Жабайы құстар
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Пән / Сынып
Дүниетану, 2-сынып
Тақырып
Құстар. Үй құстары
Сабақ форматы
Жаңа сабақ, топтық жұмыс (слайдтармен)
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Құстар туралы түсінік қалыптастыру, олардың түрлерімен таныстыру және пайдасын түсіндіру.
Дамытушылық
Оқушылардың ойлауын, сөздік қорын, белсенділігін, қызығушылығын және қиялын дамыту.
Тәрбиелік
Экологиялық тәрбие беру; құстарды қорғауға, қамқорлық жасауға және табиғатты сүюге үйрету.
Әдіс-тәсілдер және көрнекіліктер
Қолданылатын әдістер
- Жобалау технологиясы
- Сұрақ-жауап
- Көрнекілік
- Баяндау
Көрнекіліктер
- Слайдтар
- Құстардың дауысы (аудио)
- Суреттер және карточкалар
- Ойын элементтері
Сабақтың барысы
I–II. Ұйымдастыру және психологиялық дайындық
Сыныпта жағымды ахуал қалыптастырылады, оқушылар сабаққа назарын шоғырландырады.
III. Жаңа сабаққа кіріспе (көктем тақырыбы)
Сұрақ-жауап:
- Қазір қандай мезгіл? — Көктем.
- Көктемде жерге сән беріп өсетін қандай гүлді білесіңдер? — Жауқазын.
Оқушыларға жауқазынның өздеріне ұнаған түсінен бір-бірден таңдау ұсынылады. Табиғатты қорғау идеясы атап өтіледі: гүлді көп жұлуға болмайды.
IV. Топқа бөлу (жауқазын түстері бойынша)
I топ
Ақ жауқазын
II топ
Сары жауқазын
III топ
Қызыл жауқазын
Әр топқа сурет қиындысы беріледі: оқушылар құрастырып, қандай бейне шыққанын анықтайды.
I топ нәтижесі
Тауық
II топ нәтижесі
Бүркіт
III топ нәтижесі
Түйеқұс
Осылайша сабақтың тақырыбы ашылады: «Құстар».
V. Тақырыпты ашу (1-слайд)
«Құстар. Үй құстары» тақырыбы бойынша топтар өз білетіндерін ортаға салады: тауық, бүркіт, түйеқұс туралы қысқаша әңгімелейді.
Топтарға ат қою:
- I топ — Үй құстары
- II топ — Жабайы құстар
- III топ — Ұша алмайтын құстар
VI. Жұмбақтар (2-слайд)
Оқушылар құстарға қатысты жұмбақтарды шешіп, жауаптарын дәлелдейді.
Алшаң-алшаң басады, бірін-бірі көрсе қаңқылдасады.
Жауабы: Қаз
Қық-қық етеді, кезіп жүріп көшені. Жата қалса орнына, ақ доп тастап кетеді.
Жауабы: Тауық
Бұрап қойған сағаттай, айқайлайды таң атпай.
Жауабы: Әтеш
Барқыттай жүні құлпырған, жем тілеп ылғи ұмтылған. Тауық емес, тегі ұқсас, сақалы бар салпиған.
Жауабы: Күркетауық
Судан шықса баладай, тәй-тәй басып қаладай.
Жауабы: Үйрек
Жабайы құстар туралы мәлімет (3-слайд)
Тіршілік ортасы
Жабайы құстар еліміздің даласында, орманында, таулы аймақтарында және су маңында тіршілік етеді.
Түрлер саны
Дүние жүзінде құстардың шамамен 8600 түрі бар. Қазақстанда 480-ге жуық түрі кездеседі.
Пайдасы
Құстар табиғатқа көрік береді, әсем әуенімен де ерекше. Ең бастысы — экожүйеге пайда келтіреді.
Ең үлкен құс — түйеқұс
- Салмағы: 100–150 кг
- Бойы: 2,5–3 м
- Таралуы: Африка, Аустралия
Ең кіші құс — колибри
- Салмағы: 15–20 г
- Бойы: 5,5 см
- Таралуы: Оңтүстік Америка
VII. Ойын: «Қай құстың дауысы?» (4-слайд)
Аудио арқылы құстардың дауыстары тыңдатылады. Оқушылар дыбысты ажыратып, құстың атын атайды.
VIII. Топтық жұмыс (5-слайд)
Әр топқа құстардың суреттері ұсынылады: өз тобына сәйкес құстарды іріктеп, бөлек қағазға жапсырады және тапсырмасын қорғайды.
I топ: Үй құстары
Тапсырма: құстардың ерекшеліктерін анықтау.
II топ: Жабайы құстар
Тапсырма: құстарды қорғау жолдарын ұсыну.
III топ: Ұша алмайтын құстар
Тапсырма: тақырып бойынша шағын өлең құрастыру.
IX. Сергіту сәті
«Ұшты-ұшты!» ойыны арқылы қимыл-қозғалыс жасалып, назар қайта шоғырландырылады.
X. Ой қозғау: «Құстардың пайдасы» (6-слайд)
Оқушылар құстардың алуан түрлі екенін, ерекшелігі мен табиғатқа тигізетін пайдасын қорытындылайды.
- Қанатты достар
- Табиғатқа сән береді
- Гүлдерді тозаңдандырады
- Зиянкестерді жояды
- Орманның «емшісі»
- Ағаштарды қорғайды
- Әсем ән салады
XI. Дәптермен жұмыс (7-слайд)
Бақылау күнделігіндегі тапсырма орындалады, сөзжұмбақ шешіледі.
XII. Оқулықпен жұмыс
1–2 оқушы мәтінді мәнерлеп оқиды, негізгі ой талқыланады.
XIII. Қорытындылау (8-слайд)
Тест тапсырмалары арқылы білім бекітіледі және қорытынды жасалады.
XIV–XV. Бағалау және үй тапсырмасы
Бағалау: оқушылардың топтық жұмыстағы белсенділігі мен жауаптарының нақтылығы ескеріледі.
Үй тапсырмасы: «Құстар. Үй құстары» тақырыбын қайталау.
Негізгі түйін
Бұл сабақ оқушыларға құстардың түрлерін ажыратуды, олардың табиғаттағы рөлін түсінуді және құстарды қорғау мәдениетін қалыптастыруды көздейді. Топтық жұмыс, ойын және көрнекілік арқылы тақырып қызықты әрі есте қаларлық түрде меңгеріледі.