Қазақша рефераттар

Қазақстан Республикасына танымал Қазақстан халық суретшілері баршылық

Сабақтың мақсаты мен форматы

Мақсаты

  • Қазақстан суретшілерінің еңбектерімен және қысқаша өмірбаянымен таныстыру.
  • Алғашқы кәсіби қазақ суретшісі Әбілхан Қастеев туралы негізгі мәлімет беру.
  • Оқушылардың жерлестер өнеріне құрметі мен мақтаныш сезімін қалыптастыру.

Сабақ түрі

Әңгіме-сабақ.

Қажетті құрал-жабдықтар

  • Суретшілер туралы мәліметтер мен фотосуреттер.
  • Сурет альбомы, қарындаш, бояулар және т.б.

Сабақтың барысы

  1. 1 Ұйымдастыру кезеңі.
  2. 2 Жоқ оқушыларды белгілеу, үй тапсырмасын тексеру.
  3. 3 Жаңа тақырыпты түсіндіру: Қазақстанның халық суретшілері және олардың шығармашылық мұрасы.

Қазақстанның белгілі суретшілері

Қазақстан Республикасында бейнелеу өнерін өркендеткен халық суретшілері көп. Төменде солардың бірқатарына қысқаша шолу берілген.

Әбілхан Қастеев

Қазақ бейнелеу өнеріне алғаш жол салған кәсіби суретші

Туған жылы: 1904, 1 қаңтар

Өмірі мен шығармашылық жолы

Әбілхан Қастеев Талдықорған облысы, Жаркент ауданының Шежін ауылында дүниеге келген. 1929–1931 жылдары Н. Г. Хлудов студиясында бейнелеу өнерінің негіздерін үйренді. 1930 жылы Мәскеу қаласындағы мұражайлармен танысты. 1937 жылы Қазақ КСР-інің халық суретшісі атағын алды.

Марапаттары

  • «Қазан төңкерісі» ордені.
  • «Еңбек Қызыл Ту» ордені (екі рет).
  • «Құрмет белгісі» ордені.
  • Қазақ КСР еңбек сіңірген өнер қайраткері (1942).
  • Қазақ КСР халық суретшісі (1944).
  • Ш. Уәлиханов атындағы Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығы (1967).

Танымал туындылары

Колхоздағы сүт ферма Мақта жинау Колхоздың тойы Қыз алып қашу Сатып алынған қалыңдық Алтын астық Ақсай карьері Медеу мұз айдыны Түрксіб Талас жағалауы Қапшағай даласы

Портреттері

Қастеев Кенесары Қасымов, Абай, Шоқан Уәлиханов, Жамбыл сияқты тарихи тұлғалардың портреттерін салды. Ерекше танымал еңбектерінің бірі — Амангелді Иманов портреті.

Әубәкір Ысмайылов

Суретші, актер және күйші-домбырашы

Туған жылы: 1910

Білімі мен шығармашылығы

Әубәкір Ысмайылов Қарағанды облысы (бұрынғы Тельман ауданы) өңірінде дүниеге келген. 1932 жылы Мәскеудегі жоғары техникалық-көркемсурет шеберханасын, 1938 жылы Театр өнері институтын бітірді. 1933 жылы КСРО Суретшілер одағының мүшесі болды.

Қарағанды шахтасы Тың игеру Хантәңірі Абай достарымен бірге Исатай–Махамбет

Кино өнеріндегі ізі

Оның актерлік және орындаушылық қырлары мұрағаттарда сақталған. Соғыс жылдары Сергей Эйзенштейннің «Иван Грозный» фильмінде ассистент болып жұмыс істеді, кейін кеңестік фильмдерге де түскен.

  • Ш. Айманов — «Тақиялы періште»
  • О. Сүлейменов — «Көгілдір маршрут»
  • С. Қожықов — «Қыз Жібек»
  • Ә. Мәмбетов — «Бір күні және мәңгі бақи»

Айша Ғалымбаева

Қазақстанның халық суретшісі, киноның қоюшы суретшісі

Туған жылы: 1917

Білімі мен кәсіби бағыты

Айша Ғалымбаева Алматы облысының Есік ауылында дүниеге келген. Алматы көркемсурет училищесінде (1943) және Бүкілодақтық мемлекеттік кинематография институтында (1949) оқыған. Ол бірнеше фильмге қоюшы суретші ретінде еңбек етті.

