Біз санбыз
«Білім тарландары» математикалық сайысы
Мақсаты — оқушылардың математика пәніне қызығушылығын арттыру, ой-өрісін дамыту және алған білімдерін бекіту.
- Көрнекілік
- Компьютерлік слайдтар, үлестірмелі тапсырмалар, логикалық есептер және т.б.
- Формат
- Турлар бойынша өткізілетін зияткерлік сайыс
- Нәтиже
- Жеңімпаздарды анықтау және марапаттау
Ұйымдастыру және жүргізуші сөзі
Сайысқа қатысатын оқушылар таныстырылып, ойынның жалпы ережесі мен турлары түсіндіріледі.
Жүргізуші: «Біліміңнің ұшқырлығын танып сен, асып-тасып, асықпа, қалыспа сен! Уақыт деген зымырап, зулап жатыр — шапшаңдық бұл сайыста қажет», — деп, қатысушыларды алғашқы турға шақырады.
Мақсат: алғырлықты, жылдамдықты және дәлдікті байқау.
1-тур: Бәйге
Жылдам сұрақтарға қысқа әрі нақты жауап беріледі.
1. Жазықтықтың шегі бар ма?
Жоқ
2. 90°-тан кіші бұрыш?
Сүйір бұрыш
3. Ең үлкен хорда?
Диаметр
4. Екі нүкте арқылы неше түзу өтеді?
Бір
5. ax + by = c функциясының графигі қандай сызық?
Түзу
6. Координаттар әдісін енгізген француз математигі әрі физигі?
Рене Декарт
7. Тік бұрыш неше градусқа тең?
90°
8. 7 — жай сан ба, құрама сан ба?
Жай сан
9. Ең кіші натурал сан?
1
10. Екі қатынастың теңдігі?
Пропорция
11. 60-тың 50%-ы?
30
12. 3-тің 4-ке кері саны?
4/3
2-тур: Дода
Бұл турда тақтадағы (таблодағы) сұрақтар ұпай құнымен белгіленеді. Ойыншы таңдаған сұраққа дұрыс жауап берсе — ұпай сол ойыншының қоржынына қосылады.
«Ойын — толқын, айналған қатты ағысқа… Біреу озып келеді қатарынан, біреу мініп жатқанда аптығыста… Бұл ойыннан өтеді ғұлама ойлар — жеңсең де, жеңбесең де, жасымай өт!»
Арифметика
-
1) 5,075 санын ондық үлеске дейін дөңгелекте.
Жауап: 5,1
-
2) Шаршының қабырғасы 9 см. Периметрі неге тең?
Жауап: 36 см
-
3) Бірдей үш цифрмен жазылған үш таңбалы сан 3-ке де, 37-ге де бөлінеді. Санын табыңдар.
Жауап: 111
-
4) Бөлімдері 10, 100, 1000 болатын бөлшектер қалай аталады?
Жауап: Ондық бөлшектер
Логика
-
1) 50 саусақ көрінуі үшін неше баланың қолы көрінуі керек?
Жауап: 5 бала
-
2) Спутник Жер шарын 103 минутта айналып өтті. Ол неше сағат, неше минут?
Жауап: 1 сағат 43 минут
-
3) 4 пен 5-тің арасына қандай таңба қойғанда 4-тен артық, 5-тен кем сан шығады?
Жауап: Үтір (4,5)
-
4) 10 ақ шар, 8 қызыл шар, 11 қара шар бар. Міндетті түрде бір ақ шар алу үшін кемінде неше шар алу керек?
Жауап: 20
Жұмбақтар
-
1) Біз санбыз… сызықпыз бөлінген. Дұрыс, бұрыс, аралас; ондық болып бөлінген. Қандай сан?
Жауап: Бөлшек сан
-
2) Бір, үш, бес, он, жиырма, елу, жүз, екі жүз, мың бар — әрқайсының құны бар. Ол не?
Жауап: Теңге
-
3) Бүтін сан, бөлшек сандар — барлығы да бар онда. Оң, теріс сандар осында! Бұл қандай сан?
Жауап: Рационал сан
-
4) Алды-артымыз шексізде, жете алмайсың біздерге. Сәуле менен кесінді шыққан еді біздерден.
