Антропогенез факторлары

Сабақ жоспары

Тақырып

Антропогенез факторлары. Адам нәсілдері.

Мақсат

Білімділік

Антропогенез факторлары мен адам нәсілдері туралы түсінік қалыптастыру.

Дамытушылық

Оқушылардың белсенділігін арттыру, ойлау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік

Биология пәніне қызығушылығын күшейту.

Сабақтың түрі

Аралас.

Әдісі

Баяндау.

Көрнекілік

Интерактивті тақта, суреттер.

Сабақтың барысы

Антропогенез факторлары

Ерте кезеңдердегі антропогенездің қозғаушы күштері эволюцияның классикалық факторларымен байланысты: тіршілік үшін күрес, табиғи сұрыпталу және тұқым қуалау. Тұқым қуалаушылық негізінен мутациялық және комбинативтік (үйлесімді) өзгергіштік арқылы көрінеді.

Маңызды ой

Антропогенездің екінші қуатты факторы — қарым-қатынас пен ұжымдасып өмір сүру. Бұл әлеуметтік орта адамның дамуына тікелей ықпал етеді.

Қоғамдық факторлар (сызба)

  • Еңбек

    Дағды қалыптастырып, тәжірибені жинақтайды.

  • Қарым-қатынас

    Ақпарат алмасуды, бірлескен әрекетті күшейтеді.

  • Тәрбие беру

    Құндылықтар мен мінез-құлық нормаларын қалыптастырады.

  • Ұжымдасып өмір сүру

    Қауіпсіздік пен өзара көмекті қамтамасыз етеді.

Адам нәсілдері

Адамзаттың тарихи қалыптасуы барысында сыртқы белгілер бойынша шартты түрде бірнеше нәсілдік топтар ажыратылады. Сабақта төмендегі үш топ қарастырылады.

Еуропеоидтік Монғолоидтік Негроидтік

Еуропеоидтік нәсілге тән белгілер

  • Тері түсі — ақшыл.
  • Шашы — аздап толқынды немесе тік.
  • Мұрын — ұзынша, шығыңқы.
  • Танау — тар.
  • Ерін — жұқа.
  • Ер адамдарда сақал-мұрт қалың өседі.

Монғолоидтік нәсілге тән қасиеттер

  • Тері түсі — қоңырқай немесе ақшыл.
  • Ерін мен мұрын көлемі — орташа.
  • Көз — қысыңқы.
  • Бет сүйегі — шығыңқы.
  • Бет пішіні — жалпақ, біртегіс.
  • Шаш — қалың, қайратты, тік.

Негроидтік нәсілге тән белгілер

  • Тері түсі — қара қошқыл.
  • Мұрын — жалпақ.
  • Мұрт — өте сирек.
  • Танау — кең.
  • Ерін — қалың.
  • Шаш — толқынды немесе бұйра.

Бекіту және қорытынды

Дәптермен жұмыс

  • Антропогенездің негізгі факторларын жазу.
  • Қоғамдық факторларды сызба түрінде көрсету.
  • Нәсілдер бойынша белгілерді кестелеу.

«Суреттер сөйлейді» ойыны

Суреттерді пайдалана отырып, антропогенез факторларын және нәсілдік белгілерді қысқаша сипаттап, негізгі тұжырымдарды бірлесіп қорытындылау.

Үй тапсырмасы

«Адам нәсілдері» тақырыбын оқу, негізгі белгілерді қайталау.

Бағалау

Оқушылардың сабақтағы белсенділігі, жауаптарының дәлдігі және дәптер тапсырмасының орындалуы бойынша бағаланады.