Жұмбақтар сайысы
Жас физиктер сайысы (8-сынып)
Бұл сайыста физика пәнінен алған білімімізді ортаға салып, ең жүйріктеріміз оза шығады. Үш топқа бөлініп, электр құбылыстарын толық қайталаймыз, тәжірибе алмасамыз және әр кезеңде білімімізді дәлелдейміз.
Топ: Ньютон
- Тілек — талапты
- Заманбек — зиялы
Топ: Архимед
- Есет — екпінді
- Қадыржан — қайратты
Топ: Коперник
- Шаяхмет — шабытты
- Гүлжанар — гүлдей
1) Таныстыру
Әр топ өз атауын, ұранын және мүшелерін қысқа әрі әсерлі таныстырады. Мақсат — команда рухын көрсету және сайысқа дайындық деңгейін аңғарту.
2) Жекпе-жек: формула жазу
Берілген тақырыптар бойынша негізгі формулаларды жылдам әрі дұрыс жазу кезеңі.
Нақыл сөз
«Ақылдассаң — шешерсің, ақылдаспасаң — кем кесерсің.»
3) Бәйге: жылдам сұрақтар
Әр топқа 10 сұрақтан беріледі. Дәлдік пен жылдамдық бірдей бағаланады.
Ньютон тобы
- Физика пәні нені оқытады?
- Жылу берілуінің неше түрі бар?
- Тығыздық қандай әріппен белгіленеді?
- Деформация дегеніміз не?
- Броундық қозғалыс дегеніміз не?
- Заттың меншікті жылу сыйымдылығы дегеніміз не?
- Джоуль–Ленц заңының тұжырымы.
- Ауаның ылғалдылығын анықтайтын құрал.
- Атомның планетарлық моделін жасаған кім?
- Тізбектей жалғағанда қандай шама тұрақты болады?
Архимед тобы
- Физиканың бірінші ұстазы кім?
- Ішкі энергияны өзгертудің неше тәсілі бар?
- Күш қандай әріппен белгіленеді?
- Диффузия дегеніміз не?
- Жылулық қозғалыс дегеніміз не?
- Отынның жану жылуы дегеніміз не?
- Паскаль заңының тұжырымы.
- Вольтметр қандай шаманы өлшейді?
- Нүктелік зарядтар арасындағы күшті анықтаған ғалым кім?
- Параллель жалғағанда қандай шама тұрақты болады?
Коперник тобы
- Термодинамика нені зерттейді?
- Кернеу қандай әріппен белгіленеді?
- Термодинамиканың неше заңы бар?
- Конденсация дегеніміз не?
- Ішкі энергия дегеніміз не?
- Балқу жылуы дегеніміз не?
- Ом заңының тұжырымы.
- Электр зарядын анықтайтын құрал қалай аталады?
- Сұйыққа батырылған денеге әсер ететін кері итеруші күшті анықтаған ғалым кім?
- Электр шамында қандай өткізгіш қолданылады?
4) Полиглот
Қазіргі кезде бір ғана тілді емес, бірнеше тілді білу маңызды. Сондықтан келесі кезең — «Полиглот». Сұрақтың жауабын тауып, қазақша атауын орысша және ағылшыншаға аударып айту керек.
| Қазақ тілінде | Орыс тілінде | Ағылшын тілінде |
|---|---|---|
| Көлем | — | — |
| Қысым | — | — |
| Температура | — | — |
| Ауа | — | — |
| Қатты | — | — |
| Күш | — | — |
5) Кім жылдам? Жұмбақтар сайысы
Ой ұшқырлығы мен логиканы тексеретін кезең. Жауап қысқа да нақты болуы керек.
- Суға батпайды, отқа жанбайды.
- Көзіңмен көресің, қолыңмен ұстай алмайсың. Ол не?
- Мөлдіреген жүзімді, ұстап едім езілді. Ол не?
- Айнымайды шыныдан, қорқады тек жылыдан.
- Егер ыдыстағы суды ішіп қойсаң, ыдыста не қалады?
- Елеуішпен су әкелуге бола ма?
- Ашық ыдыстағы су неге азаяды?
- Кім барлық тілде сөйлей алады?
6) Алғырлар сайысы: мақалдың мағынасы
«Білімділікке дүние жарық, білімсізге күн кәріп.» Осы сияқты мақал-мәтелдердің мән-мағынасын физика тілімен екі сөзбен жеткізу.
7) Ойын: физикалық мағынаны түсіндіру
Бұл ойын үш топқа бірдей беріледі. Әр тапсырмада төрт пәнге қатысты ұғымдар кездеседі. Берілген сөздердің физикалық мағынасын үш сөзбен түсіндіру қажет.