көшірме қағаз (қажет болған жағдайда)
  • Қауіпсіздік ережелері кестесі

Сабақтың барысы

Негізгі кезеңдер

  1. 1 Ұйымдастыру кезеңі
  2. 2 Жаңа тақырыпты түсіндіру
  3. 3 Қорытындылау және бағалау
  4. 4 Үй тапсырмасы

Сабақ алдындағы ынталандыру

Сабақты бастамас бұрын еңбек туралы мақал-мәтелдерді кезекпен айтамыз:

  • Еңбек ерлікке жеткізер, ерлік елдікке жеткізер.
  • Еңбек ет те, міндет ет.
  • Көп еңбегі — көңілді.
  • Еңбегің сайлы болса, ішің майлы болар.
  • Еңбек ет те мақтан, ойнап-күл де шаттан.
  • Еңбек — ширатады, өмір — үйретеді.
  • Еңбегіне қарай — құрмет, жасына қарай — ізет.

Жаңа тақырып мазмұны

Электр күйдіргіш аспаптың құрылысы

Қарапайым электр күйдіргіш аспап бәсеңдеткіш трансформатордан, реостаттан, тұтқадан және ауыспалы қыздыру жібінен (штифт) тұрады.

Ағашты дұрыс таңдау

Күйдіруге жұмсақ жапырақты ағаштарды қолданған тиімді: көк терек, жөке, қандыағаш, терек. Жұмсақ ағаш төмен температурада тезірек күйеді, сондықтан жұмыс жеңіл әрі жылдам орындалады.

Кейбір ағаш түрлері 150°C шамасында-ақ жана бастаса, басқалары үшін температура 250°C-қа дейін көтерілуі мүмкін. Мысалы, жөке ағашы қайыңға немесе басқа тығыз ағаштарға қарағанда төменірек температурада күйеді.

Суретті ағаш бетіне түсіру тәсілдері

Көшірме қағаз арқылы

Күрделі суреттерді көшірме қағаздың көмегімен ағаш бетіне түсіруге болады. Бұл тәсіл дәлдікке көмектеседі және жұмысты жеңілдетеді.

Темекі қағазымен таза бет сақтау

Ағаштың бетін мүмкіндігінше таза сақтау үшін эскизді алдын ала темекі қағазына түсіріп, оны крахмал немесе ұн желімімен ағашқа жапсырады. Сурет тікелей қағаздың үстінен күйдіріледі, кейін қағаз абайлап алынады.

Штифт дайындау

Өрнектер алдын ала дайындалған штифттермен күйдіріледі. Штифттер диаметрі 0,3–1,5 мм болатын нихром сымнан жасалады: сым ұсақ бөліктерге бөлінеді, кейін қысқыш немесе дөңгелек қысқыш арқылы қажетті пішінге келтіріледі.

Қауіпсіздік ережелері

  • Қосылған аппаратты қараусыз қалдырмаңыз.
  • Штифтті тек аппарат электр желісінен ажыратылғаннан кейін ғана ауыстырыңыз.
  • Жұмысты жақсы желдетілетін жерде орындаңыз.

Практикалық кезең

  1. 1 Көшірме қағазды пайдаланып, суретті ағаш бетіне түсіру кезеңдерін орындау.
  2. 2 Қарапайым күйдіру жұмыстарын орындау (сызық, нүкте, көлеңкелеу).
  3. 3 Штифт дайындау, оны аспапқа дұрыс бекіту.
  4. 4 Қауіпсіздік ережелері бойынша сұрақ-жауап өткізу.

Өткен сабақты пысықтау

Сұрақтар

  • Қарапайым электр күйдіргіш аспап қандай бөліктерден тұрады?
  • Күйдіруге қандай жұмсақ жапырақты ағаштарды таңдаған жөн?
  • Неліктен жұмсақ ағаш түрлері қолайлы?
  • Суретті ағаш бетіне түсірудің қандай тәсілдерін білесіз?
  • Штифт қалай дайындалады?

Жұмыстарды талдау

Оқушылар бір-бірінің жұмыстарын қарап, бағалайды: артықшылықтары мен кемшіліктерін атап, тәжірибе алмасады. Сабақ соңында мұғалім қорытынды баға қояды.

Негізгі өлшемдер: сызықтың тазалығы, көлеңкенің біркелкілігі, ағаш бетін күйдіріп жібермеу, қауіпсіздік талаптарын сақтау.