Қазақша рефераттар

Мәтіннен сөздер немесе мәтіннің мазмұнын жазу

Сабақ тақырыбы: Ыбырай Алтынсарин — «Таза бұлақ»

Бұл сабақ жоспары мәтінді түсініп оқуға, ойды дәл жеткізуге және адамгершілік құндылықтарды талқылауға бағытталған.

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Мақсаты

Мәтінді түсініп оқу.

Білімділік

Мәтінді оқу және талдау.

Дамытушылық

Оқушыны өз ойын, пікірін айтуға және сөз мағынасын түсінуге дағдыландыру.

Тәрбиелік

Адамгершілік қасиеттерге тәрбиелеу.

Түрі: ауызша сабақ (Ауызша–1) Технология: БЖС Сабақ картасы: кезеңдер бойынша

Сабақ құрылымы: 7 кезең

1-кезең

Ұйымдастыру және мақсат қою

Сабақтың мақсаты айтылады, карта бойынша жұмыс істеу реті түсіндіріледі.

Жұмыс реті

  1. Өткен тақырып бойынша қарама-қарсы сұрақтар
  2. Тірек сөздер
  3. Мәтінмен жұмыс
  4. ҚҚС
  5. СТС
  6. ТСҚ

Көшбасшыға сөз және жылдамдық жаттықтыруы

мұрат шөл қандыру ақы дәметпеу жақсылық шөп-шалам
2-кезең

Өткенді өзектендіру: үй тапсырмасын қайталау

«Баланың айласы» бойынша қарама-қарсы сұрақтарға жауап беріледі, матрицамен жұмыс жүргізіледі.

Қарама-қарсы сұрақтар (өткен тақырып) Ашу
  1. Ғалым қайда келе жатты?
  2. Неге сүрініп жығылды?
  3. Тастың астынан не шықты?
  4. Сандықтың ішінен не шықты?
  5. Жылан ғалымға не деді?
  6. Ғалым не деді, қандай сұрақ қойды?
  7. Жылан не деп жауап берді?
  8. Ғалым «не істейік?» деді?
  9. Екеуі неге жолықты?
  10. Түйе не деді?
  11. Түйе адамға қандай қызмет көрсетті?
  12. Адам оны қалай ренжітті?
  13. Мұнан шығып неге жолықты?
  14. Жеміс ағашы не деді?
  15. Жеміс ағашының адамға қандай пайдасы бар?
  16. Ағаштың жемісін адам қалай түсіріп алып жейді?
  17. Одан кейін неге жолықты?
  18. Ит не деді?
  19. Ол адамға қандай қызмет көрсетті?
  20. Адам оған қандай жамандық көрсетті?
  21. Екеуі кімдерге жолықты?
  22. Ғалым қай балаға істің мән-жайын айтты?
  23. Бала неге «сенбеймін» деді?
  24. Жылан баланы сендіру үшін не істеді?
  25. Бала не істеді?

Сыныптағы оқушы саны: 21

Матрица: толтыру Пайыз: анықтау

Ескерту: бастапқы мәтіндегі «21=4,7%» жазылымы нақтыланбағандықтан, есептеу тәсілі сабақ барысында нақты критериймен беріледі.

Жаңа сабаққа кіріспе

Тақырып бойынша жаңа сабақ қысқаша түсіндіріледі (2–3 минут).

3-кезең

Қабылдауды ұйымдастыру: тірек сөздер

Тақтада тақырыпқа қатысты тірек сөздер беріледі, мағынасы түсіндіріледі және есте сақтау жаттығулары орындалады.

Тірек сөздер

бұлақ тас жазу үш жолаушы өзен қызмет

Жаттығу алгоритмі

  1. Оқу және есте сақтау (30 сек.)
  2. Блок жабылады, оқушылар есте қалған сөздерді жазады (30 сек.)
  3. Тексеру (6–7 сөз)
  4. Матрицаны толтыру, пайызды анықтау
  5. Толықтырып жазу
  6. Көзді жұмып 3 сөзді өшіру: тапқызу және сөйлем құрату

Неге маңызды?

