Парольдік ұқсастықтарды пайдалану

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға ақпаратты қорғау және сығу туралы түсінік беру, антивирустық қорғауды пайдалануға және құжаттарды мұрағаттауға үйрету.

Бағдарламалық және дидактикалық қамтылуы

  • Windows операциялық жүйесі
  • ДК
  • Антивирустық бағдарламалар
  • Архиватор

Сабақ типі

Практикум элементтері бар түсіндірмелі және көрнекілік сабақ.

I. Ұйымдастыру

Оқушылардың сабаққа дайындығын қадағалау.

II. Жаңа сабақ

Ақпарат қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізгі тәсілдерімен танысу: пароль, шифрлау, вирустардан қорғау және мұрағаттау.

Ақпаратты қорғау: негізгі тәсілдер

Дербес компьютерлердегі сақталған ақпараттың қауіпсіздігін күшейту үшін әртүрлі қолданбалы бағдарламалар қолданылады. Стандартты қорғаныс құралдарының кең таралған түрлері төмендегідей:

  • Пароль арқылы қорғау

    Қолжетімділік ресурстарын пароль көмегімен шектеу.

  • Шифрлау (криптография)

    Ақпаратты арнайы әдістермен түрлендіріп, рұқсатсыз оқуға жол бермеу.

  • Вирустардан қорғау және мұрағаттау

    Антивирустық қорғауды пайдалану және файлдарды архиватор арқылы сығу/сақтық көшірме ретінде ұқыпты сақтау.

Парольдік қорғаныс: BIOS/CMOS арқылы іске қосу паролі

Әдеттегі жағдайларда BIOS/CMOS Setup баптаулары арқылы компьютердің операциялық жүйесін іске қосуға пароль орнатуға болады. Компьютер қосылған сәтте мониторда BIOS нұсқасына байланысты келесі хабарламалардың бірі шығуы мүмкін:

Мысал 1

Press “Del” if you want to run Setup

Мысал 2

Press “Ctrl” “Alt” “Esc” if you want to run Setup

Қадамдар

  1. 1 Экрандағы нұсқауға сәйкес Del немесе тиісті пернелер тіркесімін басып, CMOS Setup мәзіріне кіріңіз.
  2. 2 Password Checking Option опциясын таңдаңыз да, пароль енгізіңіз.
  3. 3 Жаңа баптауларды сақтаңыз (әдетте F10 және Y) және компьютерді қайта жүктеңіз.
  4. 4 Енді компьютерді әр қосқан сайын экранда пароль енгізуді сұрайтын хабарлама пайда болады.

Ескерту

BIOS мәзіріндегі атаулар мен пернелер тіркесімі құрылғы моделіне байланысты өзгеруі мүмкін.

Шифрлау (криптография): не үшін қажет?

ДК-дегі бағдарламалық өнімге және жіберілетін ақпаратқа рұқсатсыз қол жеткізуден қорғаудың ең сенімді тәсілдерінің бірі — шифрлау әдістерін (криптографияны) қолдану.

Анықтама

Ақпаратты шифрлау (криптографиялық) әдісі — ақпаратты арнайы тәсілмен кодтау немесе түрлендіру. Нәтижесінде криптограмма кілтінсіз және кері түрлендірмей ақпарат мазмұнын оқу мүмкін болмайды.

Неге ең сенімді?

Криптографиялық қорғауда қолжетімділік емес, ақпараттың өзі қорғалады. Мысалы, тасымалдағыш ұрланған жағдайда да ішіндегі шифрланған файлдарды кілтсіз оқу мүмкін емес.

Мұндай қорғау әдісі стандартты операциялар немесе бағдарламалар дестесі түрінде жүзеге асырылады.

Компьютерлік вирустар

Бұл бөлімде компьютерлік вирустардан қорғану және антивирустық құралдарды тиімді қолдану мәселелері қарастырылады.