Зақымдану ошақтарын барлау

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың тақырыбы

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды зақымдану ошақтарын барлаудың негізгі міндеттерімен таныстыру.

Уақыты

45 минут

Өткізілетін орны

11-сынып, БӘД кабинеті

Өткізілетін күні

Көрсетілмеген

Көрнекілік құралдар

АӘД оқулығы

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі

3 минут

Взвод командирі оқушыларды сапқа тұрғызады, оқытушыға рапорт береді. Амандасу жүргізіледі, түгендеу жасалады, оқушылардың сыртқы келбеті тексеріледі.

Өтілген тақырыпты сұрау

9 минут

Құтқару жұмыстарына нелер жатады?
Жедел қалпына келтіру жұмыстарына нелер жатады?
Қираған ғимараттардағы зақымданушыларды құтқару қалай жүзеге асырылады?
Зақымданушыларға көрсетілетін медициналық көмекті ұйымдастыру туралы айтып беріңдер.

Негізгі бөлім: Зақымдану ошақтарын барлау

23 минут

Барлау — АҚ күштерінің табысты әрекеттерін қамтамасыз ететін негізгі бағыттардың бірі. Ол үздіксіз және белсенді түрде жүргізіледі, ал алынған мәліметтер нақты болуы тиіс.

Мәліметтердің нақтылығы басқа дереккөздермен салыстыру, жинақтау және мұқият зерделеу арқылы анықталады. Қайшы ақпарат болған жағдайда, ең алдымен радиациялық, химиялық, өрт, инженерлік және медициналық ахуалы күрделі аудандарда қайта тексеру және қайта барлау ұйымдастырылады.

Барлау түрлері

Міндет сипатына қарай

Жалпы барлау
Арнаулы барлау

Мәлімет алу тәсіліне қарай

Әуеден
Өзеннен (теңізден)
Жер үстінен

Жалпы барлауды кімдер жүргізеді?

Жалпы барлауды әскери бөлімдердің барлаушы бөлімшелері, байқау және лабораториялық бақылау пункттері, барлау ұшақтары мен тікұшақтары, өзен (теңіз) барлауының барлаушы буындары, теміржол көлігі, сондай-ақ аудан, қала және халық шаруашылығы объектілерінің барлаушы топтары жүргізеді.

Арнаулы барлауды кімдер жүргізеді?

Арнаулы барлауды радиациялық, химиялық, өрт сөндіру, инженерлік, медициналық және эпидемиологиялық барлау топтары жүргізеді.

Барлаудың негізгі міндеттері

Жаппай және жай зақымданудың, табиғи апаттардың, авариялар мен апаттардың салдарынан зардап шеккен аудандарды, қалалар мен объектілерді анықтау.
Бүліну мен өрттің сипатын, сондай-ақ жаппай зақымдану ошақтары мен оған жақын аумақтардағы залалдану дәрежесін анықтау.
Жылжу маршруттарын, халық шаруашылығы объектілерінің жағдайын, қорғаныш құрылыстарын және зақымдану ошақтарында зақымданушыларға дәрігерлік көмек көрсету мүмкіндігін анықтау.
Ауаның, судың, топырақтың, мал және өсімдік шаруашылығы өнімдерінің радиоактивті, улағыш және бактериялық заттармен зақымдалуына лабораториялық бақылау және тексеру жүргізу.

Барлау қалай ұйымдастырылады?

Барлау құрамалары міндеттерін бақылау және аспаптардың көмегімен объектілерді тікелей байқау арқылы орындайды. Түрлі өнеркәсіп объектілері, мекемелер мен шаруа қожалықтарының мүддесіне сай міндеттерді шешу үшін барлау топтары және радиациялық-химиялық бақылау посттары құрылады. Олар объектінің барлаушы құрамалары ретінде әрекет етеді.

Барлаушы топтар қаланың сыртқы аймағында орналасқан объект құрамалары орналасқан аудандарда, қозғалыс маршруттарында және зақымдану ошақтарындағы өз объектілерінде барлау жүргізеді. Қажет болған жағдайда адамдардың, техниканың, мүліктің, азық-түліктің және ауыз судың радиоактивті әрі улағыш заттармен зақымдануын бақылауға тартылады.

Барлаушы топтың құрамы

Командир
Барлаушы-дозиметрист
Барлаушы-химик

Қамтамасыз етілуі

Сүзгіш және оқшаулағыш газтұмылдырық
Теріні қорғау құралдары
Радиациялық және химиялық аспаптар
Дозиметриялық бақылау құралдары
Қозғалыс және байланыс құралдары
Зақымданған учаске белгілері және өзге қажетті мүлік

Радиациялық және химиялық бақылау посты

Пост объект аумағында және оған жақын жерлерде әуе және жер үсті ахуалының өзгерістерін, сондай-ақ қаланың сыртқы аймағында жұмысшылар мен қызметкерлерді орналастыру орындарын тұрақты қадағалап отырады. Сонымен бірге зілзала болған аудандарда және ірі өндірістік авариялар мен апаттар орын алған жерлерде жағдайдың өзгерісін бақылау міндеті жүктеледі.

Пост құрамы

Пост бастығы
Барлаушы-дозиметрист
Барлаушы-химик

Жабдықталуы

Сүзгіш газтұмылдырық және жеке қорғаныш құралдары
Радиациялық және химиялық барлау аспаптары
Сәулеленуді дозиметриялық бақылау құралдары
Компас және сағат
Бақылау журналы
Бағдарлар сызбасы
Хабарлау белгілерінің кестесі
Дүрбі
Белгі беру және байланыс құралдары
Өзге қажетті мүлік

Қорытынды бөлім

10 минут

Сұрақтар мен тапсырмалар

Барлауға қандай талаптар қойылады?
Барлау түрлерін және оны жүргізу тәсілдерін атаңдар.
Барлаудың негізгі міндеттері қандай?
Радиациялық және химиялық бақылау постын тағайындау, оның құрамы, міндеттері және жабдықталуы туралы не білесіңдер?