Қазақша рефераттар

Сұлтанмахмұт Торайғыровтың Арыстан мен Тышқан мысалын түсініп, жалғастырып оқу

Сабақ тақырыбы

Тақырып
«Арыстан мен тышқан» (мысал)
Автор
Сұлтанмахмұт Торайғыров
Пән
Ана тілі
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Әдіс-тәсілдер
Сұрақ-жауап, талдау, іздену
Көрнекіліктер
Суреттер, кесте

Сабақтың мақсаты

1) Танымдық

Оқушыларды Сұлтанмахмұт Торайғыровтың өмірі мен шығармашылығымен таныстыра отырып, «Арыстан мен тышқан» мысалын оқыту; оқушылардың жеке қабілеті мен белсенділігіне сүйеніп, мысалдағы түйінді ойды ашуға жағдай жасау.

2) Дамытушылық

Өз бетінше шығармашылықпен жұмыс істеуге баулу; байланыстырып сөйлеу дағдысын, шығармашылық ойлауын дамыту.

3) Тәрбиелік

Адамгершілікке, әдептілікке тәрбиелеу; әлсізді менсінбеу сияқты жағымсыз мінездерді талқылау арқылы дұрыс құндылықтарды қалыптастыру.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сабаққа әзірлік. Адамның күлкісі — әлемдегі ең ғажайып құбылыстардың бірі. Адам күлкінің көмегімен таныса да, қоштаса да алады. Жымию сезіміміздің сырын ашуға жол ашады.

Жаттығу:

Күлкі арқылы көңіл күйіңді білдіріп көр. Бір-біріңе жымиып, күлкілеріңді сыйлаңдар. Рахмет! Ендеше сабағымызды бастайық.

II. Үй тапсырмасын сұрау

  • Оспанхан Әубәкіровтің «Ара мен шыбын» мысал-өлеңінде Шыбын Араға не деді?
  • Ара неге бірден келісе салмады?
  • Мәтінде шыбындардың қонақ күтуге дайын еместігі туралы не айтылады?
  • Шыбынның қонақты дұрыс күткісі келмейтіні оның қай сөздерінен байқалады?

III. Үй тапсырмасын пысықтау

  • Егер сен Араның орнында болсаң, не істер едің?
  • Мысалда адамдардың қандай қылығы сыналады?
  • Кестеге сүйеніп, өз сипаттауың туралы не айтар едің?

IV. Мақсат қою кезеңі

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты хабарланады.

Жаңа сабаққа даярлық сұрақтары:

  • Сұлтанмахмұт Торайғыровтың 3-сыныпта қандай шығармасымен таныстық? («Кедей» өлеңі)
  • Ол шығарма не туралы еді?
  • «Кедей» деп кімдерді атаған?

V. Жаңа сабақ

Кіріспе

Сұлтанмахмұт Торайғыров (1893–1920) — талантты, дарынды ақын әрі жазушы. Ол небәрі 27 жыл өмір сүрсе де, артында мол мұра қалдырды. «Қараңғы қазақ көгіне өрмелеп шығып, күн болам» деп жырлаған жалынды ақын мысал өлеңдер де жазған.

Бұл мысалда автор күштінің әлсізді менсінбейтін іс-әрекетін әшкерелейді және кішінің де пайдасы тиетінін ойға салады.

Кітаппен жұмыс

  • Сұлтанмахмұт Торайғыровтың «Арыстан мен тышқан» мысалын түсініп оқу.
  • Мысалды жалғастырып оқу (мәнерлеп оқу, рөлге бөліп оқу).

Сөздік жұмысы

Күпшек
Дөңгелектің білік кигізілетін, шабақтар қондырылатын ұңғы тесіктері бар ортаңғы бөлігі.
Зиян
Залал, зақым.
Азат
Еркін, өз еркі өзінде, ерікті.

VI. Түсінгендерін тексеру

Талдау сұрақтары

  • Мысалдан адамдардың бойындағы қандай мінез-құлықтар байқалады?
  • Арыстанның сөзінен оның қандай мінезін аңғаруға болады?

Құрылымдау тапсырмасы

  • Мысалды бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қой.
  • Ұсынылатын атаулар: «Тышқанның ойнақтауы», «Арыстанның мейірімділігі», «Тышқанның арыстанды құтқаруы».
  • Ары қарай не болады деп ойлайсың?

VII. Қорыту

Рефлексия:

  • Бүгінгі сабақтан не үйрендің?
  • Мысал мазмұнына сәйкес келетін мақал-мәтел тап.
  • Сұлтанмахмұт Торайғыров туралы не білесің?

Кесте тапсырмасы

Мысалдағы кейіпкерлер әрекеті арқылы адамның қасиеттерін анықтап, төмендегі кестеге жаз.

Арыстан (қандай?) Тышқан (қандай?)
  • Күшті
  • Өзімшіл болуы мүмкін
  • Менсінбеуі мүмкін
  • Мейірімділік көрсете алады
  • Әлсіз көрінгенімен, тапқыр
  • Еңбекқор, әрекетшіл
  • Қайырымды
  • Сенімді, уәдеге берік

VIII. Үй тапсырмасы

  1. Мысалды түсініп оқы.
  2. Мысалды өзіңше жалғастырып көр (шағын шығармашылық жұмыс).
  3. Бағалау.