Ислам дінінің таралуы
Сабақтың мақсаты
Бұл сабақтың негізгі мақсаты — орта ғасырлық Қазақстандағы әртүрлі діни наным-сенімдер туралы түсінік қалыптастыру, ислам дінінің таралу жолдарын және оның мәдени дамуға ықпалын талдау.
- Танымдық мақсат: Исламға дейінгі діни бағыттарды сипаттау, исламның таралуы мен тарихи рөлін түсіндіру.
- Дамытушылық мақсат: Діни бағыттардың ерекшеліктерін салыстыра отырып, оқушылардың өздігінен қорытынды жасау дағдысын дамыту.
- Тәрбиелік мақсат: Рухани дүниені байыту, адамгершілік пен имандылық құндылықтарын нығайту.
Әдісі
Сұрақ-жауап, түсіндіру
Түрі
Аралас сабақ
Негізгі өзек
Ислам және Қазақстанның мәдени дамуы
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу, түгендеу.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Өткен тақырыпты бекітуге арналған сұрақтар:
- Қазіргі сәндік-қолданбалы өнер туралы не білесіңдер?
- Айша бибі, Арыстан баб, Бабаджа-қатын кесенелерінің салыну тарихы туралы қандай мәлімет бар?
- Көне мәдени ескерткіштердің тарихын білу және оларды қастерлеу не үшін маңызды?
III. Жаңа сабақ
Жоспар
- Исламға дейінгі діни наным-сенімдер
- Ислам дінінің таралуы
- Ислам дінінің мәдени дамуға ықпалы
Түсіндіру форматы
- Мұғалімнің баяндауы: негізгі ұғымдар мен тарихи контексті жүйелеу.
- Интерактивті тақтамен жұмыс: кесте және қысқаша мазмұн арқылы талдау.
Исламға дейінгі діни нанымдар
Ислам кең таралғанға дейін Қазақстан аумағында әртүрлі діни дәстүрлер қатар өмір сүрді:
Будда діні
Христиандық
Манихейлік
Зороастризм
«Миға шабуыл» сұрақтары
- Исламға дейін Қазақстанда қандай діни нанымдар болды?
- Ислам қашан қабылданды және оны мемлекеттік дін деп кім жариялады?
- Ислам діні қалайша әлемдік деңгейге көтерілді?
- Отбасыңда қандай дінді ұстанасыңдар?
Негізгі ұғымдар мен анықтамалар
- Зороастризм
- Ежелгі шығыс халықтарында кең тараған дуалистік діни ілім.
- Зороастрлық «фарн»
- Ежелгі парсылардағы үй жануарларына табынумен байланысты наным-сенім элементтері.
- Тотем
- Адамдардың шығу тегін жануарлармен, өсімдіктермен немесе табиғат құбылыстарымен байланыстыру негізінде қалыптасқан сенім.
- Ұмай ана
- Ежелгі түркі тайпаларының қамқоршы рухы, құты ретінде танылған культтік бейне.
- Ислам
- Дүние жүзіне кең тараған монотеистік діндердің бірі.
- Құран
- Мұсылман қауымының қасиетті кітабы.
Қорытындылау
«Ислам» тақырыбы бойынша сөзжұмбаққа арналған тұжырымдар
Сабақты бекіту мақсатында төмендегі анықтамалар бойынша негізгі жауаптарды табу ұсынылады:
- Ежелгі шығыс халықтарындағы дуалистік діни ілім — зороастризм.
- Қарахан мемлекетінің негізін салушы — Сатұқ.
- Дүние жүзіне кең тараған діни сенімдердің бірі — ислам.
- Ислам дінінің бес парызының бірі — намаз.
- Жібек жолы бойымен тараған, Иранда III ғасырда қалыптасқан дін — манихейлік.
Оқушыларды бағалау
Сабақтағы белсенділік, жауаптардың нақтылығы және қорытынды жасай білу дағдысы ескеріледі.
Үй тапсырмасы
20-тақырыпты оқу, негізгі ұғымдарды қайталау.