Қазақша рефераттар

Модельдеу - нысандарды, үдерістерді және құбылыстарды зерттеу үшін модель құру

Сабақтың барысы

Бұл сабақта оқушылар модель ұғымын нақты мысалдар арқылы түсініп, модельдеу не үшін қажет екенін және оның негізгі кезеңдерін жүйелі түрде қарастырады.

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу.
  • Құрал-жабдықтарды тексеру.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасы ақпараттық диктант арқылы тексеріледі. Оқушылар бос орындарға қажетті сөздерді жазу үшін арнайы кеспе қағаздар алады. Жұмыс аяқталған соң, интерактивті тақтадағы дұрыс жауаптар арқылы өзін-өзі тексеру жүргізіледі.

Диктант тапсырмалары

  1. Бірнеше рет қайталанатын әрекеттер тізбегі __________________ деп аталады.
  2. Блок-сызбада циклдік алгоритмнің шарты __________________ фигураға жазылады.
  3. Шарт циклдік алгоритмнің __________________ немесе соңында келуі мүмкін.
  4. Алгоритм түрлері: __________________.

III. Жаңа сабақты түсіндіру

Модель — бұл глобус пен әлем картасы, Жердің тартылыс күшінің формуласы, көрме стендіндегі зымыран макеті, биология кабинетіндегі көрнекі құралдар, әйгілі суреттердің көшірмесі сияқты нысандар.

Нақты нысандарды (түпнұсқаны) зерттеу мақсатында адамның қолымен жасалған нысан модель деп аталады. Модель нақты нысанды, құбылысты немесе үдерісті қарапайым әрі түсінікті түрде сипаттайды.

Модельдеу — нысандарды, үдерістерді және құбылыстарды зерттеу үшін модель құру үдерісі.

Неге модельдеу қажет?

  • Түпнұсқа нақты уақытта қолжетімсіз болуы немесе табиғатта мүлде болмауы мүмкін.
  • Түпнұсқа өте күрделі болуы мүмкін, ал бізге оның тек бір бөлігі маңызды болуы ықтимал.

Зерттеу мақсаттары

  • Қоршаған ортаны танып-білу.
  • Берілген қасиеттер бойынша нысан құру.
  • Әсердің нысанға тигізетін салдарын болжау.
  • Құбылыстарды, үдерістерді және нысандарды тиімді басқару.

Модельдеудің негізгі кезеңдері

  1. 1) Есептің қойылымы — мақсатты нақтылау, бастапқы шарттарды анықтау.
  2. 2) Модельді құру — маңызды қасиеттерді таңдап, сипаттау.
  3. 3) Компьютерлік модель — модельді компьютерде іске асыру (есептеу, имитация).
  4. 4) Нәтижені талдау — алынған нәтиженің мақсатқа сәйкестігін бағалау.

Нәтижені талдау кезінде мақсатқа сәйкес келмейтін қорытынды да маңызды: анықталған қате — бұл да нәтиже, өйткені ол модельді жетілдіруге жол ашады.

IV. Жаңа түсінікті тексеру

«Шыңға шығу!» ойыны: оқушылар шыңға көтерілген сайын жол бойындағы жалаушалардағы сұрақтарға жауап береді.

  1. 1. Модель дегеніміз не?
  2. 2. Алынған нәтиже қате болуы мүмкін бе?
  3. 3. Модельдеу дегеніміз не?
  4. 4. Құбылыс, үдеріс және нақты нысаннан модельдің айырмашылығы неде?
  5. 5. Модельдеудегі түпнұсқаның (нақты нысанның) маңызы қандай?
  6. 6. Модельдеудің негізгі кезеңдерін атаңдар.

V. Жаңа тақырыпты бекіту

Тәжірибелік жұмыс (жұптық жұмыс) арқылы оқушылар сөздік модель құруды практикада орындайды.

  1. 1 Сабаққа кешігу жағдайында жазылатын түсініктеменің сөздік моделін құрыңдар.
  2. 2 Модельді мәтіндік редакторда рәсімдеңдер.
  3. 3 Сөздік модель құру барысында қандай мақсаттар қойылатынын талқылаңдар.

VI. Қорытындылау

Сабақ соңында оқушылар модель мен түпнұсқаның айырмашылығын түсіндіріп, модельдеудің не үшін қолданылатынын және кезеңдерін ретімен атай алады.

VII. Үйге тапсырма

Тақырып бойынша материалды қайталау және келесі сабаққа дайындалу.