Қазіргі заманғы сәндік өнер
Сабақ тақырыбы
Сәндік-қолданбалы өнер. Қазіргі заманғы сәндік өнер. Киіз үй.
Сабақ мақсаты
Білімділік
Оқушыларға көркемдік білім беріп, ұлттық дәстүрлі мәдениетті бағалай білуге үйрету. Қазіргі заманғы сәндік өнермен таныстыру.
Дамытушылық
Қазақ халқының халық шеберлері жасаған туындыларды көріп, талдап, оның құндылығын бағалауға баулу.
Тәрбиелік
Әртүрлі материалдарды дұрыс әрі ұқыпты пайдалану арқылы эстетикалық тәрбие беру.
Сабақ форматы мен әдістері
Сабақ түрі
Аралас сабақ.
Әдіс-тәсілдер
- Түсіндіру
- Әңгімелеу
- Сұрақ-жауап
Құрал-жабдықтар
Көрнекі құралдар және интерактивті тақтадағы киіз үй бейнелері (алдын ала дайындалған суреттер).
Сабақ барысы
- 1 Ұйымдастыру.
- 2 Өткенді қайталау, шолу жасау.
- 3 Жаңа тақырыпты баяндау.
- 4 Өтілген тақырып бойынша білім, білік, дағдыларды нақтылау.
- 5 Сарамандық жұмыс.
- 6 Қорытындылау, үй тапсырмасын беру.
Негізгі идея: ұлттық мұраны сабақтастықпен оқыту
Бірнеше жыл бойы ұмыт қалып келген ұлттық мұрамызды қайта жаңғыртудың маңызды жолы — ата-баба өнерін білім беру үдерісімен сабақтастыра оқыту.
Оқушыда қалыптасуы тиіс құндылықтар
- Ұлттық мәдени тарихына тереңірек үңілуге ынталану.
- Ата-баба кәсібін дұрыс меңгеру үшін оның этнографиялық ерекшеліктерін тануға ұмтылу.
- Қолөнер атауларын ана тілі арқылы түсінудің маңызын сезіну.
- Халық шеберлері жасаған бұйымдар арқылы ұлттық өнерге құрмет қалыптастыру.
- Ұлттық мәдениетті көтеруге дәнекер болуға баулу.
Ою-өрнек: ең көне көркем тілдердің бірі
Ою-өрнек — адамзат тарихындағы ең көне өнер түрлерінің бірі. Қазақ тіліндегі «ою-өрнек» ұғымы латынша ornament сөзінің мағынасымен үндеседі. Ол — сәндеу, әсемдеу дегенді білдіреді.
Қазақ киіз үйі: көшпелі өмірге лайықталған сәулет
Жалпы сипаттама
Қазақ киіз үйі киіз бен ағаштан құралады. Ол көшіп-қонуға, жинап көлікке артуға ыңғайлы етіп жасалған.
Тарихи шолу
Бұдан шамамен үш жарым мың жыл бұрын түркі халықтарының түпкі аталары саналатын ғұндар Қытайдың солтүстігі мен солтүстік-батысын, Хинган, Алтай, Тарбағатай, Тәңіртауы аймақтарын мекендеп, мал бағып, көшіп-қонып өмір сүрген.
Киіз үйдің құрылымы
Сүйегі
- Шаңырақ
- Уық
- Кереге
- Сықырлауық
Киізі
- Іргеаяқ
- Туырлық
- Үзік
- Түндік
Сарамандық бөлім: тақырыптық сурет және көрме
Сурет тақырыптары
Оқушылар таңдауы бойынша мына тақырыптардың біріне сурет салады:
- «Жайлауда»
- «Тау етегіндегі үй»
- «Атамның ауылы»
Көрнекілік және жұмыс форматы
Интерактивті тақтада киіз үйдің бейнесі бар бірнеше сурет кезекпен көрсетіліп тұрады. Сынып үш топқа бөлініп, дайын жұмыстарынан шағын көрме ұйымдастырады.
Қорытынды және үй тапсырмасы
Бағалау
- 1 Көрмеге қойылған суреттерді қарсы топтар өзара бағалап, жақсы тұстарын атап өтеді.
Үй тапсырмасы
- 1 Киіз үй жабдықтарының атауларын жазып келу.
- 2 Киіз үй жабдықтарының біреуінің (немесе бірнешеуінің) суретін салу.