Оптикалық аспаптардың жұмыс істеу әрекеті
Оптикалық аспаптар — қоршаған әлемнің бейнесін қалыптастыратын оптикалық жүйелер. Олардың жұмыс істеуі геометриялық оптика заңдарына сүйенеді және күнделікті өмірден бастап ғылым мен техникаға дейін көптеген салада қолданылады.
Сабақтың мақсаттары
Оқытушылық
Әртүрлі оптикалық аспаптардың кескін беруі оптикалық жүйе арқылы іске асатынын және бұл үдерістің геометриялық оптика заңдарына негізделетінін түсіндіру.
Дамытушылық
Құралдардың ұқсастығы мен айырмашылығын анықтау, талдау, салыстыру және жүйелеу дағдыларын дамыту.
Тәрбиелік
Ғылыми дүниетаным қалыптастыру, оптика заңдарының практикалық қолданылуын көрсету және жауапты логикалық, сауатты құрастыруға баулу.
Құрал-жабдықтар
- Кодоскоп
- Телескоп
- Микроскоп
- Көз кестесі (көз таблицасы)
- Интерактивті тақта
- Электрондық оқулық
Сабақ форматы
- Сабақ түрі
- Өз бетімен білім алу, өзара оқыту
- Оқыту тәсілі
- Жартылай ізденіс
- Ұйымдастыру
- Топтық жұмыс, «Қарлы кесек» ойыны
Негізгі сұрақтар
-
1
Оптикалық аспаптардың жұмыс принципі қандай заңдарға негізделген?
-
2
Түрлері мен құрылысы қандай?
-
3
Айырмашылықтары мен ерекшеліктері неде?
-
4
Қайда және қалай қолданылады?
Сабақтың өту барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Түгендеу
- Оқушыларды 3 топқа бөлу: A, B, C
II. Мақсатты нақтылау
Оқушылар оптикалық аспаптардың заңдылықтарын, құрылымын және қолданылу салаларын жүйелі түрде түсіндіруге бағытталады.
III. Топ мүшелерінің өзара оқытуы
15 минут
Әр топ өз тақырыбын талқылап, түсіндірудің қысқа әрі дәл форматын дайындайды: жоспар, тезис, сызба.
IV. «Қарлы кесек» ойыны (2-нұсқа)
1-топ
Проекциялық аспаптар
Диаскоп, эпископ, эпидиаскоп
2-топ
Көру және бейнелеу
Көз, көзілдірік, фотоаппарат
3-топ
Бақылау аспаптары
Телескоп, микроскоп
I тур
10 минут
- Жаңа топта әр бастапқы топтың өкілі өз тақырыбын ретімен түсіндіреді: A1, B1, C1; A2, B2, C2; A3, B3, C3.
- Тыңдаушылар ақпаратты жоспар, тезис немесе сызба түрінде жазып алады.
- №4 ойыншылар (A4, B4, C4) тақтада жұмыс істеп, пысықталған материалға сызба-конспект жасайды.
II тур
- Оқушылар бастапқы орындарына қайта оралады, мұғалім үстелдегі сілтемелерді ауыстырады (1–4 орнына A, B, C).
- №4 ойыншылар өз сызба-конспектілерін кезекпен қорғайды.
- Мұғалім мен сынып баяндаудың жинақылығы, нақтылығы және сауаттылығын бақылап, кері байланыс береді.
Уақыт: әр сөйлеушіге 3 минут, барлығы 9 минут.
Тыңдап болған соң, әр оқушы ең мазмұнды әрі дәлелді деп санаған сөйлеушінің нөмірін бағалау парағына белгілейді.
III тур — Физикалық диктант
Бос орындарды толтырыңыз:
- 1) Оптикалық аспаптардың негізгі бөліктері ____________________ тұрады.
- 2) Оптикалық аспаптардың жұмыс істеу әрекеті ____________________ заңдарына негізделген.
- 3) Диаскоп ____________________ денелерді проекциялайды.
- 4) Эпископ ____________________ денелерді проекциялайды.
- 5) Эпидиаскоп ____________________ денелерді проекциялайды.
- 6) Микроскоп — дененің ____________________ кескінін береді.
- 7) Телескоп-рефлектордың телескоп-рефрактордан артықшылығы: a) ________ b) ________
- 8) Көздің ____________________ қос дөңес линзаға ұқсас.
- 9) Кескін көздің ____________________ алынады.
- 10) Әлемдегі ең үлкен телескоп-рефлектор ____________________ орналасқан.
V. Бағалау және қорытынды
Физикалық диктант дайын жауаптар бойынша өзара тексеріледі. Мұғалім оқушылардың материалды меңгеру деңгейін, жауаптың жинақылығы мен дәлдігін қорытындылайды.
VI. Үй тапсырмасы
Оптикалық аспаптардың түрлері мен қолданылуына қатысты қысқаша конспект дайындау және негізгі ұғымдарды қайталау.