Жұмбақ шешу. Сабақтың тақырыбы
Сабақ тақырыбы
Б дыбысы және әрпі. Бұл сабақта оқушылар «Б» дыбысының ерекшелігін танып, оны дұрыс дыбыстап, оқуда және жазуда қолдануды меңгереді.
Сабақ түрі
Жаңа сабақ
Әдіс-тәсілдер
Сұрақ-жауап, көрнекілік, әңгімелеу, ойын
Көрнекіліктер
Суреттер, оқулық, карточкалар
Сабақтың мақсаттары
1) Дыбысты меңгерту
«Б» дыбысы мен әрпін таныту, дыбысты сөз ішінен ажыратып алып, дұрыс дыбыстату.
2) Оқу, талдау, жазу дағдысы
«Б» дыбысына қатысты сөздерді оқыту, дыбыстық және буындық талдау жасату, көркем жазуға дағдыландыру.
3) Тәрбиелік бағыт
Оқушыларды достыққа, ұйымшылдыққа және татулыққа тәрбиелеу.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру
Сабақ басында мұғалім жылы амандасып, оқушылардың көңіл күйін, күн тәртібіне қатысты қысқа сұрақтар арқылы назарын сабаққа шоғырландырады.
- Қазір қай сабақ басталды?
- Әліппе сабағында нені үйренеміз?
- Қазір жылдың қай мезгілі? Бүгінгі ауа райы қандай?
- Бүгін нешесі? Аптаның қай күні?
II. Үй тапсырмасын тексеру
Қайталау сұрақтары
Өткен сабақта қандай дыбыспен таныстық? — «М» дыбысы.
«М» қандай дыбыс? — Дауыссыз дыбыс.
Ойын: «Алма теру»
Оқушылар жоғалған әріпті тауып, сөздерді толықтырады және шашылған әріптерден сөз құрастырады.
Жоғалған әріп
- Та...ақ, ...ақта, Арм...н, мат..., ...ал, қарм...қ, қала..., қайма..., ой...ақ.
Шашылған әріптерден сөз құрастыру
- м, а, т, қ, а → мақта
- м, л, а → мал
- м, л, о → мол
Оқылым
Оқулықтағы «Тамақ» мәтіні кезекпен, мәнерлеп оқылады.
III. Жаңа сабақ
Қызығушылықты ояту
Сөздің сыры — көп жұмбақ,
Шешуін кім табады?
Кімдер тез ойлап шешсе,
Сол жеңімпаз болады.
Жұмбақтар
Бір көзім: «Кідір!» дейді,
Бір көзім: «Жүгір!» дейді,
Бір көзім: «Абайла!» дейді —
Қарап ал маңайға!
Жауабы: бағдаршам
Жазу жазып жалықпаған,
Жаза-жаза арықтаған.
Жауабы: бор
Қанаты жоқ — ұшпайды,
Су астында қыстайды.
Жауабы: балық
Негізгі байқау
Жауаптардағы ортақ дыбысты табамыз: бағдаршам, бор, балық. Осы сөздердің басында естілетін жаңа дыбыс — «Б».
Дыбысты айту
Барлығымыз бірге: Б — Б — Б. «Б» — дауыссыз дыбыс, өйткені дыбыс ауыз қуысынан шыққанда кедергіге ұшырайды.
Әріпті таныстыру
Мұғалім тақтада Б, б әрпінің баспа және жазба, бас және кіші түрлерін көрсетеді. Оқушылар әріпті ауада жазып жаттығады.
Мысал сөздер
Суреттер арқылы «Б» дыбысы бар сөздер айтылады: бақа, бор, дорба, барабан, бақбақ, балық, қарбыз, борсық, бауырсақ, бұлт.
Оқушылар сөздерді екі «сандықшаға» бөліп орналастырады (мұғалім таңдаған белгі бойынша).
Сергіту сәті
Ұзын құлақ, сұр қоян
Естіп қалып сыбдырды.
Ойлы-қырлы жерлермен
Ытқып-ытқып жүгірді.
Қарап еді артына,
Қиығын сап көзінің —
Келе жатқан томпаңдап,
Көжегі екен өзінің.
IV. Оқулықпен жұмыс
61-бет: буындарды оқыту
Сөйлемді оқыту
Болат, балапандарға қара.
V. Дәптермен жұмыс
Оқушылар дәптерде өздігінен жұмыс жасап, буындардан сөз құрастырады және «Б» әрпін көркем жазады.
Буындардан сөз құрастыру
Ойын: «Кім жылдам?»
Үлестірме қағаздағы сөздерден «Б» әрпінің астын сызып, әріп туралы не білетінін айтады.
Дыбыстық талдау
Келесі сөздерге дыбыстық талдау жасалады:
- балапан
- бала
- барабан
- балық
VI. Сабақты қорытындылау
Ойын: «Неге айналады?»
Жұмыртқа неге айналады? — Балапанға.
Дән неге айналады? — Бидайға, арпаға.
Гүл неге айналады? — Жеміске.
Көжек неге айналады? — Қоянға.
Уылдырық неге айналады? — Балыққа.
Бекіту тапсырмасы
Дұрыс жазылған «Б» әрпін табу (суреттер арқылы) және «Б» әрпі қай киіз үйдің тұрақты тұрғыны бола алады? деген ойланту сұрағы.
Қорытынды сұрақтар
- Бүгін қай әріппен таныстық?
- Ол қандай дыбыс?
- Дауыссыз дыбыс қандай түспен белгіленеді?
- Неліктен «Б» дауыссыз дыбыс?
- Сабақ ұнады ма? Қай тапсырма қиын болды?
VII. Үй тапсырмасы
- «Б» дыбысын қайталап оқып келу.
- Дәптердегі жазба жұмыстарын орындау.
VIII. Мадақтау
Сабаққа белсенді қатысқан оқушыларға жұлдызшалар үлестіріледі.