Оқушылардың оқуы
Сабақ тақырыбы: «Ақсақ киік» (С. Сейфуллин)
Мақсаты
Оқушылардың киікке жанашырлық сезімін оятып, жануарларға деген сүйіспеншілігін арттыру; табиғатты аялау, қорғау және қамқорлық жасау құндылықтарын нығайту.
Негізгі идея
Жануарлар әлемі — табиғаттың ажырамас бөлігі. Табиғатқа жауапкершілікпен қарау — әр адамның азаматтық борышы.
Сабақ барысы
Ұйымдастыру және кіріспе сұрақтар
-
Мұғалім:
Ана тілі сабағында қазір қандай бөлімді өтіп жатырмыз?
Оқушылар: «Табиғат — менің өз үйім».
-
Мұғалім:
«Жақсы үйге» қандай тапсырма берілген еді?
Жауап: «Алтай аясында».
-
Мұғалім:
Бұл өлеңде қандай тау туралы жазылған?
Жауап: Алтай тауы.
-
Мұғалім:
Қазақстанда тағы қандай тауларды білесіңдер?
Мысалдар: Алатау, Көкшетау, Тарбағатай, Семейтау.
Тапсырмалармен жұмыс
- Ақын Алтай тауының әсемдігі туралы не дейді?
- Алтайдың биіктігі қалай сипатталады?
- Алтай аясында қандай аң-құстар мен жануарлар мекендейді?
- Алтай тауынан өндірілетін кен түрлерін атаңдар.
Шығармашылық сәт
Алтай тауының көркемдігін оқып, қуаныш сезімін бөлісеміз. Осы көңіл күйге арнап «Алтай» әнін орындаймыз.
Әңгімелесу: жануарларды қорғау
Бүгін біз жануарлар туралы әңгіме қозғаймыз. Жануарлар әлемі — табиғаттың бөлінбес құрамдас бөлігі. Өкінішке қарай, қазіргі уақытта табиғатқа жауапсыз көзқарас жиілеп барады: кейбір жануарлар адамдардың әрекетінен азайып, тіпті жойылу қаупіне ұшырайды. Кей жануарлар «мүйізі бағалы» деген себеппен де заңсыз ауланады.
Сондықтан жануарларды қорғау — бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Көп жануарларды атуға тыйым салынған. 1966 жылы сирек кездесетін және жойылып бара жатқан түрлерді қорғауға бағытталған арнайы «Қызыл кітап» ұйымдастырылды.
Күй арқылы ой қозғау
Мұғалім оқушыларға сұрақ қояды: «Бұл әуеннен сен нені елестетесің? Әуен қандай?» Оқушылар әуеннің қайғылы екенін айтады. Осы сезім арқылы елсіз дала, сол даладағы жараланған жануар бейнесі көз алдарына келеді.
Сол жараланған жануар — киік. Бүгін біз киіктің тағдырын арқау еткен Сәкен Сейфуллиннің «Ақсақ киік» өлеңімен танысамыз (ақынның портретін көрсету).
Мәтінмен жұмыс
Мұғалімнің оқуы
Өлеңді мұғалім мәнерлеп оқып береді.
Сұрақ-жауап
Мазмұны бойынша талқылау, ой бөлісу, пікір айту.
Оқушылардың оқуы
Оқушылар өлеңді кезекпен, дұрыс дауыс ырғағымен оқиды.
Сөзжұмбақ
Жауаптар
- Жазық жер
- Баста орналасқан мүше
- Көкөніс
- Қосмекенді
- Тамақ
Сабақты пысықтау: тест тапсырмалары
1) Біз өтіп жатқан бөлімнің тақырыбы:
- а) Қыс бейнесі
- ә) Жақсы — ай мен күндей
- в) Табиғат — менің үйім
2) Мұхтардың күшікті құтқарғаны туралы әңгіменің аты:
- а) Қайырымдылық
- ә) Көкшенің көрінісі
- б) Өзен
3) «Өзен» өлеңінің авторы:
- а) М. Мақатаев
- ә) А. Байтұрсынов
- б) Абай Құнанбаев
4) Киік жараланған дала:
- а) Кең дала
- ә) Бетпақдала
- б) Суық дала
Тесттен кейін оқушылардың жауаптары талданып, негізгі ойлар тағы бір мәрте қорытындыланады.
Бағалау және үй тапсырмасы
Бағалау
Сабақ барысында белсенді қатысқан, мәнерлеп оқыған және сұрақтарға дәл жауап берген оқушылар бағаланады.
Үй тапсырмасы
«Ақсақ киік» өлеңін оқу, мазмұнын түсініп келу және табиғатты қорғау туралы қысқа ой-толғау жазу.
Түйін
Бұл сабақтың өзегі — табиғатқа жанашырлық. «Ақсақ киік» оқушы жүрегіне мейірім ұялатып, жануарды қорғау мен адамгершілік жауапкершілікті тереңірек сезінуге жетелейді.