Оқушыларда Pascal программалау тіліндегі енгізу және шығару операторлары туралы мағлұматтар қалыптастыру

Сабақтың тақырыбы

Сызықтық алгоритмдерді программалау

Сабақтың мақсаты

  1. Оқушыларда Pascal программалау тіліндегі енгізу және шығару операторлары туралы білім қалыптастыру.
  2. Ақпараттық технологиялық құралдар мен бағдарламалық жабдықтарды қолдана отырып, пәнге қызығушылықты арттыру және логикалық ойлау қабілетін дамыту.
  3. Еңбексүйгіштікке баулу, адамгершілік және эстетикалық тәрбие беру.

Көрнекілігі

  • Презентациялық бағдарлама
  • Программалау ортасы (Pascal)

Сабақтың түрі

Аралас, интерактивті сабақ

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Сабаққа дайындықты тексеру.
  • Оқушыларды жұмысқа бағыттау.

2) Үй тапсырмасын сұрау (қайталау сұрақтары)

1. Алгоритм дегеніміз не?

Алгоритм — берілген мақсатқа жету үшін реттелген әрекеттер тізбегі.

2. Алгоритм жазу пішімі қандай?

алг <алгоритмнің аты>
басы
  <алгоритм командалары>
соңы

3. Айнымалы типтерін атаңыз

  • Бүтін — integer
  • Нақты — real
  • Литерлік — char

4. Енгізу операторлары

read, readln — енгізу.

5. Шығару операторлары

write, writeln — шығару.

6. Меншіктеу операторы

<айнымалы аты> := <өрнек>

7. Программа жазу пішімі қалай?

program <программа аты>;
var
  <айнымалылар бөлімі>
begin
  <операторлар бөлімі>
end.

3) Жаңа тақырып

Екі санның қосындысын анықтайтын мысал арқылы сызықтық алгоритмдерді қарастырамыз: c = a + b. Бұл есепке арналған блок-схема мен алгоритм құрастырылады, сондай-ақ оның Pascal тіліндегі орындалуы компьютерде көрсетіледі.

Топтық жұмыс

Сынып үш топқа бөлінеді: «Алгоритм», «Блок-схема», «Программа».

1-тапсырма

Әр топ өз атауына сәйкес есепті орындайды. a = -2 болғанда, (a - 8)(2a + 5) өрнегінің мәнін табуға арналған алгоритмді, блок-схеманы және программаны құрыңыз.

2-тапсырма

Топтар орындарымен ауысады: 1-топ — программа, 2-топ — алгоритм, 3-топ — блок-схема құрады. Берілген формула бойынша есептеу үшін алгоритм, блок-схема және программа дайындаңыз.

Ескерту: Формула мәтінде толық көрсетілмеген. Мұғалім формуланы нақтылап береді немесе слайдтан көрсетеді.

3-тапсырма

1-топ — блок-схема, 2-топ — программа, 3-топ — алгоритм құрады. Үш санның арифметикалық ортасын табуға арналған алгоритмді, блок-схеманы және программаны жазыңыз.

4) Практикалық бөлім

Үш тапсырманың әрқайсысын Pascal программалау тілінде жазып, компьютерде іске қосыңыз және нәтижесін алыңыз. Жұмыстар төмендегідей бөлініп тексеріледі:

«Алгоритм» тобы

1-есеп

«Блок-схема» тобы

2-есеп

«Программа» тобы

3-есеп

Орындалған тапсырмалар тексеріліп, талқыланады.

5) Демалыс сәті

Қысқа сергіту тапсырмасы: бүтін a санының квадрат түбірін табатын программаны құру үшін, әр топ оқушылары қадамдардың дұрыс ретін анықтайды (енгізу → есептеу → шығару).