Біз санбыз

«Білім тарландары» математикалық сайысы

Мақсаты — оқушылардың математика пәніне қызығушылығын арттыру, ой-өрісін дамыту және алған білімдерін бекіту.

Көрнекілік
Компьютерлік слайдтар, үлестірмелі тапсырмалар, логикалық есептер және т.б.
Формат
Турлар бойынша өткізілетін зияткерлік сайыс
Нәтиже
Жеңімпаздарды анықтау және марапаттау

Ұйымдастыру және жүргізуші сөзі

Сайысқа қатысатын оқушылар таныстырылып, ойынның жалпы ережесі мен турлары түсіндіріледі.

Жүргізуші: «Біліміңнің ұшқырлығын танып сен, асып-тасып, асықпа, қалыспа сен! Уақыт деген зымырап, зулап жатыр — шапшаңдық бұл сайыста қажет», — деп, қатысушыларды алғашқы турға шақырады.

Мақсат: алғырлықты, жылдамдықты және дәлдікті байқау.

1-тур: Бәйге

Жылдам сұрақтарға қысқа әрі нақты жауап беріледі.

1. Жазықтықтың шегі бар ма?

Жоқ

2. 90°-тан кіші бұрыш?

Сүйір бұрыш

3. Ең үлкен хорда?

Диаметр

4. Екі нүкте арқылы неше түзу өтеді?

Бір

5. ax + by = c функциясының графигі қандай сызық?

Түзу

6. Координаттар әдісін енгізген француз математигі әрі физигі?

Рене Декарт

7. Тік бұрыш неше градусқа тең?

90°

8. 7 — жай сан ба, құрама сан ба?

Жай сан

9. Ең кіші натурал сан?

1

10. Екі қатынастың теңдігі?

Пропорция

11. 60-тың 50%-ы?

30

12. 3-тің 4-ке кері саны?

4/3

2-тур: Дода

Бұл турда тақтадағы (таблодағы) сұрақтар ұпай құнымен белгіленеді. Ойыншы таңдаған сұраққа дұрыс жауап берсе — ұпай сол ойыншының қоржынына қосылады.

«Ойын — толқын, айналған қатты ағысқа… Біреу озып келеді қатарынан, біреу мініп жатқанда аптығыста… Бұл ойыннан өтеді ғұлама ойлар — жеңсең де, жеңбесең де, жасымай өт!»

Арифметика

  1. 1) 5,075 санын ондық үлеске дейін дөңгелекте.

    Жауап: 5,1

  2. 2) Шаршының қабырғасы 9 см. Периметрі неге тең?

    Жауап: 36 см

  3. 3) Бірдей үш цифрмен жазылған үш таңбалы сан 3-ке де, 37-ге де бөлінеді. Санын табыңдар.

    Жауап: 111

  4. 4) Бөлімдері 10, 100, 1000 болатын бөлшектер қалай аталады?

    Жауап: Ондық бөлшектер

Логика

  1. 1) 50 саусақ көрінуі үшін неше баланың қолы көрінуі керек?

    Жауап: 5 бала

  2. 2) Спутник Жер шарын 103 минутта айналып өтті. Ол неше сағат, неше минут?

    Жауап: 1 сағат 43 минут

  3. 3) 4 пен 5-тің арасына қандай таңба қойғанда 4-тен артық, 5-тен кем сан шығады?

    Жауап: Үтір (4,5)

  4. 4) 10 ақ шар, 8 қызыл шар, 11 қара шар бар. Міндетті түрде бір ақ шар алу үшін кемінде неше шар алу керек?

    Жауап: 20

Жұмбақтар

  1. 1) Біз санбыз… сызықпыз бөлінген. Дұрыс, бұрыс, аралас; ондық болып бөлінген. Қандай сан?

    Жауап: Бөлшек сан

  2. 2) Бір, үш, бес, он, жиырма, елу, жүз, екі жүз, мың бар — әрқайсының құны бар. Ол не?

    Жауап: Теңге

  3. 3) Бүтін сан, бөлшек сандар — барлығы да бар онда. Оң, теріс сандар осында! Бұл қандай сан?

    Жауап: Рационал сан

  4. 4) Алды-артымыз шексізде, жете алмайсың біздерге. Сәуле менен кесінді шыққан еді біздерден.

    Жауап: Түзу

3-тур: «Көп ойла, тез ойла!»