Қоюшы суретші болған фильмдері

  • «Махаббат туралы аңыз»
  • «Өжет қыз»
  • «Шоқан Уәлиханов жөнінде»
  • «Оның заманы әлі алда»
  • «Бұл Шұғылада болған еді»

Жетістіктері

  • «Қазақтың халық киімдері» (1958) альбомының авторы.
  • Республикалық, одақтық және халықаралық көрмелерге қатысты.
  • Туындылары Қазақстанда, ТМД елдерінде және шетелдегі жеке коллекцияларда сақталған.
  • ҚР Ш. Уәлиханов атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты.
  • «Құрмет белгісі» және «Еңбек Қызыл Ту» ордендерінің иегері.
  • Қазақстан өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін «Тарлан» сыйлығын алған.

Шығармашылық әлемі туралы

Айша Ғарифқызының шығармашылық өмірбаяны қазақ өнерінің тарихында айрықша орын алады. Табиғаты көркем Алатау бөктеріндегі туған ауылы, тұрмыстағы ою-өрнектің үйлесімі, үй ішіндегі әсемдік пен жылылық оның көркемдік талғамын ерте қалыптастырды. Бала күнінен ісмер әжесінің тәлімін көріп өскен суретшінің әсерлі әлемі кейін полотноларында көркем бейне ретінде жаңаша тыныс тапты.

Молдахмет Сыздықұлы Кенбаев

Кескіндемеші, педагог, Қазақстанның халық суретшісі

Өмір сүрген жылдары: 1925–1993

Өмірі мен қызметі

Молдахмет Кенбаев Қостанай облысы, Амангелді ауданы, Сартол ауылында туған. 1931–1941 жылдары Алматыдағы балалар үйінде тәрбиеленді. Алматы көркемсурет училищесін (1948) және Мәскеу көркемсурет институтын (1956) бітірді. 1956–1959 жылдары Қазақстан Көркемсурет қоры басқармасының төрағасы болды, 1968–1974 жылдары Қазақстан Суретшілер одағының кескіндеме секциясын басқарды.

Атақтары

  • Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1963).
  • Қазақстанның халық суретшісі (1985).

Ерте танылған туындылары

Әліби Жангелдиннің отряды Шопан әні (1956) Әңгіме үстінде (1957)

Ұлттық кескіндемені дамытқан еңбектері

Киіз басу (1958) Сабан той Тұскиіз (триптих, 1960) Қашағанды қуу (1961)

Пейзаждары

Алматының төңірегі (1958) Суат басында Қыстауда (1966) Тау бөктерінде (1967) Жайлаудағы таң (1975)

Портреттері

Бурят әйелі (1956) Суретші әйел портреті (1957) Мұхтар Әуезов (1977) әл-Фараби (1980)

Кең танымалдық

Молдахмет Кенбаевпен қатар Қанапия Тельжанов, Хакімжан Наурызбаев, Сабыр Мәмбеев, Сахи Романов және басқа да қазақстандық суретшілердің еңбектері елімізде ғана емес, шетелде де кеңінен танылған.

Тапсырмалар және қорытындылау

Тапсырма

Халық суретшілері туралы әңгімелеу, бір суретшінің шығармашылығын мысалдармен сипаттау.

Сабақты қорытындылау (сұрақ-жауап)

  • Қазақстанның тұңғыш кәсіби суретшісі кім?
  • Тағы қандай қазақстандық суретшілерді білесіңдер?
  • Суретшілердің шығармалары сендерге қандай әсер қалдырды?

Үй тапсырмасы

«Қазақстан суретшілері» тақырыбында мазмұндама немесе реферат жазу.

Бағалау

Оқушылардың талқылауға қатысуы, жауаптарының мазмұны және үй тапсырмасының сапасы бойынша бағалау жүргізіледі.