Найзаларын тастасып
Қазақ тілі • 6-сынып
Сабақ тақырыбы: Ортақ етіс
Бұл сабақ жоспары ортақ етістің жасалу жолдарын меңгертуге, оқушылардың талдау дағдыларын дамытуға және тіл мәдениетін қалыптастыруға бағытталған.
Білімділік мақсаты
Ортақ етістің жасалу жолын меңгерту, етіс түрлерін бір-бірінен ажыратуға арналған практикалық жұмыстар орындау.
Дамытушылық мақсаты
Оқушылардың өзіндік ой-пікірін, көзқарасын, таным-талғамын қалыптастыру; сөздік қорын молайтып, белсенділігін арттыру.
Тәрбиелік мақсаты
Тіл мәдениетін жетілдіру, өзгенің пікірін тыңдауға, қайырымды әрі кішіпейіл болуға тәрбиелеу.
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Сабақтың түрі
- Жаңа сабақ
- Сабақтың әдісі
- СТО технологиясы элементтері
- Пәнаралық байланыс
- Тарих, әдебиет
- Көрнекілігі
- Ребус, доп
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.
- Психологиялық дайындық.
II. Үй тапсырмасы және өткенді қайталау
«Допты қағып алу» әдісі: оқушылар бір-біріне сұрақ қойып, өткен тақырыптарды қорытындылайды.
III. Жаңа сабақ
Қызығушылықты ояту
Ребусты шешіңдер. Шешімі: Ортақ етіс
Мағынаны тану
«Ойлан, жұптас, талқыла» тәсілі арқылы ортақ етістің анықтамасын талдаймыз.
Ортақ етіс дегеніміз не?
Ортақ етіс — қимыл-іс әрекеттің иесі (орындаушысы) біреу емес, бірнешеу болып келетін, -ыс, -іс, -с жұрнақтары арқылы жасалатын етіс түрі.
Мысал 1
Омар мен Оспан хат жаз-ыс-ты.
Мысал 2
Қыз бен жігіт сөйле-с-ті.
Мысал 3
Ол бізге үй сал-ыс-ты.
Бұл сөйлемдерде жазу, сөйлеу, салу қимылдары бір ғана субъект арқылы емес, бірнеше орындаушының (Омар мен Оспан; қыз бен жігіт; ол мен біз) қатысуымен жүзеге асатыны көрінеді.
IV. Топтық жұмыс
Мәтіннен ортақ етістерді табыңдар және морфологиялық талдау жасаңыздар.
№1 мәтін
Енді батыр екпінмен
Жақындасып қалысты.
Шегінісіп екеуі
Еменнен найза салысты.
Итерісіп тұрысты,
Ат тізесін бүгісті.
№2 мәтін
Бүгісе-бүгісе тырысты,
Біріне-бірі ұмтылып,
Тақымдары құрысты.
Он саусағы қарысты,
Жаннан күдер үзісті.
№3 мәтін
Тайынбай найза салысты.
Біріне-бірі лағып,
Екі найза қағысты.
Осыменен екеуі
Біраз жерге барысты.
Найзаларын тастасып...
Жақындасып қалысты.
Жаттығу жұмысы
- 243-жаттығу
- 244-жаттығу
V. Бекіту
Оқушылардың түсінігін тексеру үшін семантикалық карта арқылы қорытындылау жұмысы жүргізіледі.