Тұрлаусыз мүшелерін қосып, сөйлемдерді толықтыр
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Сабақтың тақырыбы
Тұрлаусыз мүшелер
Мақсаты
Тұрлаулы мүшелерді еске түсіре отырып, тұрлаусыз мүшелер туралы түсінік қалыптастыру.
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ
Әдіс-тәсілдер
- АКТ қолдану
- Жұптық және топтық жұмыстар
- Диалог, сұрақ-жауап
- Оза оқыту технологиясы
Көрнекіліктер
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды түгендеу. «Шаттық шеңбері» арқылы көңіл күйді көтеру.
Алақанды ашайық, жылулықты шашайық.
Сәттілік тілеп достарға, біз сабақты бастайық.
Топқа бөлу: оқушыларға үш түрлі кәмпит ұсынып, соған сәйкес топ құру.
- 1-топ: «Марс»
- 2-топ: «Сникерс»
- 3-топ: «Баунти»
Орындарына жайғасу, топ басшысын сайлау.
Топта жұмыс істеу ережелері
-
Бір-бірін тыңдау
Әркімнің ойын соңына дейін тыңдау.
-
Сөзді бөлмеу
Диалог мәдениетін сақтау.
-
Топ басшысының нұсқауын орындау
Тапсырманы уақытында әрі толық орындау.
-
Бірлесіп жұмыс істеу
Жауапкершілікті бөлісу, нәтижені бірге шығару.
Өзін-өзі бағалау (жетондар)
Оқушылардың алдында конверттер болады. Ішінде жасыл, сары және қызыл жетондар. Әр тапсырмадан кейін оқушы өз жұмысына сәйкес жетон таңдайды.
Жасыл
Тапсырманы орындадым, өзіме ризамын.
Сары
Орындауда біраз қиналдым, бірақ нәтижеге жеттім.
Қызыл
Тапсырма күрделі көрінеді, маған көмек қажет.
2) Дәптермен жұмыс және көркем жазу
Дәптерді ашып, күн ретін жазу. «Көркем жазу минуты».
Әріппен жұмыс
Кестеден қайталанатын әріпті анықтау: Ж.
Ж дыбысы: дауыссыз, ұяң дыбыс. Дәптерге Жж әрпін жазу.
Сөз құрастыру
Жұлдызшалардан сөз құрау: «Жеңіс».
Келесі жолға «жеңіс» сөзін жазу.
Топтық тапсырмалар («Жеңіс» сөзі)
1-топ
«Жеңіс» сөзіне дыбыстық талдау жасау.
2-топ
«Жеңіс» сөзімен сөйлем құрастыру.
3-топ
«Жеңіс» сөзіне мағынасы жуық сөздер таңдау.
«Жеңіс» сөзіне мағынасы жуық сөздер: бейбітшілік, бақыт, қуаныш, шаттық.
Жеңіс күні қай күн? Осы сұрақ арқылы оқушылардың дүниетанымын кеңейту, тарихи тақырыпқа қысқаша байланыс жасау.
Сөздік диктант (жалқы есімдер)
Батырлардың есімдерін дәптерге жазу:
Ереже: жалқы есімдер бас әріппен жазылады.
3) Жаңа тақырып: «Сөйлем мүшелері»
Интерактивті тақтада әріптері орындары ауысқан сөз тіркесі беріледі. Оқушылар оны дұрыстап оқиды: «Сөйлем мүшелері».
Талқылау сұрақтары
- Сөйлем мүшелері дегеніміз не?
- Қандай сөйлем мүшелерін білеміз?
- Бастауыш деген не?
- Баяндауыш деген не?
Мысал арқылы түсіндіру
Қар жауды.
Бастауыш + баяндауыш — тұрлаулы мүшелер.
Бүгін жапалақтап қар жауды.
Тұрлаулы мүшелерден басқа сөздер де бар. Олар — тұрлаусыз мүшелер.
Қорытынды ереже: бастауыш пен баяндауыштан басқа сөйлем мүшелері тұрлаусыз мүшелер деп аталады.
4) Бекіту жұмыстары
Мәтінмен жұмыс: «Үкі»
Оқушылар мәтін екенін дәлелдейді: сөйлемдердің байланысын, ойдың тұтастығын анықтайды. Қай сөйлем тек тұрлаулы мүшелерден құралғанын және қай сөйлемде тұрлаусыз мүшелер бар екенін табады. Тұрлаусыз мүшелерді атап көрсетеді.
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы оқушылардың назарын қайта шоғырландыру.
Топпен жұмыс (15 минут)
Әр топқа сөйлемдер беріледі. Мақсат: тұрлаусыз мүшелер қосып, сөйлемдерді толықтыру.
Берілетін сөйлемдер
- Жадыра келді.
- Су ақты.
- Қыс келді.
- Оқушы жазды.
- Ұшақ қонды.
- Гүл өсті.
Жаттығулар
- 1 1-топ: 67-жаттығуды оқып, орындау.
- 2 2-топ: 70-жаттығуды орындау.
- 3 3-топ: 71-жаттығуды орындау.
Әр топ өз жұмысын қорғайды (топтан бір оқушы шығып түсіндіреді).
5) Қорытынды, бағалау және рефлексия
Жетондарды санау
Әр топ өзіндегі жасыл жетон санын айтып, нәтижесін жариялайды.
«Жетістік баспалдағы»: оқушылар өз деңгейін белгілеу арқылы қай тұста сенімді, қай тұста қолдау қажет екенін көрсетеді.
Қорытындылау
- Суретпен жұмыс арқылы сөйлем құрау және сөйлем мүшелерін ажырату.
- Тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелерді қайталау.
- Бағалау және кері байланыс.