Қазақша рефераттар

Кофенің түрлері

Сабақтың тақырыбы: Ыстық сусындар

Мақсаты

  • Білімділік: оқушыларға ыстық сусындар туралы кең ауқымды мағлұмат беру.
  • Тәрбиелілік: қонақжайлылыққа, сыпайылыққа, инабаттылыққа тәрбиелеу.
  • Дамытушылық: шай, кофе, какао дайындау технологиясын меңгерту; шығармашылық ізденісті дамыту.

Сабақ форматы

Сабақтың түрі:
жаңа сабақ
Әдісі:
түсіндіру
Көрнекілігі:
технологиялық карта, суреттер, ыдыс-аяқ түрлері

Сабақ барысы

  1. Ұйымдастыру: оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.
  2. Үй жұмысы: «Назар аударыңыз: Қызылша салаты» тапсырмасы.
  3. Жаңа тақырып: шай, кофе және какаоның шығу тарихы, түрлері, құрамы және дайындалуы.
  4. Қорытынды: талқылау, сұрақ-жауап.

Үй жұмысы: «Назар аударыңыз — Қызылша салаты»

Қайталау

Тапсырма: берілген әріптерден қызылша салатына қажетті азық-түліктерді табыңыз.

Қажетті өнімдер

Сәбіз Қызылша Жуа Қияр Картоп Тұз Май Ыдыс

Шай: аңыздар, тарих және құрамы

Сергектік

Шайдың шығуы туралы аңыз

Аңыз бойынша, Чань-буддистер ұзақ уақыт сергек жүруі керек болған. Храмда сәжде кезінде ұйықтап кету ұят саналған. Бір күні әйгілі патриарх Бодхидхарма сәжде үстінде ұйықтап қалып, оянған соң ашуға булығып кірпіктерін қиып тастайды. Кірпіктер түскен жерден шай бұталары өсіп шығыпты. Сол бұта жапырағынан сергектік беретін шай дайындалған деседі.

«Адам өмір сүру үшін жеті түрлі нәрсе керек: отын, күріш, май, шай, тұз, сүт және бидай».

— Шайдың күнделікті өмірдегі маңызын білдіретін танымал тұжырым

Тарихи таралуы (қысқаша)

  • Қытай: шай сүйікті сусынға айналды, өлең-жырға арқау болды.
  • Жапония: IX ғасырда Қытайдан жетті.
  • Үндістан: 1823 жылдан бастап шай өндірісі дамыды; Ассам мен Бирма ормандары маңынан шай өсімдіктері табылды. Бүгінде 7000-нан астам шай алқабы бар.
  • Еуропа: XVII ғасырда Нидерланд дастарханында пайда болып, кейін Англияға тарады.
  • Ресей: шай Сібір арқылы келді; алғаш рет монғол ханы орыс дипломаты Василий Старковқа сыйлық ретінде берген (64 кг шай). XVII ғасырдың 70-жылдарынан базарларда сатыла бастады.
  • Жабайы түрлері: 1825 жылға дейін негізінен Қытайда белгілі болса, кейін Үндістан, Бирма, Корея, Вьетнам, Лаос, сондай-ақ Гималай мен Тибет аймақтарынан да табылған.

Шай түрлері

  1. Қара
  2. Көк
  3. Сары
  4. Қызыл

Шай құрамындағы негізгі заттар

Кофеин

Сергектік береді, жүйке жүйесін қоздырады.

Иленгіш заттар

Тұтқыр дәм қалыптастырады.

Эфир майлары

Хош иіс береді; антисептикалық әсері бар.

Пектин

Ас қорытудағы кейбір ауытқуларды реттеуге көмектеседі.

Дәрумендер

Қолдаушы қоректік компоненттер.

Минералды заттар

Ағзаға қажетті микроэлементтер кешені.

Технологиялық карта

Шай дайындаудың реті сабақта технологиялық карта бойынша көрсетіледі.