Мақал-мәтелдердің жалғасын табу арқылы ой ұшқырлығы мен тіл байлығы сыналады.

  1. 1. Жеті жұрттың тілін біл, — жеті түрлі білім іл.
  2. 2. Білекті бірді жығар, — білімді мыңды жығар.
  3. 3. Екі жақсы қас болмас, — екі жаман дос болмас.
  4. 4. Досыңды үш күн сынама, — үш жыл сына.
  5. 5. Бір елі ауызға, — екі елі қақпақ.
  6. 6. Жүз сомың болғанша, — жүз досың болсын.
  7. 7. Отыз тістен шыққан сөз, — отыз елге тарайды.
  8. 8. Білгенің бір тоғыз, — білмегенің тоқсан тоғыз.
  9. 9. Бір кісі қазған құдықтан, — мың кісі су ішеді.

4-тур: Нартәуекел

Бұл кезеңде білімді тереңірек тексеретін сұрақтар қойылады. Кейбір тапсырмалар есеп шығаруды талап етеді.

  1. 1. Қазақта қолданылатын салмақ өлшеуішін ата.
  2. 2. 7-сынып алгебра оқулығының авторы.
  3. 3. Берілген нүкте арқылы түзуге неше перпендикуляр түзу жүргізуге болады?
  4. 4. Құрамында әрпі бар өрнектер қалай аталады?
  5. 5. y = x² − 3 функциясының графигі қалай аталады?
  6. 6. Теңдеуді шешіңдер: |x − 4| = 7.
  7. 7. Пропорция деген не?
  8. 8. Қараңғы бөлмеде шкаф тартпасында 24 қызыл және 24 көк шұлық бар. Түстері бірдей жұп алу үшін кемінде неше шұлық алу керек?
  9. 9. 1-ден 100-ге дейінгі сандардың қосындысын бірден тапқан, кейін әлемге әйгілі болған математик кім?
  10. 10. Бала тақтаға 86 санын жазып, жолдасына: «Ешқандай амал қолданбай 12-ге арттыр», — деді. Қандай сан шықты?
  11. 11. Қосымша жауаптар жиынтығы: 6, 15, 48.

Есте сақтайық

Бұл турда жауаптардың бір бөлігі бастапқы мәтінде көрсетілмеген. Қажет болса, толық кілтін бөлек дайындауға болады.

Ұйымдастыру ескертпесі

Әр сұраққа уақыт лимитін алдын ала белгілеу ойынның қарқынын сақтайды.

5-тур: Жорға

Қысқа сұрақтар сериясы. Жауаптар жедел айтылады, дәлдік бірінші орында.

Жорға — 1-бөлім

  1. 1. Екі қабырғасы тең болатын үшбұрыш Теңбүйірлі
  2. 2. Жазықтықтағы қиылыспайтын екі түзу Параллель
  3. 3. Екі теріс санның көбейтіндісі Оң сан
  4. 4. Санның жүзден бір бөлігі Пайыз
  5. 5. Бір нүктеден шыққан түзу Сәуле
  6. 6. Ең кіші үш таңбалы сан 100
  7. 7. Радиусы 6 см шеңбердің диаметрі 12 см
  8. 8. Жазыңқы бұрыштың өлшемі 180°
  9. 9. «Миллион» санының жазылуында неше нөл бар? 6
  10. 10. 20 минут — сағаттың қандай бөлігі? 1/3

Жорға — 2-бөлім

  1. 1. Барлық қабырғалары тең болатын үшбұрыш Теңқабырғалы
  2. 2. Қанша цифр білесіз? 10
  3. 3. Таңбалары қарама-қарсы екі санның көбейтіндісі Теріс сан
  4. 4. Бұрышты өлшеу құралы Транспортир
  5. 5. Диаметрі 8 см шеңбердің радиусы 4 см
  6. 6. Үшбұрыш қабырғаларының қосындысы Периметр
  7. 7. Сағаттың 1/4 бөлігі 15 минут
  8. 8. Метрдің 1%-ы 1 см
  9. 9. Ең үлкен екі таңбалы сан 99
  10. 10. Бөлімінен алымы үлкен бөлшек Бұрыс бөлшек

Қорытынды

Сайыс нәтижесі бойынша ұпайлар есептеліп, жеңімпаздар анықталады. Соңында қатысушылар марапатталады.