Тірек сөздер мәтін мазмұнын жылдам қалпына келтіруге көмектеседі: оқушы негізгі ұғымдарды байқап, оларды сөйлем ішінде дұрыс қолдануға үйренеді.

4-кезең

Ұғынуды ұйымдастыру: мәтінмен жұмыс

  1. Мәтінді оқу (1 бетке — 3 минут)
  2. Тірек сөздердің мазмұнын ашу (4 минут)
5-кезең

Түсінуді алғашқы тексеру: қарама-қарсы сұрақтар

Матрица бойынша барлық оқушы сұралады, нәтиже пайызы анықталады. Қажет жағдайда төмен көрсеткіш алған оқушыларға қосымша қолдау көрсетіледі.

Сұрақтар («Таза бұлақ») Ашу
  1. Бұлақ басында неше жолаушы кездесті?
  2. Бұлақтың қасында не бар?
  3. Суы қандай?
  4. Бұлақтың қасына не қойылған?
  5. Тасқа не жазылған?
  6. Үш жолаушы не істеді?
  7. Неге көздері түсті?
  8. Бұлақ қандай жерлерге барады?
  9. Бұлақтар қосылып не болады?
  10. Мұнан қандай ғибрат алуға болады?
  11. Қай уақытта мұратыңа жетесің?
  12. «Адал қызмет қыл, жалқауланып тоқтап қалма» — кімнің сөзі?
  13. Ыстықтағанда бұлақтың қандай пайдасы бар?
  14. Не үшін ақы дәметпейді?
  15. «Біреуге жақсылық етсең, міндет етпе» — кімнің сөзі?
  16. Жолаушының үшіншісі қандай жігіт еді?
  17. Бұлақтың суы бір орында тұрса, бұлаққа не ынтық болар еді?
  18. Не үшін адам бұлаққа ынтық?
  19. Бұлаққа ненің сәулесі түсіп тұрады?
  20. «Көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта» — кімнің сөзі?
6-кезең

Алғашқы бекіту: сын тұрғысынан сұрақтар

Берілген тұжырымдардың дұрыстығын белгілеу арқылы оқушы мәтіндегі детальдарды нақтылайды.

Тұжырымдар (+ / –)

  • + Бұлақ басында үш жолаушы кездесті.
  • – Бұлақ құмды жерден шығып жатыр.
  • + Айнала қалың ағаш.
  • + Суы мұздай салқын, мөлдір таза.
  • + Бұлақтың қасында тас жатыр.
  • + Таста «Бұлақтан шөл қандыр» деп жазылған.
  • – Үш жолаушы жазуды көрмеді.
  • – Бұлақ бір жерде тұрады.
  • – Бұлақ үлкеймейді.
  • + Бұлақтың өзен болуынан ғибрат алуға болады.
  • + Тынбай еңбек етсең, бұлақ сияқты үлкейесің.
  • – Бұл сөзді екінші жолаушы айтты.
  • + Бұлақ шөл қандырады.
  • + Бұлақ ешкімнен ақы дәметпейді.
  • – Біреуге жақсылығыңды міндет ету керек.
  • + Жолаушының үшіншісі — көркем жас жігіт.
  • – Бұлаққа шөп-шалам түссе, айуан ынтық болады.
  • + Бұлақ таза болғаны үшін адам оған ынтық.
  • + «Көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта».
  • – Бұл — бірінші жолаушының сөзі.
7-кезең

Талдау: тақырыптық сөздік қор (ТСҚ)

Оқушылар мәтіннен сөздерді немесе мәтін мазмұнын қысқаша жазады. Нысаналы көлем — 37 сөз.

  1. Матрицаны толтыру
  2. Ең көп сөз жазған оқушы сөздерін оқып береді
  3. ТСҚ пайызы есептеледі

Бағалау өлшемі (түйсіну)

  • 4–5 белгі — 5 ұпай
  • 3 белгі — 4 ұпай
  • 2 белгі — 3 ұпай
  • 1 белгі — 2 ұпай

Қорытынды сапа нормативі: оқушылардың 63%-ы 5 ұпай алуы тиіс.

Үй тапсырмасы

4 белгіден төмен алған оқушыларға үйге қосымша тапсырма беріледі.