Жауап: Түзу
3-тур: «Көп ойла, тез ойла!»
Мақал-мәтелдердің жалғасын табу арқылы ой ұшқырлығы мен тіл байлығы сыналады.
- 1. Жеті жұрттың тілін біл, — жеті түрлі білім іл.
- 2. Білекті бірді жығар, — білімді мыңды жығар.
- 3. Екі жақсы қас болмас, — екі жаман дос болмас.
- 4. Досыңды үш күн сынама, — үш жыл сына.
- 5. Бір елі ауызға, — екі елі қақпақ.
- 6. Жүз сомың болғанша, — жүз досың болсын.
- 7. Отыз тістен шыққан сөз, — отыз елге тарайды.
- 8. Білгенің бір тоғыз, — білмегенің тоқсан тоғыз.
- 9. Бір кісі қазған құдықтан, — мың кісі су ішеді.
4-тур: Нартәуекел
Бұл кезеңде білімді тереңірек тексеретін сұрақтар қойылады. Кейбір тапсырмалар есеп шығаруды талап етеді.
- 1. Қазақта қолданылатын салмақ өлшеуішін ата.
- 2. 7-сынып алгебра оқулығының авторы.
- 3. Берілген нүкте арқылы түзуге неше перпендикуляр түзу жүргізуге болады?
- 4. Құрамында әрпі бар өрнектер қалай аталады?
- 5. y = x² − 3 функциясының графигі қалай аталады?
- 6. Теңдеуді шешіңдер: |x − 4| = 7.
- 7. Пропорция деген не?
- 8. Қараңғы бөлмеде шкаф тартпасында 24 қызыл және 24 көк шұлық бар. Түстері бірдей жұп алу үшін кемінде неше шұлық алу керек?
- 9. 1-ден 100-ге дейінгі сандардың қосындысын бірден тапқан, кейін әлемге әйгілі болған математик кім?
- 10. Бала тақтаға 86 санын жазып, жолдасына: «Ешқандай амал қолданбай 12-ге арттыр», — деді. Қандай сан шықты?
- 11. Қосымша жауаптар жиынтығы: 6, 15, 48.
Есте сақтайық
Бұл турда жауаптардың бір бөлігі бастапқы мәтінде көрсетілмеген. Қажет болса, толық кілтін бөлек дайындауға болады.
Ұйымдастыру ескертпесі
Әр сұраққа уақыт лимитін алдын ала белгілеу ойынның қарқынын сақтайды.
5-тур: Жорға
Қысқа сұрақтар сериясы. Жауаптар жедел айтылады, дәлдік бірінші орында.
Жорға — 1-бөлім
- 1. Екі қабырғасы тең болатын үшбұрыш Теңбүйірлі
- 2. Жазықтықтағы қиылыспайтын екі түзу Параллель
- 3. Екі теріс санның көбейтіндісі Оң сан
- 4. Санның жүзден бір бөлігі Пайыз
- 5. Бір нүктеден шыққан түзу Сәуле
- 6. Ең кіші үш таңбалы сан 100
- 7. Радиусы 6 см шеңбердің диаметрі 12 см
- 8. Жазыңқы бұрыштың өлшемі 180°
- 9. «Миллион» санының жазылуында неше нөл бар? 6
- 10. 20 минут — сағаттың қандай бөлігі? 1/3
Жорға — 2-бөлім
- 1. Барлық қабырғалары тең болатын үшбұрыш Теңқабырғалы
- 2. Қанша цифр білесіз? 10
- 3. Таңбалары қарама-қарсы екі санның көбейтіндісі Теріс сан
- 4. Бұрышты өлшеу құралы Транспортир
- 5. Диаметрі 8 см шеңбердің радиусы 4 см
- 6. Үшбұрыш қабырғаларының қосындысы Периметр
- 7. Сағаттың 1/4 бөлігі 15 минут
- 8. Метрдің 1%-ы 1 см
- 9. Ең үлкен екі таңбалы сан 99
- 10. Бөлімінен алымы үлкен бөлшек Бұрыс бөлшек
Қорытынды
Сайыс нәтижесі бойынша ұпайлар есептеліп, жеңімпаздар анықталады. Соңында қатысушылар марапатталады.