Қазақша рефераттар

Екінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы халықаралық қатынастар

Сабақ туралы мәлімет

Тақырып

Екінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы халықаралық қатынастар

Сабақ түрі

Аралас сабақ

Ұзақтығы

90 минут

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Студенттерге 1920 жылдардағы әлемдік халықаралық жағдайды, халықаралық қатынастардағы Ресей мәселесін және Екінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы халықаралық қатынастардың сипатын түсіндіру.

Дамытушылық

Есте сақтау мен ойлау қабілетін дамыту, оқиғаны жүйелі баяндау және тыңдау дағдыларын жетілдіру, оқу үдерісіне қызығушылықты арттыру.

Тәрбиелік

Тарих тәжірибесінен сабақ алып, өз болашағына сенімді қадам жасайтын, әлем халықтарына құрметпен қарайтын, елін және туған жерін сүйетін саналы ұрпақ тәрбиелеу.

Педагогикалық технологиялар мен әдістер

Қолданылатын технологиялар

  • Бақылау және бағалау
  • Ынталандыру
  • Бағыт-бағдар беру

Іске асыру әдістері

  • Аралас және ауызша сұрау
  • Картамен жұмыс
  • Өзін-өзі бағалау
  • Іздену
  • Бақылау арқылы мадақтау

Байланыстар

Пәнішілік байланыс

ХІХ ғасырдың 30 жылдарындағы Еуропа және АҚШ елдері; екі соғыс аралығындағы Шығыс елдері; Латын Америка елдері.

Пәнаралық байланыс

География, саясаттану, мәдениеттану, әлеуметтану.

Сабақтың жабдықталуы

Көрнекі құралдар

Дүние жүзінің саяси картасы, слайдтар.

Үлестірме материалдар

Қима қағаздар, тест тапсырмалары.

Техникалық құралдар

Интерактивті тақта, компьютер, проектор, CD/DVD.

Сабақтың барысы

  1. 1) Ұйымдастыру кезеңі

    5 минут

    Сабақтың жабдықталуын, топтың түгелдігін тексеру және журналды толтыру.

  2. 2) Мақсат пен жоспарды хабарлау

    5 минут

    Тақырыптың өзектілігін қысқаша түсіндіріп, студенттерден Латын Америка елдеріндегі өнеркәсіптің дамуы, ұсақ буржуазиялық демократтардың күресінің күшеюі және мемлекеттердің күрделі даму кезеңдері туралы сұрақтар қою.

  3. 3) Үй тапсырмасын пысықтау

    20 минут

    Төменде берілген кестені толтыру.

  4. 4) Жаңа тақырыпты түсіндіру және мотивация

    Уақыт жоспары бойынша

    Студенттерге ХХ ғасырдың 20-жылдарындағы Еуропадағы кезеңнің «пацифизм дәуірі» деп аталу себептерін, дағдарыс жылдарында Версаль–Вашингтон жүйесінің неге күйрегенін, ұжымдық қауіпсіздік идеясының қалыптасуын және татуластыру саясатының (appeasement) мазмұнын түсіндіру.

    Негізгі ұғымдар

    Пацифизм дәуірі Версаль–Вашингтон жүйесі Рур дағдарысы Дауэс жоспары Локарно келісімдері Юнг жоспары Ұлттар Лигасы

    20–30-жылдардағы халықаралық қатынастар

    Соғыстар аралығындағы халықаралық қатынастарды шартты түрде екі кезеңге бөлуге болады: 1920-жылдар және 1930-жылдар. Алғашқы кезеңде соғыста жеңіске жеткен және жеңілген мемлекеттер арасында келісімдер жасалып, Бірінші дүниежүзілік соғыстан зардап шеккен халықтардың санасында бейбітшілікті қолдау, соғысқа қарсы көзқарас күшейді. Осы себепті 1920-жылдар пацифизм дәуірі деп аталып, мемлекеттер қайшылықтарды көбіне бейбіт жолмен шешуге ұмтылды.

    Версаль–Вашингтон жүйесінің күйреуі және «Рур дағдарысы»

    Соған қарамастан халықаралық қатынастарда шиеленістер тоқтамады. Соғыстан кейінгі төлемдерге байланысты туындаған ең ірі мәселелердің бірі — «Рур дағдарысы». Жеңілген Германия 132 млрд марка көлемінде белгіленген соғыс шығындарын өтеуге міндеттелді.

    Франция әскери күшке сүйеніп, Еуропада өз ықпалын арттыруға тырысты. 1923 жылы Германия төлем тәртібін бұзды деген сылтаумен Франция мен Бельгия Рур аймағына әскер кіргізді. Дағдарысты реттеуге Ұлыбритания, АҚШ және басқа да мемлекеттер араласып, 1924 жылы халықаралық капитал ұсынған «Дауэс жоспары» қабылданды.

    Түйін

    Дауэс жоспары Германияның жыл сайынғы төлемін бастапқыда 1 млрд марка деңгейінде белгілеп, экономикалық жағдай жақсарған сайын оны 3 млрд маркаға дейін арттыруды көздеді.

    Соғыс шығындарын өтеу мәселесі Германия қоғамында наразылықты күшейтті. Шиеленісті бәсеңдету және Францияның қысымын тежей түсу мақсатында Ұлыбритания мен Италияның ұсынысымен 1925 жылы Швейцарияның Локарно қаласында сыртқы істер министрлерінің кездесуі өтті. Келіссөздерге Франция, Бельгия және Германия да қатысты.

    Локарно келісімдері: уақытша тұрақтану

    Нәтижесінде Рейн кепілдік пактісіне қол қойылып, Еуропада қалыптасқан батыс шекаралардың бұзылмайтындығы жарияланды. Польша мен Чехословакияға шарттық кепілдіктер берілді. Осылайша жағдай уақытша тұрақтанып, Германияның еуропалық мемлекеттермен саяси теңдігі белгілі дәрежеде мойындалды.

    Алайда Локарно келісімдерінде Германияның шығыс шекаралары кейін қайта қаралуы мүмкін екені айтылды. Бұл Германия қоғамында бөлінген халықтарды біріктіру идеясының күшеюіне ықпал етті. Кейін осы уәж неміс дипломатиясында Судет аймағы мен Австрияны Германияға қосу мәселесін көтеруге негіз болды.

    «Юнг жоспары» және төлемдердің қысқаруы

    Дауэс жоспары Германия экономикасының жылдам қалпына келуіне белгілі бір деңгейде ықпал етті. Германия төлем жүктемесін жеңілдетуге, қажет болса оны мүлде жоюға ұмтылды. 1929 жылы тамызда Гаагада өткен халықаралық конференцияда «Юнг жоспары» бекітіліп, Германияның жыл сайынғы төлемі 2 млрд маркаға дейін қысқартылды.

    Ұлттар Лигасының дәрменсіздігі және қарусыздандыру дауы

    Келесі ірі дау қарусыздандыру мәселесіне қатысты болды. Батыс мемлекеттері бұл үдеріске КСРО-ны да тартуға тырысқанымен, ұзақ уақыт бойы нақты нәтиже болмады. 1927 жылы теңіздегі әскери күштерді шектеу жөніндегі келіссөздер сәтсіз аяқталды. Ірі державалардың бір-біріне сенімсіздігі күшейіп, халықаралық тұрақсыздық тереңдей түсті.