Құмырсқаға сұрақтар қоюы
Сабақ тақырыбы: «Құмырсқаның қанағаты» (ертегі)
Пән
Ана тілі
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Әдіс-тәсілдер
Әңгімелеу, сұрақ-жауап, ойын, көрнекілік, іздену, талдау, оза оқыту, СТО стратегиялары.
Мақсаты
- а Ертегіні түсініп оқу, мазмұнын өмірмен байланыстыру арқылы негізгі идеясын ашу.
- б Кейіпкер іс-әрекетін дәлелдеуде өз көзқарасын көркем тілмен жеткізуге дағдыландыру; шығармашылық қабілетін жетілдіру, сабаққа белсенділігін арттыру.
- в Халық ауыз әдебиеті үлгілерін пайдаланып, ауызбірлікке, ұйымшылдыққа, қанағатшыл болуға, жақсы қасиеттерді үйренуге тәрбиелеу.
Көрнекілігі
- Интерактивті тақта
- Слайдтар
- Бетшелер
- Сюжетті суреттер
Негізгі идея
Қанағат, еңбекқорлық, ұйымшылдық және пайдалы іске ұмтылу — ертегінің өзегі.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру
Оқушыларды түгелдеу
Сыныптағы оқушылардың қатысуын анықтау.
Психологиялық дайындық
Ақ көңілді жүрекпен
Ақ ниетті тілекпен
Амандасып алайық
Қонақтарға ізетпен
Жағдаят туғызу (қыс туралы әңгіме)
- •Жылдың қай мезгілі?
- •Қыс айындағы өзгерістер қандай?
- •Қыс айындағы ойындар қандай?
- •Қыс туралы тағы не білесіңдер?
Айнала аппақ, аппақ түс
Аяз алып келді қыс.
Қар атысып тоңбаймыз,
Аққала соғып ойнаймыз.
2) Үй тапсырмасын тексеру
Ойын: «Аққала құрастыру»
Сұрақ-жауап арқылы өткен тақырыпты қайталау және білімді бекіту.
Сұрақтар
- Ертегіде кімдер туралы айтылады?
- Кедейге сипаттама бер.
- Бай қандай адам?
- Диірменші кімге және не үшін риза болып, алтын балтасын ұсынады?
- Осы ертегі арқылы қай кейіпкердің бойындағы қасиетті өзіңе үлгі етер едің?
3) Жаңа сабақ
Ой қозғау: жұмбақ
Бір балуан өзі күшті, қайраты мол,
Өзінен үлкен затты көтерер ол.
Мейлі қыр, мейлі жота, мейлі төбе,
Қайқаңдап аса берер бәрінен ол.
Екі ұшы жұдырықтай,
Ортасы қылдырықтай.
Жауабы: Құмырсқа
Күннің жады және тақырып
Оқушылар күннің жадын жазып, бүгінгі тақырыппен танысады.
4) «Не білеміз?» — Қосымша деректер
Құмырсқа — жарғаққанаттылар отрядына жататын жәндік. Ол Жер шарында кең таралған. Денесі бас, көкірек және құрсақтан тұрады. Басы ірі, жақтары жақсы жетілген, ауыз аппараты — кеміргіш. Көкірек бөлімі жіңішке, онда үш жұп аяқ орналасады. Құрсақ бөлімінде шаншары мен улы бездері жақсы дамыған.
Құмырсқалар көбіне топтанып, арнайы илеу жасап тіршілік етеді. Әр илеуде аталық, аналық және «жұмысшы» құмырсқалар болады. Иіс пен дәм сезуі өте жақсы дамыған.
Пайдаланылуы туралы дерек
Құмырсқадан алынатын кейбір дәрілер буын ауруларына, қант диабетіне қатысты емдеуде және қан қысымын реттеуде қолданылатыны айтылады. Оңтүстік Азия елдерінде және Мексикада құмырсқаны тағам ретінде де пайдаланатын өңірлер бар.
Ескерту: халық емшілігіне қатысты тәсілдерді қолданар алдында медицина маманымен кеңескен дұрыс.
5) Оқулықпен жұмыс
Іштей оқу
Мәтінді бөлімдерге бөліп оқу ұсынылады:
- Оқымыстының құмырсқа илеуіне тап болуы.
- Құмырсқаға сұрақтар қоюы.
- Бір жыл өткен соң.
Оқу түрлері
- Тізбектей оқу
- Рөлге бөліп оқу
6) Сергіту сәті
Қозғалысқа негізделген қысқа жаттығулар арқылы назарды қайта шоғырландыру.
Ұсыныс: қысқа, көңілді қимыл-қозғалыс ойыны.
7) Сөздік жұмысы
- Оқымысты
- Ғұлама, білімді, көзі ашық адам.
- Қанағат
- Барға риза болу, шүкіршілік ету.
8) Шығармашылық тапсырмалар
1-топ
«Құмырсқа» сөзінен жаңа сөздер құрастыру.
2-топ
«Құмырсқа» сөзіне ребус құрастыру.
3-топ
Өлең жолдарын құрастыру.
9) «Не білдік?» — қорытындылау
Құмырсқаның түрлері
Қара, қызыл; аналық, аталық, жұмысшы.
Қоректенуі
Өсімдік қалдықтары, дәндер, тағам қалдықтары.
Пайдасы
Ортаны тазартады, емдік қасиеті бар деп айтылады.
Зияны
Кейбір түрлері улы болуы мүмкін.
Мазмұндау
Оқушы ертегінің мазмұнын жүйелі түрде айтып береді: оқымыстының сұрақтары, құмырсқаның тіршілігі және уақыт өте келе алынған сабақ.
10) Ой толғау
Сабақ соңында оқушылар құмырсқа бейнесі арқылы адам бойындағы жақсы қасиеттерді жинақтайды.
11) Үй тапсырмасы
- Ертегіні сахналау.
- Құмырсқаны қатыстырып жаңа ертегі құрап келу.
12) Бағалау
Оқушылардың оқу белсенділігі, мазмұндауы, дәлелдеуі, топтық жұмыстағы қатысуы және шығармашылық тапсырмалардағы нәтижесі бағаланады.