Кофе: сипаттама, аңыз және түрлері

Күш-қуат

Кофе туралы әсерлі сипаттама

«Түн секілді — қара, от секілді — ыстық, періште секілді — таза, махаббаттай — тәтті». Бұл — кофе. Оның төңірегінде тарих та, тылсымға толы әңгімелер де көп.

Кофе мен тәттінің үйлесімі — бір философия: тоқта, аз сәтке ойын бөл, түрлі мәселелерді ұмыт. Бір жұтым хош иісті ыстық сусын сергітеді, ал үлпілдеген тоқаш нәзік көңіл күй сыйлайды. Осы шағын үзіліс адамды басқа бір әлемге жетелеп, күш-қуат пен қуанышқа толы тіршілікке қайта оралтады.

Шығыста қонаққа шыныаяқ кофе ұсынып: «Өзіңді 10 сағат мамық жастықта ұйықтағандай әрі 40 сарбазды қарусыздандыратындай сезінесің…» деген сөз тараған.

Бүгінде бұл теңеу кофе беретін сергектікпен жиі байланыстырылады.

Арабика туралы аңыз (Эфиопия)

Аңыз бойынша, Яхин есімді монах ешкінің бойындағы күш-қуаттың өзгергенін байқайды. Ол ешкі жеген жемістерден дайындалған қара сусынды ішіп көріп, көп ұзамай бойына ерекше қуат біткенін сезеді: жеңілдеп, сергіп қалады. Монах бұл сусынды «kewek» деп атап, «сергіткіш береді» деген мағына берген деседі.

Кофе түрлері

  1. Дәнді
  2. Түйіршікті
  3. Ерігіш

Какао және шоколад: атауы, тарихы және қолданылуы

Хош иіс

«Chocolatl» атауы және Еуропаға таралуы

Мексика халқы испандықтар жаулап алғанға дейін хош иісті сусынды «Chocolatl» деп атаған деген дерек айтылады. Аңыз бойынша, 1519 жылы испан сарбаздары Мексика астанасына кіргенде патша сарайынан какао бұршақтарының мол қорын тапқан. Олар сусынды дайындау тәсілін де меңгереді: үгітілген какао бұршағын ыстық суға ерітіп, бұрыш қосып ішкен.

Еуропалықтарға әсіресе патшаға арналған ерекше нұсқасы ұнаған: қуырылған какао бұршағын жүгері дәнімен араластырып, бал, агава шырыны және ваниль қосып дайындаған. Кейін бұл құпия рецепт Испанияға жеткізілгенімен, көп ұзамай Францияға да тарайды. XVII ғасыр шоколад тарихында нағыз «шоколад жарылысы» кезеңі ретінде айтылады.

Маңызды даталар

  • 1650: Лондонда плиткалы шоколад алғаш рет сатыла бастады.
  • 1659: Францияда шоколад өндірісі жолға қойылды.
  • XIX ғасырдың соңы: отандық кондитерлік өндіріс күшейіп, шоколад жасау деңгейі артты.

Какао (шоколад ағашы) туралы

Какао — теоброма тегіне жататын мәңгі жасыл өсімдік. Американың тропикалық ормандарында өседі. Дән құрамында алкалоид теобромин (медицинада қолданылады) және шамамен 50% май бар. Какао майы кондитерлік өнімдерде, дәрілік суппозиторийлерде, жақпамайлар мен ерін далабында қолданылады. Сондай-ақ шоколад пен какао ұнтағы өндіріледі.

Үй жұмысы

  1. Какао туралы жұмбақ құрастыру.
  2. Шай, кофе, какао туралы аңыздарды іздеп, жазу.
  3. Какао мен кофені дайындаудың өзге тәсілдерінің ретін жазу.
  4. Үйде отбасыңызға шай демдеп беру.
  5. Жолдастарыңызға какао дайындап, ұсынып көру.