Аңыз адамЫ
Ы. Жақаев атындағы күріш өсіру тарихы музейі: Ыбырай Жақаевтың өмірі мен мұрасы
Ы. Жақаев атындағы күріш өсіру тарихы музейінің директоры Ыханова Құттықыз Шайыққызынан алынған әңгіме негізінде “ақ күріштің атасы” атанған диқан баба Ыбырай Жақаев және оның ұрпақтары туралы мәліметті ықшамдап, жүйелеп ұсынамыз.
Туған жері
Қызылорда обл., Шиелі ауд., Қарғалы
Еңбек жолы
1929 ж. Қызылту колхозы, күрішшілік
Тарихи нәтиже
1947 ж. дүниежүзілік рекорд
Марапаты
1946 ж. Социалистік Еңбек Ері
Өмір жолы: еңбекпен шыңдалған тұлға
Ыбырай Жақаев Сыр бойындағы Қызылорда облысы, Шиелі ауданына қарасты Қарғалы елді мекенінде кедей шаруаның отбасында дүниеге келген. Жастайынан әкесіне еріп, диқаншылықтың қыр-сырына қанығып өседі.
Қазан төңкерісінен кейін қазақ ауылын советтендіру және ауыл шаруашылығын ұжымдастыру жұмыстарына белсене араласып, 1929 жылы Қызылту колхозына мүше болып кіреді. Осы кезеңнен бастап күріш өсіруді негізгі кәсібіне айналдырады.
Негізгі ой
Ерен күш пен еңбекқорлықтың арқасында ол күріштен мол өнім алудың үлгісін көрсетіп, 1947 жылы дүниежүзілік рекордқа қол жеткізді.
Күрішшілік мәдениеті: тәжірибе мен ұстаздық
Ыбырай Жақаев ұзақ жылдар бойы күріштен тұрақты түрде жоғары өнім ала отырып, оны егу мен күтудің агротехникасын жетілдіруге үлес қосты. Ол өз тәжірибесін кейінгі буынға үйретіп, жастарға ақылшы-ұстаз бола білді.
Үкімет пен партия оның көп жылғы еңбегін жоғары бағалап, 1946 жылы Социалистік Еңбек Ері атағын берді.
Үлгі
Мол өнім алудың тәжірибелік мектебін қалыптастырды.
Жаңарту
Агротехниканы жетілдіруге үлес қосты.
Мұра
Кейінгі ұрпаққа еңбек мәдениетін аманат етті.
Есімін ұлықтау: халық жадындағы орын
Бүгінде Ыбырай Жақаевтың есімі ел ішінде кеңінен дәріптеледі: оның атында мектеп, ауыл, мешіт және мұражай бар. Көпшілік оны еңбегі арқылы талай адамға ырыс-несібе әкелген тұлға ретінде қадірлейді.
Ерекше мән
Жақаевтың еңбегі – тек жеке жетістік емес, тұтас өңірдің еңбек дәстүрін күшейткен құндылық.
Отбасы және ұрпақ сабақтастығы
Жұбайы
- Есімі
- Бибіажар
- Туған жылы
- 1900
- Қайтыс болған жылы
- 1976
- Жасы
- 76
Балалары
-
Ақылбек (1922)
Ұлы Отан соғысында қаза тапқан.
-
Сейітбек (1942)
Екі ұл, бес қыздың әкесі.
-
Қалия (1924–1984)
Төрт қыз, үш ұл тәрбиелеген.
Сейітбек ұрпақтары
Ұлдары
Сейілбек, Мейірбек
Қыздары
Патима, Ботагөз, Бахтыгүл, Аягөз, Меруерт
Немере-шөбере
Жалпы дерек бойынша: 14 немере, 31 шөбере
Немерелер туралы деректер
Сейілбектен
Жазылбек, Дінмұхамед
Мейірбектен
Іңкәр, Назым, Жансая
Ботагөзден
Зейілбек; Айгерім, Алия
Бахтыгүлден
Гүлнұр, Бейбарыс
Аягөзден
Абылайхан, Ақжан
Қалиядан
Төрт қыз, үш ұл; 19 немере
Ескерту: Бұл деректер сұхбат мазмұны бойынша беріліп отыр; кейбір сандық мәліметтер отбасы шежіресінде нақтылануы мүмкін.
Келесі сұрақ: музейдің бүгінгі тыныс-тіршілігі
Сұхбаттың келесі бөлімі мұражайдың қазіргі жұмысы, қордағы жәдігерлер, келушілермен жүргізілетін мәдени-ағарту ісі және өскелең ұрпаққа берер тағылымы туралы өрбиді.